Tafseer van Het Berouw · At-Tawba · 9:3
Ein (dit is) een bekendmaking van Allah en zijn Boodschapper aan de mensheid op de dag van de grote Bedevaart (al Haddj al Akbar) (inhoudende) dat Allah en Zijn Boodschapper niets te maken hebben met de veelgodenaanbidders. En als jullie (veelgodenaanbidders) berouw tonen, dan is dat beter voor jullie, maar als jullie afwenden, weet dan dat jullie (het plan van) Allah nimmer kunnen ontkrachten. En waarschuwt degenen die ongelovig zijn voor een pijnlijke bestraffing.
Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak: وَأَذَانٌ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى النَّاسِ يَوْمَ الْحَجِّ الأَكْبَرِ أَنَّ اللَّهَ بَرِيءٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ (En een aankondiging van Allah en Zijn Boodschapper aan de mensen op de dag van de grote bedevaart (al-ḥajj al-akbar), dat Allah losstaat van de polytheïsten, en Zijn Boodschapper ook.)
Abū Jaʿfar zei: De Verhevene, wiens vermelding verheven is, zegt: en een verkondiging van Allah en Zijn Boodschapper aan de mensen op de dag van de grote bedevaart.
* * *
Wij hebben de betekenis van "al-adhān" (de aankondiging) reeds eerder in dit boek van ons uiteengezet, met zijn bewijzen.
* * *
En Sulaymān ibn Mūsā zei daarover wat volgt:
16380 - Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: Al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft ons verteld, op gezag van Ibn Jurayj, die zei: Sulaymān ibn Mūsā al-Shāmī beweerde dat Zijn uitspraak (en een aankondiging van Allah en Zijn Boodschapper) — hij zei: "de aankondiging" is het verhalen, de opening van "Barāʾa" (Sūrat al-Tawba) tot zij eindigt bij وَإِنْ خِفْتُمْ عَيْلَةً فَسَوْفَ يُغْنِيكُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ (en als gij armoede vreest, dan zal Allah u verrijken uit Zijn overvloed) [Sūrat al-Tawba: 28]; dat zijn achtentwintig āyāt.
16381 - Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over Zijn uitspraak (en een aankondiging van Allah en Zijn Boodschapper): hij zei: een verkondiging van Allah en Zijn Boodschapper.
* * *
En de naamval-verheffing (rafʿ) van Zijn uitspraak (en een aankondiging van Allah) is een aansluiting (ʿaṭf) op Zijn uitspraak (een vrijstelling van Allah), alsof Hij zei: dit is een vrijstelling van Allah en Zijn Boodschapper, en een aankondiging van Allah.
* * *
Wat betreft Zijn uitspraak (op de dag van de grote bedevaart): daarover bestaat verschil van mening onder de mensen van kennis.
Sommigen van hen zeiden: het is de dag van ʿArafa.
* Vermelding van wie dat zeiden:
16382 - Muḥammad ibn ʿAbd Allāh ibn ʿAbd al-Ḥakam heeft ons verteld, hij zei: Abū Zurʿa Wahb Allāh ibn Rāshid heeft ons bericht, hij zei: Ḥaywa ibn Shurayḥ heeft ons bericht, hij zei: Abū Ṣakhr heeft ons bericht: dat hij Abū Muʿāwiya al-Bajalī, een van de mensen van Kūfa, hoorde zeggen: Ik hoorde Abū al-Ṣahbāʾ al-Bakrī zeggen: Ik vroeg ʿAlī ibn Abī Ṭālib, moge Allah tevreden over hem zijn, over "de dag van de grote bedevaart", en hij zei: De Boodschapper van Allah, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, zond Abū Bakr ibn Abī Quḥāfa, moge Allah tevreden over hem zijn, om voor de mensen de bedevaart te verrichten, en hij zond mij met hem mee met veertig āyāt van Barāʾa, totdat hij bij ʿArafa kwam en de mensen toesprak op de dag van ʿArafa. Toen hij zijn toespraak had voltooid, wendde hij zich tot mij en zei: "Sta op, o ʿAlī, en breng de boodschap van de Boodschapper van Allah, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, over!" Toen stond ik op en reciteerde ik hun veertig āyāt van Barāʾa. Daarna keerden wij terug, totdat wij bij Minā kwamen, waar ik de jamra (steenzuil) bestenigde en het offerdier (al-badana) slachtte, vervolgens mijn hoofd schoor. En ik wist dat de mensen van [de samenkomst te] al-Jamʿ de toespraak van Abū Bakr op de dag van ʿArafa niet hadden bijgewoond, dus begon ik de tenten langs te gaan en hun [de boodschap] voor te lezen. Vandaar — denk ik — meende gij dat het de dag van het offer (al-naḥr) was; nee, het was de dag van ʿArafa.
16383 - Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Abū Isḥāq, die zei: Ik vroeg Abū Juḥayfa over "de dag van de grote bedevaart", en hij zei: de dag van ʿArafa. Ik zei: Is dat van jou, of van de metgezellen van Muḥammad? Hij zei: Dat alles tezamen.
16384 - Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Ibn Jurayj heeft ons bericht, op gezag van ʿAṭāʾ, die zei: De grote bedevaart is de dag van ʿArafa.
16385 - Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Mijn vader heeft ons verteld, op gezag van ʿUmar ibn al-Walīd al-Shannī, op gezag van Shihāb ibn ʿAbbād al-ʿAṣarī, op gezag van zijn vader, die zei: ʿUmar, moge Allah hem genadig zijn, zei: De dag van de grote bedevaart is de dag van ʿArafa. = Toen vermeldde ik dat aan Saʿīd ibn al-Musayyab, en hij zei: Ik bericht je op gezag van Ibn ʿUmar: dat ʿUmar zei: De grote bedevaart is de dag van ʿArafa.
16386 - Al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd al-ʿAzīz heeft ons verteld, hij zei: ʿUmar ibn al-Walīd al-Shannī heeft ons verteld, hij zei: Shihāb ibn ʿAbbād al-ʿAṣarī heeft ons verteld, op gezag van zijn vader, die zei: Ik hoorde ʿUmar ibn al-Khaṭṭāb, moge Allah's genade over hem zijn, zeggen: Deze dag, de dag van ʿArafa, is de dag van de grote bedevaart; laat dus niemand op die dag vasten. Hij zei: Daarna verrichtte ik de bedevaart na mijn vader en kwam ik te Medina, en ik vroeg naar de voortreffelijkste van haar bewoners, en zij zeiden: Saʿīd ibn al-Musayyab. Toen kwam ik bij hem en zei: Ik heb gevraagd naar de voortreffelijkste van de bewoners van Medina, en zij zeiden: Saʿīd ibn al-Musayyab. Bericht mij dus over het vasten op de dag van ʿArafa. Hij zei: Ik bericht je op gezag van iemand die honderdmaal voortreffelijker is dan ik: ʿUmar — of: Ibn ʿUmar — verbood het vasten op die dag en zei: Het is de dag van de grote bedevaart.
16387 - Al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd al-ʿAzīz heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Ṣamad ibn Ḥabīb heeft ons verteld, op gezag van Maʿqil ibn Dāwūd, die zei: Ik hoorde Ibn al-Zubayr zeggen: Deze dag van ʿArafa is de dag van de grote bedevaart; laat dus niemand op die dag vasten.
16388 - Al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd al-ʿAzīz heeft ons verteld, hij zei: Ghālib ibn ʿUbayd Allāh heeft ons verteld, hij zei: Ik vroeg ʿAṭāʾ over de dag van de grote bedevaart, en hij zei: de dag van ʿArafa; vertrek dus daarvandaan vóór het aanbreken van de dageraad.
16389 - Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Bakr heeft ons verteld, op gezag van Ibn Jurayj, die zei: Muḥammad ibn Qays ibn Makhrama heeft mij bericht, hij zei: De Profeet, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, hield in de avond van ʿArafa een toespraak en zei vervolgens: "Wat hierna volgt" = en hij begon nooit een toespraak zonder te zeggen: "Wat hierna volgt" = "en dit was de dag van de grote bedevaart."
16390 - Aḥmad ibn Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: Abū Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Wahhāb heeft ons verteld, op gezag van Mujāhid, die zei: De dag van de grote bedevaart is de dag van ʿArafa.
16391 - Al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: Isḥāq ibn Sulaymān heeft ons verteld, op gezag van Salama ibn Bukht, op gezag van ʿIkrima, op gezag van Ibn ʿAbbās, die zei: De dag van de grote bedevaart is de dag van ʿArafa.
16392 - Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: Al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, die zei: Ṭāwūs heeft mij bericht, op gezag van zijn vader, die zei: Wij zeiden: Wat is de grote bedevaart? Hij zei: de dag van ʿArafa.
16393 - Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Ibn Idrīs heeft ons verteld, hij zei: Ibn Jurayj heeft ons bericht, op gezag van Muḥammad ibn Qays ibn Makhrama: dat de Boodschapper van Allah, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, op de dag van ʿArafa een toespraak hield en zei: Dit is de dag van de grote bedevaart.
* * *
En anderen zeiden: het is de dag van het offer (al-naḥr).
* Vermelding van wie dat zeiden:
16394 - Muḥammad ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Abū Isḥāq, op gezag van al-Ḥārith, op gezag van ʿAlī, die zei: De dag van de grote bedevaart is de dag van het offer.
16395 - Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Muṣʿab ibn Sallām heeft ons verteld, op gezag van al-Ajlaḥ, op gezag van Abū Isḥāq, op gezag van al-Ḥārith, die zei: Ik hoorde ʿAlī zeggen: De dag van de grote bedevaart is de dag van het offer.
16396 - Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Ḥakkām heeft ons verteld, hij zei: ʿAnbasa heeft ons verteld, op gezag van Abū Isḥāq, op gezag van al-Ḥārith, die zei: Ik vroeg ʿAlī over de grote bedevaart, en hij zei: Het is de dag van het offer.
16397 - Ibn Abī al-Shawārib heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Wāḥid heeft ons verteld, hij zei: Sulaymān al-Shaybānī heeft ons verteld, hij zei: Ik vroeg ʿAbd Allāh ibn Abī Awfā over de grote bedevaart, hij zei: Toen zei hij: de dag van het offer.
16398 - Muḥammad ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van ʿAyyāsh al-ʿĀmirī, op gezag van ʿAbd Allāh ibn Abī Awfā, die zei: De dag van de grote bedevaart is de dag van het offer.
16399 - ...... hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van ʿAbd al-Malik ibn ʿUmayr, op gezag van ʿAbd Allāh ibn Abī Awfā, die zei: De dag van de grote bedevaart is de dag van het offer.
16400 - Muḥammad ibn al-Muthannā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Jaʿfar heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, op gezag van ʿAbd al-Malik, die zei: Abū Salama en ik traden binnen bij ʿAbd Allāh ibn Abī Awfā. Hij zei: Toen vroeg ik hem over de dag van de grote bedevaart, en hij zei: de dag van het offer, de dag waarop het bloed wordt vergoten.
16401 - ʿAbd al-Ḥamīd ibn Bayān heeft ons verteld, hij zei: Isḥāq heeft ons bericht, op gezag van Sufyān, op gezag van ʿAbd al-Malik ibn ʿUmayr, op gezag van ʿAbd Allāh, die zei: De dag van de grote bedevaart is de dag van het offer.
16402 - Abū Kurayb en Abū al-Sāʾib hebben ons verteld, zij zeiden: Ibn Idrīs heeft ons verteld, op gezag van al-Shaybānī, die zei: Ik vroeg Ibn Abī Awfā over de dag van de grote bedevaart, hij zei: Het is de dag van het offer.
16403 - Yaʿqūb heeft mij verteld, hij zei: Hushaym heeft ons verteld, hij zei: Al-Shaybānī heeft ons bericht, op gezag van ʿAbd Allāh ibn Abī Awfā, die zei: De dag van de grote bedevaart is de dag van het offer.
16404 - ...... hij zei: Hushaym heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Malik ibn ʿUmayr heeft ons bericht, hij zei: Ik hoorde ʿAbd Allāh ibn Abī Awfā, toen hij gevraagd werd over Zijn uitspraak (de dag van de grote bedevaart), zeggen: Het is de dag waarop het bloed wordt vergoten en het haar wordt geschoren.
16405 - Ibn al-Muthannā heeft ons verteld, hij zei: Abū Dāwūd heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, op gezag van al-Ḥakam, die zei: Ik hoorde Yaḥyā ibn al-Jazzār vertellen, op gezag van ʿAlī: dat hij op de dag van het offer uitreed op een witte muilezel, op weg naar de begraafplaats (al-jabbāna). Toen kwam een man bij hem en greep de teugel van zijn muilezel en vroeg hem over de grote bedevaart. Hij zei: Het is deze dag van jou; laat haar [de muilezel] los.
16406 - ʿAbd al-Ḥamīd ibn Bayān heeft ons verteld, hij zei: Isḥāq heeft ons verteld, op gezag van Mālik ibn Mighwal en Shutayr, op gezag van Abū Isḥāq, op gezag van al-Ḥārith, op gezag van ʿAlī, die zei: De dag van de grote bedevaart is de dag van het offer.
16407 - Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Ibn ʿUyayna heeft ons verteld, op gezag van Abū Isḥāq, op gezag van al-Ḥārith, op gezag van ʿAlī, die zei: Hem werd gevraagd over de dag van de grote bedevaart, en hij zei: Het is de dag van het offer.
16408 - Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Mijn vader heeft ons verteld, op gezag van Shuʿba, op gezag van al-Ḥakam, op gezag van Yaḥyā ibn al-Jazzār, op gezag van ʿAlī: dat een man hem op de dag van het offer ontmoette en zijn teugel greep en hem vroeg over de dag van de grote bedevaart. Hij zei: Het is deze dag.
16409 - Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Yaḥyā ibn Ādam heeft ons verteld, op gezag van Qays, op gezag van ʿAbd al-Malik ibn ʿUmayr en ʿAyyāsh al-ʿĀmirī, op gezag van ʿAbd Allāh ibn Abī Awfā, die zei: Het is de dag waarop het bloed wordt vergoten.
16410 - Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Ibn ʿUyayna heeft ons verteld, op gezag van ʿAbd al-Malik ibn ʿUmayr, op gezag van Ibn Abī Awfā, die zei: De grote bedevaart is de dag waarop het bloed wordt vergoten, en het haar wordt geschoren, en het verbodene [de staat van iḥrām] op wordt geheven.
16411 - ʿĪsā ibn ʿUthmān ibn ʿĪsā al-Ramlī heeft mij verteld, hij zei: Yaḥyā ibn ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van ʿAbd Allāh ibn Sinān, die zei: Al-Mughīra ibn Shuʿba sprak ons toe op de dag van het offerfeest (al-aḍḥā) op een kameel en zei: Dit is de dag van het offerfeest, en dit is de dag van het offer, en dit is de dag van de grote bedevaart.
16412 - Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Mijn vader heeft ons verteld, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van ʿAbd Allāh ibn Sinān, die zei: Al-Mughīra ibn Shuʿba sprak ons toe op de dag van het offerfeest op een kameel en zei: Dit is de dag van het offerfeest, en dit is de dag van het offer, en dit is de dag van de grote bedevaart.
16413 - Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Mijn vader heeft ons verteld, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van ʿAbd Allāh ibn Sinān, die zei: Al-Mughīra ibn Shuʿba sprak ons toe — en hij vermeldde iets soortgelijks.
16414 - Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Yaḥyā ibn Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Ḥammād ibn Salama, op gezag van Simāk, op gezag van ʿIkrima, op gezag van Ibn ʿAbbās, die zei: De grote bedevaart is de dag van het offer.
16415 - Ibn Abī al-Shawārib heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Wāḥid heeft ons verteld, hij zei: Sulaymān al-Shaybānī heeft ons verteld, hij zei: Ik hoorde Saʿīd ibn Jubayr zeggen: De grote bedevaart is de dag van het offer.
16416 - Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: ʿUbayd Allāh heeft ons verteld, op gezag van Isrāʾīl, op gezag van Abū Isḥāq, op gezag van Abū Juḥayfa, die zei: De grote bedevaart is de dag van het offer.
16417 - Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Jaʿfar heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, op gezag van Abū Bishr, die zei: ʿAlī ibn ʿAbd Allāh ibn ʿAbbās en een man van het geslacht van Shayba twistten over "de dag van de grote bedevaart." ʿAlī zei: Het is de dag van het offer. En degene van het geslacht van Shayba zei: Het is de dag van ʿArafa. Toen zonden zij naar Saʿīd ibn Jubayr en vroegen het hem, en hij zei: Het is de dag van het offer. Zie je niet dat wie de dag van ʿArafa mist, de bedevaart [toch] niet mist, maar wanneer hij de dag van het offer mist, dan heeft hij de bedevaart gemist?
16418 - Yaʿqūb heeft mij verteld, hij zei: Hushaym heeft ons verteld, hij zei: Yūnus heeft ons bericht, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, dat hij zei: De grote bedevaart is de dag van het offer. Hij zei: Toen zei ik tegen hem: ʿAbd Allāh ibn Shayba en Muḥammad ibn ʿAlī ibn ʿAbd Allāh ibn ʿAbbās verschilden daarover. Muḥammad ibn ʿAlī zei: Het is de dag van het offer. En ʿAbd Allāh zei: Het is de dag van ʿArafa. Toen zei Saʿīd ibn Jubayr: Zie je het zo, dat wanneer een man de dag van ʿArafa mist, hij de bedevaart zou missen? Maar wanneer hij de dag van het offer mist, dan heeft hij de bedevaart gemist!
16419 - Abū Kurayb en Abū al-Sāʾib hebben ons verteld, zij zeiden: Ibn Idrīs heeft ons verteld, op gezag van al-Shaybānī, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, die zei: De grote bedevaart is de dag van het offer.
16420 - Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Al-Muʿtamir ibn Sulaymān heeft ons verteld, op gezag van zijn vader, hij zei: Een man heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Qays ibn ʿUbāda, die zei: De tiende van Dhū al-Ḥijja is het offer, en het is de dag van de grote bedevaart.
16421 - Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Abū Isḥāq, op gezag van ʿAbd Allāh ibn Shaddād, die zei: De dag van de grote bedevaart is de dag van het offer, en de kleine bedevaart (al-ḥajj al-aṣghar) is de ʿumra.
16422 - ʿAbd al-Ḥamīd ibn Bayān heeft ons verteld, hij zei: Isḥāq heeft ons bericht, op gezag van Sharīk, op gezag van Abū Isḥāq, op gezag van ʿAbd Allāh ibn Shaddād ibn al-Hād, die zei: De grote bedevaart is de dag van het offer.
16423 - Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Al-Muḥāribī heeft ons verteld, op gezag van Muslim al-Ḥajabī, die zei: Ik vroeg Nāfiʿ ibn Jubayr ibn Muṭʿim over de dag van de grote bedevaart, hij zei: de dag van het offer.
16424 - Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Ḥakkām heeft ons verteld, op gezag van ʿAnbasa, op gezag van al-Mughīra, op gezag van Ibrāhīm, die zei: Men placht te zeggen: De grote bedevaart is de dag van het offer.
16425 - Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Mijn vader heeft ons verteld, op gezag van Isrāʾīl, op gezag van Jābir, op gezag van ʿĀmir, die zei: De dag van de grote bedevaart is de dag waarop het bloed wordt vergoten, en waarop het verbodene wordt opgeheven.
16426 - Yaʿqūb heeft mij verteld, hij zei: Hushaym heeft ons verteld, hij zei: Mughīra heeft ons bericht, op gezag van Ibrāhīm, dat hij zei: De dag van de grote bedevaart is de dag van het offer, waarop al het verbodene wordt opgeheven.
16427 - ...... hij zei: Hushaym heeft ons verteld, op gezag van Ismāʿīl ibn Abī Khālid, op gezag van al-Shaʿbī, op gezag van ʿAlī, die zei: De dag van de grote bedevaart is de dag van het offer.
16428 - Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Abū Usāma heeft ons verteld, op gezag van Ibn ʿAwn, die zei: Ik vroeg Muḥammad [ibn Sīrīn] over de dag van de grote bedevaart, en hij zei: Het was een dag waarop de bedevaart van de Boodschapper van Allah, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, samenviel met de bedevaart van de mensen van de wol (ahl al-wabar, de bedoeïenen).
16429 - Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Al-Ḥakam ibn Bashīr heeft ons verteld, hij zei: ʿUmar ibn Dharr heeft ons verteld, hij zei: Ik vroeg Mujāhid over de dag van de grote bedevaart, en hij zei: Het is de dag van het offer.
16430 - Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Isrāʾīl heeft ons verteld, op gezag van Abū Isḥāq, op gezag van Mujāhid: De dag van de grote bedevaart is de dag van het offer.
16431 - Aḥmad ibn Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: Abū Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Isrāʾīl heeft ons verteld, op gezag van Thawr, op gezag van Mujāhid: De dag van de grote bedevaart is de dag van het offer.
16432 - Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Abū Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Isrāʾīl heeft ons verteld, op gezag van Jābir, op gezag van ʿĀmir, die zei: De dag van de grote bedevaart is de dag van het offer. = En ʿIkrima zei: De dag van de grote bedevaart is de dag van het offer, de dag waarop het bloed wordt vergoten en waarop het verbodene wordt opgeheven. = Hij zei: En Mujāhid zei: De dag waarop de gehele bedevaart wordt samengebracht, dat is de dag van de grote bedevaart.
16433 - ...... hij zei: Isrāʾīl heeft ons verteld, op gezag van ʿAbd al-Aʿlā, op gezag van Muḥammad ibn ʿAlī: De dag van de grote bedevaart is de dag van het offer.
16434 - ...... hij zei: Isrāʾīl heeft ons verteld, op gezag van ʿAbd al-Aʿlā, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās, het gelijke daarvan.
16435 - ...... hij zei: Abū Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Ḥammād ibn Salama heeft ons verteld, op gezag van Simāk ibn Ḥarb, op gezag van ʿIkrima, op gezag van Ibn ʿAbbās, het gelijke daarvan.
16436 - Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Abū Isḥāq, die zei: ʿAlī zei: De grote bedevaart is de dag van het offer. = Hij zei: En al-Zuhrī zei: De dag van het offer is de dag van de grote bedevaart.
16437 - Aḥmad ibn ʿAbd al-Raḥmān ibn Wahb heeft ons verteld, hij zei: Mijn oom ʿAbd Allāh ibn Wahb heeft ons verteld, hij zei: Yūnus en ʿAmr hebben mij bericht, op gezag van al-Zuhrī, op gezag van Ḥumayd ibn ʿAbd al-Raḥmān, op gezag van Abū Hurayra, die zei: De Boodschapper van Allah, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, zond mij met Abū Bakr mee tijdens de bedevaart waarover de Boodschapper van Allah, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, hem het bevel had gegeven, vóór de Afscheidsbedevaart, in een groep die onder de mensen verkondigde op de dag van het offer: Voorwaar, na dit jaar zal geen polytheïst meer de bedevaart verrichten, en geen naakte meer rond het Huis omgaan. = Al-Zuhrī zei: En Ḥumayd placht te zeggen: De dag van het offer is de dag van de grote bedevaart.
16438 - Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons verteld, hij zei: Al-Shaʿbī heeft ons bericht, op gezag van Abū Isḥāq, die zei: Ik vroeg ʿAbd Allāh ibn Shaddād over de grote bedevaart en de kleine bedevaart, en hij zei: De grote bedevaart is de dag van het offer, en de kleine bedevaart is de ʿumra.
16439 - ...... hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Abū Isḥāq, die zei: Ik vroeg ʿAbd Allāh ibn Shaddād — en hij vermeldde iets soortgelijks.
16440 - ...... hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Ibn ʿUyayna heeft ons bericht, op gezag van ʿAbd al-Malik ibn ʿUmayr, die zei: Ik hoorde ʿAbd Allāh ibn Abī Awfā zeggen: De dag van de grote bedevaart is de dag waarop het haar wordt afgelegd, en het bloed wordt vergoten, en het verbodene wordt opgeheven.
16441 - ...... hij zei: Al-Thawrī heeft ons verteld, op gezag van Abū Isḥāq, op gezag van ʿAlī, die zei: De grote bedevaart is de dag van het offer.
16442 - Aḥmad ibn Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: Abū Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Qays heeft ons verteld, op gezag van ʿAyyāsh al-ʿĀmirī, op gezag van ʿAbd Allāh ibn Abī Awfā: dat hem gevraagd werd over de dag van de grote bedevaart, en hij zei: Subḥān Allāh! Het is de dag waarop het bloed wordt vergoten, en het verbodene wordt opgeheven, en het haar wordt afgelegd; en het is de dag van het offer.
16443 - ...... hij zei: Isrāʾīl heeft ons verteld, op gezag van Abū Ḥaṣīn, op gezag van ʿAbd Allāh ibn Sinān, die zei: Al-Mughīra ibn Shuʿba sprak ons toe op een kameel van hem en zei: Dit is de dag van het offer, en dit is de dag van de grote bedevaart.
16444 - ...... hij zei: Abū Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Ḥasan ibn Ṣāliḥ heeft ons verteld, op gezag van Mughīra, op gezag van Ibrāhīm, die zei: De dag van de grote bedevaart is de dag van het offer.
16445 - Al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd al-ʿAzīz heeft ons verteld, op gezag van Ibrāhīm ibn Ṭahmān, op gezag van Mughīra, op gezag van Ibrāhīm: De dag van de grote bedevaart is de dag van het offer, waarop het verbodene wordt opgeheven.
16446 - Aḥmad ibn al-Miqdām heeft mij verteld, hij zei: Yazīd ibn Zurayʿ heeft ons verteld, hij zei: Ibn ʿAwn heeft ons verteld, op gezag van Muḥammad ibn Sīrīn, op gezag van ʿAbd al-Raḥmān ibn Abī Bakra, op gezag van zijn vader, die zei: Toen die dag kwam, zat hij [de Profeet] op een kameel van hem, en een mens greep zijn halster — of: zijn teugel — en zei: Welke dag is dit? Hij zei: Toen zwegen wij, totdat wij dachten dat hij hem een andere naam zou geven dan zijn naam. Toen zei hij: Is het niet de dag van de bedevaart?
16447 - Sahl ibn Muḥammad al-Sijistānī heeft ons verteld, hij zei: Abū Jābir al-Ḥaramī heeft ons verteld, hij zei: Hishām ibn al-Ghāz al-Jurashī heeft ons verteld, op gezag van Nāfiʿ, op gezag van Ibn ʿUmar, die zei: De Boodschapper van Allah, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, stond stil op de dag van het offer bij de jamarāt (steenzuilen) tijdens de Afscheidsbedevaart en zei: Dit is de dag van de grote bedevaart.
16448 - Muḥammad ibn al-Muthannā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Jaʿfar heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, op gezag van ʿAmr ibn Murra, op gezag van Murra al-Hamdānī, op gezag van een man van de metgezellen van de Profeet, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, die zei: De Boodschapper van Allah, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, stond onder ons op op een rode kameel met afgesneden oorpunt (mukhaḍrama) en zei: Weten jullie welke dag jullie dag is? Zij zeiden: De dag van het offer! Hij zei: Jullie spreken de waarheid; [het is] de dag van de grote bedevaart.
16449 - Muḥammad ibn al-Muthannā heeft ons verteld, hij zei: Yaḥyā ibn Saʿīd heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, hij zei: ʿAmr ibn Murra heeft mij bericht, hij zei: Murra heeft ons verteld, hij zei: Een man van de metgezellen van de Profeet, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, heeft ons verteld, hij zei: De Boodschapper van Allah, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, stond onder ons op — en hij vermeldde iets soortgelijks.
16450 - Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Ibn Idrīs heeft ons verteld, hij zei: Ismāʿīl ibn Abī Khālid heeft ons bericht, op gezag van zijn vader, op gezag van ...... die zei: De Boodschapper van Allah, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, zond ʿAlī met vier woorden toen Abū Bakr met de mensen de bedevaart verrichtte, en hij riep Barāʾa om: Voorwaar, het is de dag van de grote bedevaart; voorwaar, het paradijs zal slechts een moslimziel binnengaan; voorwaar, geen naakte zal rond het Huis omgaan; voorwaar, na dit jaar zal geen polytheïst de bedevaart verrichten; en voorwaar, wie tussen hem en Muḥammad een verdrag heeft, diens termijn loopt tot zijn afgesproken tijd; en Allah staat los van de polytheïsten, en Zijn Boodschapper [ook].
16451 - Yaʿqūb heeft mij verteld, hij zei: Hushaym heeft mij verteld, op gezag van Ḥajjāj ibn Arṭāʾa, op gezag van ʿAṭāʾ, die zei: De dag van de grote bedevaart is de dag van het offer.
16452 - Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over Zijn uitspraak (de dag van de grote bedevaart): hij zei: de dag van het offer, de dag waarop hij die in iḥrām is [die staat] mag opheffen, en waarop de offerdieren (al-budn) worden geslacht. En Ibn ʿUmar placht te zeggen: Het is de dag van het offer. En mijn vader placht het [ook] te zeggen. En Ibn ʿAbbās placht te zeggen: Het is de dag van ʿArafa. En ik heb niemand horen zeggen dat het de dag van ʿArafa is behalve Ibn ʿAbbās. Ibn Zayd zei: En de bedevaart wordt gemist door het missen van de dag van het offer, en wordt niet gemist door het missen van de dag van ʿArafa: indien hij de dag mist, mist hij de nacht niet; hij staat stil [op ʿArafa] in wat ligt tussen hem en het aanbreken van de dageraad.
16453 - Muḥammad ibn al-Ḥusayn heeft mij verteld, hij zei: Aḥmad ibn al-Mufaḍḍal heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, die zei: De dag van het offerfeest is de dag van de grote bedevaart.
16454 - Sufyān heeft ons verteld, hij zei: Mijn vader heeft ons verteld, op gezag van Shuʿba, op gezag van ʿAmr ibn Murra, hij zei: Een man van de metgezellen van de Boodschapper van Allah, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, heeft mij verteld in deze kamer van mij — ik meen dat hij zei: De Boodschapper van Allah, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, sprak ons toe op de dag van het offer op een rode kameel met afgesneden oorpunt en zei: Weten jullie welke dag dit is? Dit is de dag van het offer, en dit is de dag van de grote bedevaart.
* * *
En anderen zeiden: de betekenis van Zijn uitspraak (de dag van de grote bedevaart) is: het tijdstip van de grote bedevaart en haar tijd. Hij zei: en dat zijn alle dagen van de bedevaart, niet één bepaalde dag.
* Vermelding van wie dat zeiden:
16455 - Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: (de dag van de grote bedevaart): het tijdstip van de bedevaart, al haar dagen.
16456 - Aḥmad ibn Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: Abū Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Ibn ʿUyayna heeft ons verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid, die zei: De grote bedevaart is alle dagen van Minā, en de bijeenkomsten van de polytheïsten toen zij te Dhū al-Majāz, ʿUkāẓ en Majanna waren, toen onder hen werd uitgeroepen: dat de moslims en de polytheïsten zich na dit jaar van hen niet meer zullen verzamelen, en dat geen naakte rond het Huis zal omgaan, en wie tussen hem en de Boodschapper van Allah, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, een verdrag heeft, diens verdrag loopt tot zijn termijn.
16457 - Al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿUbayd heeft ons verteld, hij zei: Sufyān placht te zeggen: "de dag van de bedevaart", "de dag van [de slag bij] al-Jamal", en "de dag van [de slag bij] Ṣiffīn", dat wil zeggen: al hun dagen.
16458 - Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: Al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid, over Zijn uitspraak (de dag van de grote bedevaart), hij zei: het tijdstip van de bedevaart, dat wil zeggen: al haar dagen.
* * *
Abū Jaʿfar zei: En de meest juiste van de uitspraken daarover is naar onze mening de uitspraak van hen die zeiden: "De dag van de grote bedevaart is de dag van het offer", vanwege de overvloedige berichten op gezag van een groep van de metgezellen van de Boodschapper van Allah, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, dat ʿAlī de boodschap waarmee de Boodschapper van Allah, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, hem gezonden had, aan de polytheïsten verkondigde en hun Barāʾa voorlas op de dag van het offer. Dit, tezamen met de berichten die wij vermeld hebben op gezag van de Boodschapper van Allah, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, dat hij op de dag van het offer zei: Weten jullie welke dag dit is? Dit is de dag van de grote bedevaart.
En voorts: "de dag" wordt slechts toegevoegd aan de betekenis die daarin plaatsvindt, zoals het zeggen van de mensen: "de dag van ʿArafa", en dat is de dag waarop de mensen bij ʿArafa stilstaan; = en "de dag van het offerfeest", en dat is de dag waarop zij offeren; = en "de dag van het vasten-breken (al-fiṭr)", en dat is de dag waarop zij het vasten breken. En zo is ook "de dag van de bedevaart" de dag waarop zij de bedevaart verrichten; en de mensen verrichten slechts de bedevaart en voltooien hun riten op de dag van het offer, want in de nacht voorafgaand aan de dag van het offer is het stilstaan bij ʿArafa nog niet voorbij, tot het aanbreken van de dageraad, en in de morgen daarvan worden de handelingen van de bedevaart verricht. Wat de dag van ʿArafa betreft: ook al is het stilstaan bij ʿArafa [daarop], het stilstaan ervan is nog niet voorbij tot het aanbreken van de dageraad in de nacht van het offer; en de gehele bedevaart is [op] de dag van het offer.
* * *
En wat betreft wat Mujāhid zei: dat "de dag van de bedevaart" slechts al haar dagen zijn — dat is weliswaar toegestaan in de taal van de Arabieren, maar het is niet de meest bekende en gangbare van de betekenissen ervan in de taal van de Arabieren; integendeel, de overheersende betekenis van "de dag" bij hen is dat het loopt van zonsondergang tot dezelfde tijd de volgende dag. En de uitleg van het Boek van Allah moet gedragen worden op de meest bekende en gangbare van de taal van hen in wier taal het Boek werd neergezonden.
* * *
En de mensen van de uitleg verschilden over de reden waarom deze dag "de dag van de grote bedevaart" werd genoemd.
Sommigen van hen zeiden: hij werd zo genoemd omdat dat in een jaar was waarin de bedevaart van de moslims en de polytheïsten samenviel.
* Vermelding van wie dat zeiden:
16459 - Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van al-Ḥasan, die zei: Hij werd slechts "de grote bedevaart" genoemd omdat Abū Bakr de bedevaart verrichtte die hij verrichtte, en daarin de moslims en de polytheïsten samenkwamen; daarom werd hij "de grote bedevaart" genoemd. En hij viel ook samen met het feest van de joden en de christenen.
16460 - Aḥmad ibn Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: Abū Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Ḥammād ibn Salama heeft ons verteld, op gezag van ʿAlī ibn Zayd ibn Jadʿān, op gezag van ʿAbd Allāh ibn al-Ḥārith ibn Nawfal, die zei: De dag van de grote bedevaart was [tijdens] de Afscheidsbedevaart, waarin de bedevaart van de moslims, de christenen en de joden samenviel; daarvoor noch daarna kwam dat samen.
16461 - Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: Al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Abū Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van al-Ḥasan, die zei over Zijn uitspraak (de dag van de grote bedevaart): Hij zei: Hij werd slechts "de grote bedevaart" genoemd, omdat het de dag was waarop Abū Bakr de bedevaart verrichtte en waarop de verdragen werden opgezegd.
* * *
En anderen zeiden: "de grote bedevaart" is de qirān (het samenvoegen van ḥajj en ʿumra), en "de kleine bedevaart" is de ifrād (de afzonderlijke ḥajj).
* Vermelding van wie dat zeiden:
16462 - Aḥmad ibn Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: Abū Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Abū Bakr al-Nahshalī heeft ons verteld, op gezag van Ḥammād, op gezag van Mujāhid, die zei: Hij placht te zeggen: "de grote bedevaart" en "de kleine bedevaart"; de grote bedevaart is de qirān, en "de kleine bedevaart" is de afzonderlijke verrichting van de bedevaart (ifrād al-ḥajj).
* * *
En anderen zeiden: "de grote bedevaart" is de ḥajj, en "de kleine bedevaart" is de ʿumra.
* Vermelding van wie dat zeiden:
16463 - Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Bakr heeft ons verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van ʿAṭāʾ, die zei: "de grote bedevaart" is de ḥajj, en "de kleine bedevaart" is de ʿumra.
16464 - ...... hij zei: ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, op gezag van Dāwūd, op gezag van ʿĀmir, die zei: Ik zei tegen hem: Dit is de grote bedevaart, wat is dan "de kleine bedevaart"? Hij zei: de ʿumra.
16465 - Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Dāwūd ibn Abī Hind, op gezag van al-Shaʿbī, die zei: Men placht te zeggen: "de kleine bedevaart" is de ʿumra in Ramaḍān.
16466 - ...... hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid, die zei: Men placht te zeggen: "de kleine bedevaart" is de ʿumra.
16467 - ...... hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Abū Asmāʾ, op gezag van ʿAbd Allāh ibn Shaddād, die zei: "de dag van de grote bedevaart" is de dag van het offer, en "de kleine bedevaart" is de ʿumra.
16468 - Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van al-Zuhrī: dat de mensen van de tijd van onwetendheid (al-jāhiliyya) "de kleine bedevaart" de ʿumra noemden.
* * *
Abū Jaʿfar zei: En de meest juiste van deze uitspraken daarover is naar mijn mening de uitspraak van hen die zeiden: "de grote bedevaart is de ḥajj", omdat zij groter is dan de ʿumra door de toename van haar verrichtingen boven die van de ʿumra; daarom werd zij "de grotere" genoemd, om die reden. En wat "de kleinere" betreft, dat is de ʿumra, omdat haar verrichting minder is dan de verrichting van de ḥajj; daarom werd zij "de kleinere" genoemd, vanwege de mindere omvang van haar verrichting ten opzichte van de hare.
* * *
En wat betreft Zijn uitspraak (dat Allah losstaat van de polytheïsten, en Zijn Boodschapper): de betekenis daarvan is: dat Allah losstaat van het verdrag met de polytheïsten, en Zijn Boodschapper [ook], na deze bedevaart.
* * *
Abū Jaʿfar zei: En de betekenis van het woord is: en een verkondiging van Allah en Zijn Boodschapper aan de mensen op de dag van de grote bedevaart: dat Allah en Zijn Boodschapper losstaan van het verdrag met de polytheïsten. Zoals:
16469 - Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq: (dat Allah losstaat van de polytheïsten, en Zijn Boodschapper), dat wil zeggen: na de bedevaart.
* * *
Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak: فَإِنْ تُبْتُمْ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِي اللَّهِ وَبَشِّرِ الَّذِينَ كَفَرُوا بِعَذَابٍ أَلِيمٍ (3) (En indien gij berouw toont (tubtum), dan is dat beter voor u; en indien gij u afkeert, weet dan dat gij Allah niet zult ontkomen. En verkondig hun die ongelovig zijn een pijnlijke bestraffing. (3))
Abū Jaʿfar zei: De Verhevene, wiens vermelding verheven is, zegt: (en indien gij berouw toont) van jullie ongeloof (kufr), o polytheïsten, en terugkeert tot de eenheid van Allah en de zuivere aanbidding van Hem = naast de [valse] goden en deelgenoten = dan is de terugkeer daartoe (beter voor u) dan het volharden in de shirk in deze wereld en in het Hiernamaals. = (en indien gij u afkeert) — Hij zegt: en indien gij u afwendt van het geloof in Allah en weigert tenzij het volharden in jullie shirk = (weet dan dat gij Allah niet zult ontkomen) — Hij zegt: weet dan met zekerheid dat jullie Allah niet zullen ontglippen door uzelf [in veiligheid te brengen] zodat Zijn pijnlijke bestraffing en Zijn strenge bestraffing u niet treffen, vanwege jullie volharden in het ongeloof, zoals Hij deed met hen die vóór u waren onder de mensen van de shirk, door Zijn wraak over hen neer te zenden en de bestraffing onverwijld over hun gebied te doen neerdalen. = (en verkondig hun die ongelovig zijn) — Hij zegt: en bericht, o Muḥammad, hun die jouw profeetschap ontkenden en het bevel van hun Heer tegenspraken = (een bestraffing) — pijnlijk, die hen zal treffen.
16470 - Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: Al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft ons verteld, op gezag van Ibn Jurayj, over Zijn uitspraak (en indien gij berouw toont), hij zei: [indien] gij gelooft.
