Tabari
Terug naar surah 9, ayah 29

Tafseer van Het Berouw · At-Tawba · 9:29

قَٰتِلُوا۟ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَلَا بِٱلْيَوْمِ ٱلْءَاخِرِ وَلَا يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥ وَلَا يَدِينُونَ دِينَ ٱلْحَقِّ مِنَ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَٰبَ حَتَّىٰ يُعْطُوا۟ ٱلْجِزْيَةَ عَن يَدٍۢ وَهُمْ صَٰغِرُونَ

Doodt hen dan die niet in Allah en het Hiernamaals geloven en die niet voor verboden houden wat Allah en zijn Boodschapper verboden hebben verklaard; en zij die de godsdienst van de Waarheid niet als godsdienst nemen, van hen aan wie de Schrift is gegeven, totdat zij het beschermgeld (Djizyah) betalen, naar vemogen, terwijl zij onderdanigen zijn.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg over de woorden van Allah, de Verhevene: قَاتِلُوا الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلا بِالْيَوْمِ الآخِرِ وَلا يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَلا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَهُمْ صَاغِرُونَ (Bestrijdt hen die niet in Allah geloven, noch in de Laatste Dag, en die niet verboden achten wat Allah en Zijn Boodschapper verboden hebben verklaard, en die zich niet onderwerpen aan de godsdienst van de waarheid, van hen aan wie het Boek gegeven is, totdat zij het hoofdgeld voor niet-moslims (jizyah) uit de hand betalen, en zij onderworpen zijn) (9:29).

    Abū Jaʿfar zei: Allah, wiens lof verheven is, zegt tot de gelovigen in Hem onder de metgezellen van Zijn Boodschapper, de Profeet ﷺ: (Bestrijdt), o gelovigen, het volk dat (niet in Allah gelooft, noch in de Laatste Dag). Hij bedoelt: zij die niet geloven in een paradijs noch in een Vuur. (En die niet verboden achten wat Allah en Zijn Boodschapper verboden hebben verklaard, en die zich niet onderwerpen aan de godsdienst van de waarheid). Hij bedoelt: zij gehoorzamen Allah niet met de gehoorzaamheid van de waarheid, dat wil zeggen: zij gehoorzamen niet met de gehoorzaamheid van de mensen van de islam. (Van hen aan wie het Boek gegeven is), en dat zijn de joden en de christenen.

    * * *

    Eenieder die een koning of een gezagsdrager gehoorzaamt, onderwerpt zich aan hem. Daarvan zegt men: "Een zekere persoon onderwierp zich (dāna) aan een ander, dus hij onderwerpt zich (yadīnu) aan hem, met onderwerping (dīnan)." Zuhayr zei:

    "Voorwaar, indien je je vestigt in Jaww onder de Banū Asad, in de gehoorzaamheid (dīn) van ʿAmr, terwijl Fadak ons scheidt."

    En Zijn woorden: (van hen aan wie het Boek gegeven is) betekenen: zij aan wie het Boek van Allah gegeven is, en dat zijn de mensen van de Tora en het Evangelie. (Totdat zij het hoofdgeld (jizyah) betalen).

    * * *

    En "al-jizyah" is de werkwoordsvorm (fiʿla) van: "Een zekere persoon voldeed (jazā) aan een ander wat hij hem verschuldigd was", wanneer hij het hem vergold, "hij vergeldt het (yajzīhi)". En "al-jizya" is qua vorm zoals "al-qiʿda" (de zitwijze) en "al-jilsa" (het zitten).

    * * *

    De betekenis van de woorden is: totdat zij de heffing (kharāj) voor hun hoofden betalen, die zij aan de moslims geven ter afwering daarvan.

    * * *

    Wat betreft Zijn woorden: (uit de hand — ʿan yad), dat betekent: van zijn hand naar de hand van degene aan wie hij het betaalt.

    * * *

    Zo zeggen de Arabieren over eenieder die iets geeft terwijl hij overweldigd is, hetzij gewillig hetzij onwillig: "Hij gaf het uit zijn hand, en uit de hand (ʿan yad)." Dat is vergelijkbaar met hun uitdrukking: "Ik sprak tot hem mond aan mond", en "Ik ontmoette hem persoonlijk, van aangezicht tot aangezicht", en evenzo: "Ik gaf het hem uit hand aan hand."

    * * *

    Wat betreft Zijn woorden: (en zij onderworpen — wa-hum ṣāghirūn), de betekenis daarvan is: en zij zijn vernederd en overweldigd.

    * * *

    Over de vernederde, de geringe, wordt gezegd: "ṣāghir" (onderworpene).

    * * *

    Er is vermeld dat dit vers aan de Boodschapper van Allah ﷺ werd geopenbaard met betrekking tot zijn bevel om de Romeinen (Byzantijnen) te bestrijden, en de Boodschapper van Allah ﷺ ondernam na de openbaring daarvan de veldtocht (ghazwa) van Tabūk.

    * Vermelding van wie dat heeft gezegd:

    16616 - Muḥammad ibn ʿUrwa heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: (Bestrijdt hen die niet in Allah geloven, noch in de Laatste Dag, en die niet verboden achten wat Allah en Zijn Boodschapper verboden hebben verklaard, en die zich niet onderwerpen aan de godsdienst van de waarheid, van hen aan wie het Boek gegeven is, totdat zij het hoofdgeld (jizyah) uit de hand betalen, en zij onderworpen zijn) — toen Muḥammad ﷺ en zijn metgezellen bevolen werden tot de veldtocht van Tabūk.

    16617 - Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: Al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid, iets dergelijks.

    * * *

    De geleerden van de uitleg verschilden van mening over de betekenis van "al-ṣaghār" (de onderwerping/vernedering) die Allah op deze plaats bedoelde.

    Sommigen van hen zeiden: het is dat hij het betaalt terwijl hij staat, en de ontvanger zit.

    * Vermelding van wie dat heeft gezegd:

    16618 - ʿAbd al-Raḥmān ibn Bishr al-Nīsābūrī heeft mij verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Abū Saʿd, op gezag van ʿIkrima: (totdat zij het hoofdgeld (jizyah) uit de hand betalen, en zij onderworpen zijn), hij zei: dat wil zeggen dat jij het inneemt terwijl jij zit, en hij staat.

    * * *

    Anderen zeiden: de betekenis van Zijn woorden (totdat zij het hoofdgeld (jizyah) uit de hand betalen, en zij onderworpen zijn) is: in eigen persoon, met hun eigen handen waarmee zij lopen, terwijl zij onwillig zijn. Dat is een uitspraak die overgeleverd is van Ibn ʿAbbās langs een weg waarover twijfel bestaat.

    * * *

    Anderen zeiden: hun betalen daarvan, dat is de onderwerping (al-ṣaghār).

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله : قَاتِلُوا الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلا بِالْيَوْمِ الآخِرِ وَلا يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَلا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَهُمْ صَاغِرُونَ (29) قال أبو جعفر: يقول تعالى ذكره للمؤمنين به من أصحاب رسوله صلى الله عليه وسلم: (قاتلوا)، أيها المؤمنون، القومَ =(الذين لا يؤمنون بالله ولا باليوم الآخر)، يقول: ولا يصدّقون بجنة ولا نار (13) =(ولا يحرمون ما حرم الله ورسوله ولا يدينون دين الحق)، يقول: ولا يطيعون الله طاعة الحقِّ، يعني: أنهم لا يطيعون طاعةَ أهل الإسلام (14) =(من الذين أوتوا الكتاب)، وهم اليهود والنصارَى. * * * وكل مطيع ملكًا وذا سلطانٍ, فهو دائنٌ له. يقال منه: " دان فلان لفلان فهو يدين له، دينًا "، قال زهير: لَئِـنْ حَـلَلْتَ بِجَـوٍّ فِـي بَنِـي أَسَـدٍ فِـي دِيـنِ عَمْـرٍو وَحَـالَتْ بَيْنَنا فَدَكُ (15) وقوله: (من الذين أوتوا الكتاب)، يعني: الذين أعطوا كتاب الله, (16) وهم أهل التوراة والإنجيل =(حتى يعطوا الجزية). * * * و " الجزية ": الفِعْلة من: " جزى فلان فلانًا ما عليه "، إذا قضاه, " يجزيه "، و " الجِزْية " مثل " القِعْدة " و " الجِلْسة ". * * * ومعنى الكلام: حتى يعطوا الخراجَ عن رقابهم، الذي يبذلونه للمسلمين دَفْعًا عنها. * * * وأما قوله: (عن يد)، فإنه يعني: من يده إلى يد من يدفعه إليه. * * * وكذلك تقول العرب لكل معطٍ قاهرًا له، شيئًا طائعًا له أو كارهًا: " أعطاه عن يده، وعن يد ". وذلك نظير قولهم: " كلمته فمًا لفمٍ"، و " لقيته كَفَّةً لكَفَّةٍ", (17) وكذلك: " أعطيته عن يدٍ ليد ". * * * وأما قوله: (وهم صاغرون)، فإن معناه: وهم أذلاء مقهورون. * * * يقال للذليل الحقير: " صاغر ". (18) * * * وذكر أن هذه الآية نـزلت على رسول الله صلى الله عليه وسلم في أمره بحرب الروم, فغزا رسول الله صلى الله عليه وسلم بعد نـزولها غزوة تبوك. * ذكر من قال ذلك: 16616- حدثني محمد بن عروة قال، حدثنا أبو عاصم قال، حدثنا عيسى, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد: (قاتلوا الذين لا يؤمنون بالله ولا باليوم الآخر ولا يحرّمون ما حرّم الله ورسوله ولا يدينون دين الحق من الذين أوتوا الكتاب حتى يعطوا الجزية عن يد وهم صاغرون)، حين أمر محمدٌ وأصحابه بغزوة تبوك. 16617- حدثنا القاسم قال، حدثنا الحسين قال، حدثني حجاج, عن ابن جريج, عن مجاهد, نحوه. * * * واختلف أهل التأويل في معنى " الصغار "، الذي عناه الله في هذا الموضع. فقال بعضهم: أن يعطيها وهو قائمٌ، والآخذ جالسٌ. * ذكر من قال ذلك: 16618- حدثني عبد الرحمن بن بشر النيسابوري قال، حدثنا سفيان, عن أبي سعد, عن عكرمة: (حتى يعطوا الجزية عن يد وهم صاغرون)، قال: أي تأخذها وأنت جالس، وهو قائم. (19) * * * وقال آخرون: معنى قوله: (حتى يعطوا الجزية عن يد وهم صاغرون)، عن أنفسهم، بأيديهم يمشون بها، وهم كارهون, وذلك قولٌ رُوي عن ابن عباس، من وجهٍ فيه نظر. * * * وقال آخرون: إعطاؤهم إياها، هو الصغار. ------------------ الهوامش : (13) انظر تفسير " اليوم الآخر " فيما سلف من فهارس اللغة ( أخر ) . (14) انظر تفسير " الدين " فيما سلف 1 : 155 /3 : 571 / 9 : 522 . (15) ديوانه : 183 ، ومجاز القرآن لأبي عبيدة 1 : 286 ، من قصيدة من جيد الكلام ، أنذر بها الحارث بن ورقاء الصيداوي ، من بني أسد ، وكان أغار على بني عبد الله بن غطفان ، فغنم ، واستاق إبل زهير ، وراعيه يسارا : يـا حَـارِ , لا أُرْمَيَـنْ مِنْكُـمْ بِدَاهِيَـةٍ لَــمْ يَلْقَهَـا سُـوقَةٌ قَبْـلِي ولا مَلِـكُ فَـارْدُدْ يَسَـارًا , وَلا تَعْنُـفْ عَلَـيَّ وَلا تَمْعَـكْ بِعِــرْضِكَ إِن الغَـادِرَ المَعِـكَ وَلا تَكُـــونَنْ كَــأَقْـوَامٍ عَلِمْتَهُــمُ يَلْـوُونَ مَـا عَنْـدَهُمْ حَـتَّى إذَا نَهِكُوا طَـابْتْ نُفُوسُـهُمُ عَـنْ حَـقِّ خَصْمِهِمْ مَخَافَـهُ الشَّـرِّ , فَـارْتَدُّوا لِمَـا تَرَكُوا تَعَلَّمَـنْ : هَـا , لَعَمْـرُ اللهِ ذَا ; قَسَمًا فَـاقْصِدْ بِـذَرْعِكَ , وانْظُرْ أَيْنَ تَنْسَـلِكَ لَئِــنْ حَـلَلْتَ . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . لَيَــأتِيَنَّكَ مِنِّــي مَنْطِــقٌ قَــذَعٌ بَــاقٍ , كَمَـا دَنَّسَ القُبْطِيَّـةَ الـوَدَكُ و " جو " اسم لمواضع كثيرة في الجزيرة ، وهذا " الجو " هنا في ديار بني أسد . و " عمرو " ، هو : " عمرو بن هند بن المنذر بن ماء السماء " ، و " فدك " قرية مشهورة بالحجاز ، لها ذكر في السير كثير . (16) انظر تفسير " الإيتاء " فيما سلف من فهارس اللغة ( أتى ) . (17) يقال : " لقيته كفة كفة " ( بفتح الكاف ، ونصب التاء ) ، إذا استقبلته مواجهته، كأن كل واحد منهما قد كف صاحبه عن مجاوزته إلى غيره ومنعه . وانظر تفصيل ذلك في مادته في لسان العرب ( كفف ) . (18) انظر تفسير " الصغار " فيما سلف 13 : 22 ، تعليق : 2 ، والمراجع هناك . (19) الأثر : 16618 - " عبد الرحمن بن بشر بن الحكم النيسابوري " ، شيخ الطبري ، ثقة ، من شيوخ البخاري ، مضى برقم : 13805 . وفي المطبوعة : " عن ابن سعد " ، وهو خطأ ، خالف ما في المخطوطة وانظر " أبا سعد " في فهرس الرجال .