Tabari
Terug naar surah 9, ayah 53

Tafseer van Het Berouw · At-Tawba · 9:53

قُلْ أَنفِقُوا۟ طَوْعًا أَوْ كَرْهًۭا لَّن يُتَقَبَّلَ مِنكُمْ ۖ إِنَّكُمْ كُنتُمْ قَوْمًۭا فَٰسِقِينَ

Zeg: "Geeft bijdragen, willig of onwillig, het zal nimmer van jullie worden aanvaard: voorwaar, jullie zijn een zwaar zondig volk."

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak: قُلْ أَنْفِقُوا طَوْعًا أَوْ كَرْهًا لَنْ يُتَقَبَّلَ مِنْكُمْ إِنَّكُمْ كُنْتُمْ قَوْمًا فَاسِقِينَ (Zeg: "Geeft uit, vrijwillig of met tegenzin, het zal nooit van jullie aanvaard worden; voorwaar, jullie zijn een verdorven volk") (9:53).

    Abū Jaʿfar zei: De Verhevene, wiens vermelding hoog is, zegt tot Zijn profeet Mohammed, de Profeet ﷺ: (Zeg), o Mohammed, tot deze hypocrieten (munāfiqūn): geeft jullie bezittingen uit zoals jullie willen, op deze reis van jullie en op andere, en in welke toestand jullie ook willen, hetzij uit vrije wil hetzij met tegenzin. Want indien jullie die uitgeven, zal Allah die uitgaven niet van jullie aanvaarden, terwijl jullie in twijfel verkeren over jullie religie, en in onwetendheid verkeren over het profeetschap van jullie profeet, en een slechte kennis hebben van de beloning en de bestraffing van Allah. إِنَّكُمْ كُنْتُمْ قَوْمًا فَاسِقِينَ (voorwaar, jullie zijn een verdorven volk) — Hij zegt: lieden die buiten het geloof in jullie Heer zijn getreden.

    * * *

    De uitspraak (geeft uit, vrijwillig of met tegenzin) is uitgevaardigd in de vorm van een gebod, maar de betekenis ervan is voorwaardelijk (jazāʾ, een conditioneel oordeel). De Arabieren doen dat op die plaatsen waar "in" ("indien"), dat de betekenis van een voorwaarde overbrengt, passend is, zoals de Verhevene, wiens lof groot is, zei: اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ (Vraag vergeving voor hen of vraag geen vergeving voor hen) [Surah At-Tawbah: 80]. Dat staat in de bewoording van een gebod, maar de betekenis ervan is voorwaardelijk. Hiertoe behoort ook het woord van de dichter:

    Doe ons kwaad of doe ons goed — geen verwijt treft jou bij ons, noch verstoting indien jij je afwendt.

    Zo is ook Zijn uitspraak (geeft uit, vrijwillig of met tegenzin): de betekenis ervan is namelijk: indien jullie uitgeven, vrijwillig of met tegenzin, dan zal het niet van jullie aanvaard worden.

    * * *

    Er is gezegd: dit vers is geopenbaard over al-Jadd ibn Qays, toen hij tot de Profeet ﷺ zei — nadat de Profeet ﷺ hem had voorgehouden om met hem uit te trekken voor de veldtocht (ghazwah) tegen de Romeinen: "Hier is mijn bezit, waarmee ik je zal bijstaan."

    16803 — Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, die zei: Ibn ʿAbbās zei: al-Jadd ibn Qays zei: "Voorwaar, wanneer ik de vrouwen zie, kan ik mij niet beheersen totdat ik in beproeving raak; maar ik zal je bijstaan met mijn bezit!" Hij zei: Daarover is geopenbaard (geeft uit, vrijwillig of met tegenzin, het zal nooit van jullie aanvaard worden). Hij zei: vanwege zijn uitspraak "ik zal je bijstaan met mijn bezit".

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله : قُلْ أَنْفِقُوا طَوْعًا أَوْ كَرْهًا لَنْ يُتَقَبَّلَ مِنْكُمْ إِنَّكُمْ كُنْتُمْ قَوْمًا فَاسِقِينَ (53) قال أبو جعفر: يقول تعالى ذكره لنبيه محمد صلى الله عليه وسلم: (قل)، يا محمد، لهؤلاء المنافقين: أنفقوا كيف شئتم أموالكم في سفركم هذا وغيره, وعلى أي حال شئتم، من حال الطوع والكره, (33) فإنكم إن تنفقوها لن يتقبَّل الله منكم نفقاتكم, وأنتم في شك من دينكم، وجهلٍ منكم بنبوة نبيكم، وسوء معرفة منكم بثواب الله وعقابه =(إنكم كنتم قومًا فاسقين)، يقول: خارجين عن الإيمان بربكم. (34) * * * وخرج قوله: (أنفقوا طوعا أو كرها)، مخرج الأمر، ومعناه الجزاء, (35) والعرب تفعل ذلك في الأماكن التي يحسن فيها " إن "، التي تأتي بمعنى الجزاء, كما قال جل ثناؤه: اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ [سورة التوبة: 80]، فهو في لفظ الأمر، ومعناه الجزاء، (36) ومنه قول الشاعر: (37) أَسِــيئي بِنَـا أَوْ أَحْسِـنِي لا مَلُومَـةً لَدَيْنَـــا, ولا مَقْلِيَّـــةً إِنْ تَقَلَّــتِ (38) فكذلك قوله: (أنفقوا طوعًا أو كرهًا)، إنما معناه: إن تنفقوا طوعًا أو كرهًا لن يُتَقَبَّل منكم. * * * وقيل: إن هذه الآية نـزلت في الجدّ بن قيس، حين قال للنبي صلى الله عليه وسلم، لما عرض عليه النبي صلى الله عليه وسلم الخروج معه لغزو الروم: " هذا مالي أعينك به ". 16803- حدثنا القاسم قال، حدثنا الحسين قال، حدثني حجاج, عن ابن جريج قال: قال ابن عباس: قال، الجدّ بن قيس: إني إذا رأيت النساء لم أصبر حتى أفتتن, ولكن أعينك بمالي ! قال: ففيه نـزلت (أنفقوا طوعًا أو كرهًا لن يتقبل منكم)، قال: لقوله " أعينك بمالي". -------------------------- الهوامش : (33) انظر تفسير "الطوع" فيما سلف 6 : 564 ، 565. = وتفسير " الكره " فيما سلف ص : 283 ، تعليق : 5 ، والمراجع هناك. (34) انظر تفسير "الفسق" فيما سلف 13 : 110 ، تعليق : 1 ، والمراجع هناك. (35) في المطبوعة في الموضعين: "ومعناه الخبر"، وهو خطأ، والصواب من المخطوطة، وانظر معاني القرآن للفراء 1 : 441 . (36) في المطبوعة في الموضعين: "ومعناه الخبر"، وهو خطأ، والصواب من المخطوطة، وانظر معاني القرآن للفراء 1 : 441 . (37) هو كثير عزة. (38) سلف تخريجه وبيانه في التفسير 2 : 294 ، ولم أشر هناك إلى هذا الموضع، ومعاني القرآن للفراء 1 : 441.