Tafseer van Het Berouw · At-Tawba · 9:47
En als zij met jullie (ten strijde) zouden trekken, dan zouden zij voor jullie niets vermeerderd hebben dan wanorde, en zij zouden zeker tussen jullie heen en weer rennen om tussen jullie tweedracht te zaaien, en en onder jullie zijn er die geneigd zijn naar hen te luisteren. En Allah kent de onrechtplegers.
De uitleg van Zijn woord: لَوْ خَرَجُوا فِيكُمْ مَا زَادُوكُمْ إِلا خَبَالا وَلأَوْضَعُوا خِلالَكُمْ يَبْغُونَكُمُ الْفِتْنَةَ وَفِيكُمْ سَمَّاعُونَ لَهُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ (47) (Als zij met jullie uitgetrokken waren, zouden zij jullie slechts in verderf hebben doen toenemen, en zij zouden zich tussen jullie hebben gehaast, beproeving (al-fitna) voor jullie zoekend; en onder jullie zijn er die naar hen luisteren. En Allah heeft kennis van de onrechtplegers. (9:47))
Abū Jaʿfar zei: De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: Als dezen, de hypocrieten (munāfiqūn), met jullie waren uitgetrokken, o gelovigen — zouden zij jullie slechts in verderf hebben doen toenemen. Hij zegt: zij zouden jullie door hun uittocht onder jullie slechts in verdorvenheid en schade hebben doen toenemen; en daarom heb Ik hen ervan weerhouden met jullie uit te trekken.
* * *
Wij hebben de betekenis van "al-khabāl" (verderf) reeds eerder met zijn bewijzen uiteengezet.
* * *
en zij zouden zich tussen jullie hebben gehaast. Hij zegt: en zij zouden zich met hun rijdieren snel tussen jullie hebben voortbewogen.
* * *
De oorsprong daarvan is van "het aandrijven van paarden en rijdieren (īḍāʿ al-khayl wa-al-rikāb)", dat is het ermee snel voortgaan. Men zegt van de kameelmerrie wanneer zij snel gaat: "de kameelmerrie haastte zich, zij haast zich, een haasten en een gehaast-zijn (waḍaʿat al-nāqatu taḍaʿu waḍʿan wa-mawḍūʿan)", en "haar eigenaar dreef haar aan (awḍaʿahā ṣāḥibuhā)", wanneer hij haar voortmaant en aanspoort, "hij drijft haar aan, een aandrijving (yūḍiʿuhā īḍāʿan)". Hiervan is het woord van de rajaz-dichter:
"O, was ik daarin maar een jongeling,
die daarin draaft en zich haast."
* * *
Wat de oorsprong van "al-khilāl" betreft: dat is van "al-khalal", en dat zijn de openingen die tussen de mensen voorkomen, in de gelederen en elders. Hiervan is het woord van de Profeet ﷺ: "Sluit de gelederen dicht aaneen, opdat [de duivels] zich niet tussen jullie doorvlechten, alsof zij de jongen van de ḥadhaf-schapen zijn."
* * *
Wat Zijn woord beproeving voor jullie zoekend betreft: de betekenis van "zij zoeken voor jullie de beproeving" is dat zij voor jullie zoeken waardoor jullie van jullie uittocht in jullie veldtocht beproefd zouden worden, door hun ontmoediging van jullie daarvan.
* * *
Men zegt hiervan: "ik zocht voor hem het kwaad", en "ik zocht voor hem het goede, ik zoek voor hem, een zoeken (abghīhi bughāʾan)", wanneer je het voor hem opzoekt, met de betekenis van "ik zocht voor hem"; en evenzo "ik bond jouw last (ʿakamtuka)" en "ik melkte voor jou (ḥalabtuka)", met de betekenis van "ik melkte voor jou" en "ik bond de last voor jou". En wanneer zij bedoelen: ik hielp jou bij het opzoeken en zoeken ervan, dan zeggen zij: "ik liet jou dit en dat opzoeken (abghaytuka kadhā)", en "ik liet jou melken (aḥlabtuka)", en "ik liet jou de last binden (aʿkamtuka)", dat wil zeggen: ik hielp jou daarbij.
* * *
In overeenstemming met wat wij hierover gezegd hebben, spraken de mensen van de uitleg (ahl al-taʾwīl).
* Vermelding van wie dat zei:
16771 — Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda: en zij zouden zich tussen jullie hebben gehaast (khilālakum), tussen jullie beproeving voor jullie zoekend, daarmee.
16772 — Bishr ibn Muʿādh heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, betreffende Zijn woord: en zij zouden zich tussen jullie hebben gehaast. Hij zegt: [en zij zouden zich tussen jullie hebben gehaast], jullie midden, met de beproeving.
16773 — Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: en zij zouden zich tussen jullie hebben gehaast, beproeving voor jullie zoekend, zij vertragen jullie. Hij zei: Rifāʿa ibn al-Tābūt, ʿAbd Allāh ibn Ubayy ibn Salūl en Aws ibn Qayẓī.
16774 — al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid, betreffende Zijn woord: en zij zouden zich tussen jullie hebben gehaast. Hij zei: zij zouden zich snel door de stegen hebben bewogen — tussen jullie, beproeving voor jullie zoekend, zij vertragen jullie — ʿAbd Allāh ibn Nabtal, Rifāʿa ibn Tābūt en ʿAbd Allāh ibn Ubayy ibn Salūl.
16775 — ...... hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Abū Sufyān heeft mij verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda: en zij zouden zich tussen jullie hebben gehaast. Hij zei: zij zouden zich snel tussen jullie hebben bewogen, beproeving voor jullie zoekend, daarmee.
16776 — Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei betreffende Zijn woord: als zij met jullie uitgetrokken waren, zouden zij jullie slechts in verderf hebben doen toenemen. Hij zei: dezen zijn de hypocrieten in de veldtocht van Tabūk. Allah troost daarmee Zijn Profeet ﷺ en de gelovigen en zegt: En wat bedroeft jullie? Als zij met jullie uitgetrokken waren, zouden zij jullie slechts in verderf hebben doen toenemen! Zij zeggen: "Er is tegen jullie samengespannen, en dit en dat is gedaan", terwijl zij jullie ontmoedigen — en zij zouden zich tussen jullie hebben gehaast, beproeving voor jullie zoekend, het ongeloof (al-kufr).
* * *
Wat Zijn woord en onder jullie zijn er die naar hen luisteren betreft: de mensen van de uitleg verschilden over de uitleg daarvan.
Sommigen van hen zeiden: de betekenis daarvan is: en onder jullie zijn er die naar jullie gesprek luisteren ten behoeve van hen, het aan hen overbrengen — verspieders voor hen tegen jullie.
* Vermelding van wie dat zei:
16777 — Muḥammad ibn ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: en onder jullie zijn er die naar hen luisteren, zij vertellen jullie gesprekken door, verspieders die geen hypocrieten zijn.
16778 — al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid: en onder jullie zijn er die naar hen luisteren. Hij zei: doorvertellers, verspieders, anders dan de hypocrieten.
16779 — Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei betreffende Zijn woord: en onder jullie zijn er die naar hen luisteren, zij horen wat zij aan jullie vijand overbrengen.
* * *
En anderen zeiden: veeleer is de betekenis daarvan: en onder jullie zijn er die naar hun woorden luisteren en hen gehoorzamen.
* Vermelding van wie dat zei:
16780 — Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: en onder jullie zijn er die naar hen luisteren, en onder jullie is er die naar hun woorden luistert.
16781 — Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq, die zei: Degenen die om verlof vroegen waren, naar wat mij bereikt heeft, van de aanzienlijken; onder hen waren ʿAbd Allāh ibn Ubayy ibn Salūl en al-Jadd ibn Qays, en zij waren aanzienlijken onder hun volk. Allah weerhield hen, vanwege Zijn kennis omtrent hen: dat zij, als zij met hen waren uitgetrokken, Zijn legermacht voor Hem zouden hebben verdorven. En in Zijn legermacht waren er mensen die liefde en gehoorzaamheid voor hen koesterden in datgene waartoe zij hen opriepen, vanwege hun aanzien onder hen. Daarom zei Hij: en onder jullie zijn er die naar hen luisteren.
Abū Jaʿfar zei: Volgens deze uitleg dus: en onder jullie zijn er onder jullie die geneigd zijn te luisteren en te gehoorzamen, die, als zij jullie zouden vergezellen, hen voor jullie zouden verderven door hun ontmoediging van hen om met jullie mee te trekken.
En volgens de eerste uitleg is de betekenis ervan: en onder jullie zijn er van hen die luisteren, die naar jullie gesprek luisteren ten behoeve van hen, en het aan hen overbrengen en doorgeven — verspieders voor hen tegen jullie.
* * *
Abū Jaʿfar zei: En de meest correcte van de twee uitleggen is naar mijn mening hierin de uitleg van wie zei: de betekenis ervan is: "en onder jullie zijn er die naar jullie gesprek luisteren ten behoeve van hen, het van jullie overbrengen, verspieders voor hen" — omdat het overwegende in de taal van de Arabieren in hun woord "sammāʿ" (een luisteraar) een beschrijving is van wie ermee beschreven wordt dat hij een luisteraar naar de woorden is, zoals Allah, verheven is Zijn lof, op meer dan één plaats in Zijn Boek zei: سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ (zij luisteren gretig naar de leugen) [soera al-Māʾida: 41], waarmee Hij een volk beschreef met het luisteren naar de leugen uit het gesprek. Maar wanneer zij een man beschrijven met het luisteren naar de woorden van een man en zijn gebod en verbod, en zijn aanvaarding daarvan en zijn opvolging daarvan, dan beschrijven zij hem als "een hoorder en gehoorzamer voor hem (lahu sāmiʿ wa-muṭīʿ)", en zij zeggen vrijwel nooit: "hij is voor hem een luisteraar-gehoorzamer (huwa lahu sammāʿ muṭīʿ)".
* * *
Wat Zijn woord en Allah heeft kennis van de onrechtplegers betreft: de betekenis ervan is: en Allah heeft kennis van wie zijn daden richt op andere dan hun juiste richtingen en ze op andere dan hun plaatsen plaatst, en van wie de Boodschapper van Allah ﷺ om verlof vraagt vanwege een geldig excuus, en van wie hem om verlof vraagt uit twijfel over de islam en uit hypocrisie, en van wie het gesprek van de gelovigen aanhoort om het aan de hypocrieten te berichten, en van wie het aanhoort om zich te verheugen over datgene waarover de gelovigen zich verheugen en bedroefd te worden door datgene wat hen bedroeft. Niets van de verborgenheden van Zijn schepselen en van hun openlijke zaken blijft voor Hem verborgen.
* * *
En wij hebben de betekenis van "al-ẓulm" (onrecht) reeds op meer dan één plaats in dit ons boek uiteengezet, op een wijze die ons ervan ontheft het op deze plaats te herhalen.
