Tabari
Terug naar surah 9, ayah 43

Tafseer van Het Berouw · At-Tawba · 9:43

عَفَا ٱللَّهُ عَنكَ لِمَ أَذِنتَ لَهُمْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكَ ٱلَّذِينَ صَدَقُوا۟ وَتَعْلَمَ ٱلْكَٰذِبِينَ

Moge Allah jou (Moehammad) vergeven, waarom heb jij vrijstelling gegeven (om achter te blijven), nog vóórdat jou was gebleken wie degenen waren die waarachtig waren en vóór jij wist wie de leugenaars waren?

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van Zijn woord: عَفَا اللَّهُ عَنْكَ لِمَ أَذِنْتَ لَهُمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَتَعْلَمَ الْكَاذِبِينَ (9:43) (Moge Allah u vergeven! Waarom gaf u hun verlof, voordat het u duidelijk werd wie de waarheid spraken en u de leugenaars zou kennen?)

    Abū Jaʿfar zei: Dit is een verwijt van Allah, de Verhevene wiens lof verheven is, waarmee Hij Zijn Profeet ﷺ berispte vanwege het verlof dat hij gaf aan degenen aan wie hij toestond achter te blijven, toen hij naar Tabūk vertrok voor de veldtocht tegen de Romeinen, namelijk aan de hypocrieten (munāfiqūn).

    De Verhevene, wiens lof groot is, zegt: "Moge Allah u vergeven", o Muḥammad, voor wat u gedaan hebt door verlof te geven aan deze hypocrieten die u verlof vroegen om niet met u uit te trekken en achter u achter te blijven, voordat u hun waarachtigheid van hun leugenachtigheid kon onderscheiden.

    "Waarom gaf u hun verlof", om welke reden hebt u hun verlof gegeven? "Voordat het u duidelijk werd wie de waarheid spraken en u de leugenaars zou kennen", dat wil zeggen: het betaamde u niet hun verlof te geven om achter u achter te blijven toen zij tot u zeiden: "Indien wij in staat waren geweest, zouden wij met u zijn uitgetrokken", totdat u zou weten wie van hen een geldig excuus had voor zijn achterblijven en wie van hen geen excuus had, zodat uw verlof aan wie u het gaf gebaseerd zou zijn op kennis van zijn excuus, en zodat u zou weten wie van hen de leugenaar was die uit hypocrisie en uit twijfel aan Allahs godsdienst achterbleef.

    * * *

    En in overeenstemming met wat wij hierover gezegd hebben, spraken de uitleggers (ahl al-taʾwīl).

    * Vermelding van wie dat zei:

    16763 — Muḥammad ibn ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: "Moge Allah u vergeven! Waarom gaf u hun verlof", hij zei: er waren mensen die zeiden: "Vraag verlof aan de Boodschapper van Allah ﷺ; als hij u verlof geeft, blijf dan zitten, en als hij u geen verlof geeft, blijf dan ook zitten."

    16764 — Bišr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn woord: "Moge Allah u vergeven! Waarom gaf u hun verlof, voordat het u duidelijk werd wie de waarheid spraken", de gehele aya — Hij berispte hem zoals u hoort. Daarna openbaarde Allah het vers dat in "Sūrat al-Nūr" staat, waarin Hij hem toestond hun verlof te geven indien hij dat wilde, en zei: فَإِذَا اسْتَأْذَنُوكَ لِبَعْضِ شَأْنِهِمْ فَأْذَنْ لِمَنْ شِئْتَ مِنْهُمْ (Wanneer zij u dan om verlof vragen voor een of andere aangelegenheid van hen, geef dan verlof aan wie u onder hen wilt) [Sūrat al-Nūr: 62]. Aldus maakte Allah dit voor hem tot een toegestane verlichting daarin.

    16765 — Al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd al-ʿAzīz heeft ons verteld, hij zei: Sufyān ibn ʿUyayna heeft ons verteld, op gezag van ʿAmr ibn Dīnār, op gezag van ʿAmr ibn Maymūn al-Awdī, hij zei: Twee dingen deed de Boodschapper van Allah ﷺ zonder dat hem daarover iets bevolen was: zijn verlof aan de hypocrieten, en zijn aannemen van losgeld voor de krijgsgevangenen (asārā). Toen openbaarde Allah: "Moge Allah u vergeven! Waarom gaf u hun verlof", de gehele aya.

    16766 — Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: ʿUbayd ibn Sulaymān heeft ons verteld, hij zei: Ik heb aan Saʿīd ibn Abī ʿArūba voorgelezen, hij zei: zo heb ik het van Qatāda gehoord, betreffende Zijn woord: "Moge Allah u vergeven! Waarom gaf u hun verlof", de gehele aya. Daarna openbaarde Allah naderhand in "Sūrat al-Nūr": فَإِذَا اسْتَأْذَنُوكَ لِبَعْضِ شَأْنِهِمْ فَأْذَنْ لِمَنْ شِئْتَ مِنْهُمْ (Wanneer zij u dan om verlof vragen voor een of andere aangelegenheid van hen, geef dan verlof aan wie u onder hen wilt), de gehele aya.

    16767 — Ṣāliḥ ibn Mismār heeft ons verteld, hij zei: al-Naḍr ibn Šumayl heeft ons verteld, hij zei: Mūsā ibn Sarwān heeft ons bericht, hij zei: Ik vroeg Muwarriq over Zijn woord: "Moge Allah u vergeven", hij zei: zijn Heer berispte hem.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله : عَفَا اللَّهُ عَنْكَ لِمَ أَذِنْتَ لَهُمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَتَعْلَمَ الْكَاذِبِينَ (43) قال أبو جعفر: وهذا عتاب من الله تعالى ذكره، عاتبَ به نبيَّه صلى الله عليه وسلم في إذنه لمن أذن له في التخلف عنه، حين شخص إلى تبوك لغزو الروم، من المنافقين. يقول جل ثناؤه: (عفا الله عنك)، يا محمد، ما كان منك في إذنك لهؤلاء المنافقين الذين استأذنوك في ترك الخروج معك, وفي التخلف عنك، من قبل أن تعلم صدقه من كذبه (24) =(لم أذنت لهم)، لأي شيء أذنت لهم؟ = (حتى يتبين لك الذين صدقوا وتعلم الكاذبين)، يقول: ما كان ينبغي لك أن تأذن لهم في التخلف عنك إذ قالوا لك: (لو استطعنا لخرجنا معك), حتى تعرف مَن له العذر منهم في تخلفه، ومن لا عذر له منهم, فيكون إذنك لمن أذنتَ له منهم على علم منك بعذره, وتعلمَ مَنِ الكاذبُ منهم المتخلفُ نفاقًا وشكًّا في دين الله. * * * وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: 16763- حدثنا محمد بن عمرو قال، حدثنا أبو عاصم قال، حدثنا عيسى, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد: (عفا الله عنك لم أذنت لهم)، قال: ناسٌ قالوا: استأذِنوا رسول الله صلى الله عليه وسلم, فإن أذن لكم فاقعدوا وإن لم يأذن لكم فاقعدوا. 16764- حدثنا بشر قال، حدثنا يزيد قال، حدثنا سعيد, عن قتادة قوله: (عفا الله عنك لم أذنت لهم حتى يتبين لك الذين صدقوا)، الآية, عاتبه كما تسمعون, ثم أنـزل الله التي في " سورة النور ", فرخص له في أن يأذن لهم إن شاء, فقال: فَإِذَا اسْتَأْذَنُوكَ لِبَعْضِ شَأْنِهِمْ فَأْذَنْ لِمَنْ شِئْتَ مِنْهُمْ ، [سورة النور: 62]، فجعله الله رخصةً في ذلك من ذلك. 16765- حدثني الحارث قال، حدثنا عبد العزيز قال، حدثنا سفيان بن عيينة, عن عمرو بن دينار, عن عمرو بن ميمون الأودي قال: اثنتان فعلهما رسول الله صلى الله عليه وسلم لم يؤمر فيهما بشيء: إذنه للمنافقين, وأخذه من الأسارى, فأنـزل الله: (عفا الله عنك لم أذنت لهم)، الآية. 16766- حدثنا ابن وكيع قال، حدثنا عبيد بن سليمان قال، قرأت على سعيد بن أبي عروبة, قال: هكذا سمعته من قتادة, قوله: (عفا الله عنك لم أذنت لهم)، الآية, ثم أنـزل الله بعد ذلك في " سورة النور ": فَإِذَا اسْتَأْذَنُوكَ لِبَعْضِ شَأْنِهِمْ فَأْذَنْ لِمَنْ شِئْتَ مِنْهُمْ ، الآية. 16767- حدثنا صالح بن مسمار قال، حدثنا النضر بن شميل قال، أخبرنا موسى بن سَرْوان, قال: سألت مورِّقًا عن قوله: (عفا الله عنك)، قال: عاتبه ربه. (25) ------------------ الهوامش : (24) انظر تفسير " العفو " فيما سلف من فهارس اللغة (عفا). (25) الأثر : 16767 - "صالح بن مسمار المروزي السلمي"، شيخ الطبري، مضى برقم: 224. و "النضر بن شميل المازني" الإمام النحوي، ثقة، روى له الجماعة، مضى برقم: 11512 . و " موسى بن سروان العجلي " ، ويقال : " ثروان " و " فروان " مضى برقم : 11411 ، وكان في المطبوعة هنا " موسى بن مروان " ، وهو خطأ ، وأثبت ما في المخطوطة . و " مورق " ، هو " مورق بن مشمرج العجلي " ، ثقة عابد من العباد الخشن . مترجم في التهذيب ، والكبير 4 2 51 ، وابن أبي حاتم 4 1 403 .