Tabari
Terug naar surah 9, ayah 15

Tafseer van Het Berouw · At-Tawba · 9:15

وَيُذْهِبْ غَيْظَ قُلُوبِهِمْ ۗ وَيَتُوبُ ٱللَّهُ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ

En Hij zal de woede van de heden doen verdwijnen en Allah aanvaardt het berouw van wie Hij wil. En Allah is Alwetend, Alwijs.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak: "en de woede uit hun harten wegnemen; en Allah wendt Zich in vergeving toe (yatūbu) tot wie Hij wil, en Allah is Alwetend, Alwijs" (9:15).

    Abū Jaʿfar zei: Allah, de Verhevene, wiens vermelding verheven is, zegt: en Hij neemt de wrok weg uit de harten van die gelovige mensen van [de stam] Khuzāʿah tegenover die mensen onder de polytheïsten (mushrikīn) die hun eden hadden verbroken, en [Hij neemt weg] het verdriet en de benauwdheid daarvan vanwege de wrok die zij tegen hen koesterden, doordat zij [de stam] Bakr tegen hen geholpen hadden — zoals:

    16546 - Ibn Wakīʿ heeft mij verteld, hij zei: ʿAmr ibn Muḥammad al-ʿAnqazī heeft ons verteld, op gezag van Asbāṭ, van al-Suddī: "en de woede uit hun harten wegnemen" — toen de Banū Bakr hen doodden en de Quraysh hen [daarbij] hielpen.

    16547 - Muḥammad ibn al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Aḥmad ibn al-Mufaḍḍal heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, dezelfde [overlevering] = behalve dat hij zei: en de Quraysh hielpen hen tegen hen.

    * * *

    Wat Zijn uitspraak betreft: "en Allah wendt Zich in vergeving toe tot wie Hij wil" — dit is een nieuwe, op zichzelf staande mededeling, en daarom staat het in de nominatief (rafʿ). De drie voorafgaande werkwoorden werden in de jussief (jazm) geplaatst bij wijze van vergelding/voorwaardelijkheid, alsof Hij zei: bestrijdt hen, want als jullie hen bestrijden, zal Allah hen door jullie handen bestraffen, hen vernederen en jullie tegen hen doen zegevieren. = Vervolgens begon Hij opnieuw en zei: "en Allah wendt Zich in vergeving toe tot wie Hij wil", omdat de strijd voor hen geen berouw (tawbah) van Allah noodzakelijk maakt, terwijl die voor hen wél de bestraffing van Allah noodzakelijk maakt, en de vernedering, en de genezing van de borsten van de gelovigen, en het wegnemen van de woede uit hun harten. Dat alles werd dus in de jussief geplaatst als voorwaarde en vergelding voor de strijd, maar de strijd maakte het berouw niet noodzakelijk, en daarom werd de mededeling daarover opnieuw begonnen en in de nominatief gezet.

    * * *

    En de betekenis van de uitspraak is: en Allah begenadigt wie Hij wil van Zijn ongelovige dienaren, en brengt hem zo tot berouw door Zijn beschikking om hem daartoe in staat te stellen (tawfīq). = "en Allah is Alwetend" — met de innerlijke geheimen van Zijn dienaren, en met wie het waard is dat Hij zich [in vergeving] tot hem wendt, zodat Hij zich tot hem wendt, en wie van hen het niet waard is, zodat Hij hem in de steek laat. = "Alwijs" — in het richten van Zijn dienaren van een toestand van ongeloof naar een toestand van geloof, door het in staat stellen (tawfīq) van wie Hij daartoe in staat stelt, = en van een toestand van geloof naar ongeloof, door het in de steek laten (khidhlān) van wie van hen Hij in de steek laat met betrekking tot gehoorzaamheid aan Hem en de erkenning van Zijn eenheid (tawḥīd), en met betrekking tot andere zaken die hen aangaan.

    [De voetnoten verwijzen voor de uitleg van "al-idhhāb" (het wegnemen) naar het voorgaande, 12:126, aantekening 3, en de verwijzingen aldaar; voor "al-ghayẓ" (de woede) naar 7:215; voor "tāba", "ʿalīm" en "ḥakīm" naar de eerdere taalindexen. Tekstkritische opmerkingen vermelden afwijkende lezingen tussen de gedrukte editie en het handschrift.]

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله : وَيُذْهِبْ غَيْظَ قُلُوبِهِمْ وَيَتُوبُ اللَّهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ (15) قال أبو جعفر: يقول الله تعالى ذكره: ويذهب وَجْدَ قلوب هؤلاء القوم المؤمنين من خزاعة, (2) على هؤلاء القوم الذين نكثوا أيمانهم من المشركين، وغمَّها وكربَها بما فيها من الوجد عليهم, بمعونتهم بكرًا عليهم، (3) كما:- 16546- حدثني ابن وكيع قال، حدثنا عمرو بن محمد العنقزي, عن أسباط, عن السدي: (ويذهب غيظ قلوبهم)، حين قتلهم بنو بكر، وأعانتهم قريش. 16547- حدثنا محمد بن الحسين قال، حدثنا أحمد بن المفضل قال، حدثنا أسباط, عن السدي, مثله = إلا أنه قال: وأعانتهم عليهم قريش. (4) * * * وأما قوله: (ويتوب الله على من يشاء)، فإنه خبر مبتدأ, ولذلك رفع، وجُزِم الأحرفُ الثلاثة قبل ذلك على وجه المجازاة, كأنه قال: قاتلوهم، فإنكم إن تقاتلوهم يعذبهم الله بأيديكم, ويخزهم, وينصركم عليهم = ثم ابتدأ فقال: (ويتوب الله على من يشاء)، لأن القتال غير موجب لهم التوبةَ من الله, وهو موجبٌ لهم العذابَ من الله، والخزيَ، وشفاءَ صدور المؤمنين، وذهابَ غيظ قلوبهم, فجزم ذلك شرطًا وجزاءً على القتال, ولم يكن موجبًا القتالُ التوبةَ, فابتُدِئ الخبرُ به ورُفع. (5) * * * ومعنى الكلام: ويمنّ الله على من يشاء من عباده الكافرين, فيقبل به إلى التوبة بتوفيقه إياه =(والله عليم)، بسرائر عباده، ومَنْ هو للتوبة أهلٌ فيتوب عليه, ومَنْ منهم غير أهل لها فيخذله =(حكيم)، في تصريف عباده من حال كفر إلى حال إيمان بتوفيقه من وفَّقه لذلك (6) = ومن حال إيمان إلى كفر، بخذلانه من خذل منهم عن طاعته وتوحيده, (7) وغير ذلك من أمرهم. (8) ----------------------- الهوامش : (2) انظر تفسير " الإذهاب " فيما سلف 12 : 126 تعليق : 3 ، والمراجع هناك . (3) انظر تفسير " الغيظ " فيما سلف 7 : 215 . (4) في المطبوعة : " وأعانهم " ، وفي المخطوطة : " وأعلسهم ، وصواب قراءتها ما أثبت . " (5) في المطبوعة : " فابتدأ الحكم به " ، والصواب ما أثبت من المخطوطة . (6) في المطبوعة : " بتوفيق " ، وأثبت ما في المخطوطة . (7) السياق : " في تصريف عباده من حال كفر . . . ومن حال إيمان " . (8) انظر تفسير " تاب " ، و " عليم " ، و " حكيم " فيما سلف من فهارس اللغة ( توب ) ، ( علم ) ، ( حكم ) .