Tabari
Terug naar surah 9, ayah 115

Tafseer van Het Berouw · At-Tawba · 9:115

وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيُضِلَّ قَوْمًۢا بَعْدَ إِذْ هَدَىٰهُمْ حَتَّىٰ يُبَيِّنَ لَهُم مَّا يَتَّقُونَ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌ

En Allah doet nooit een volk dwalen nadat Hij hen heeft geleid, totdat Hij hun duidelijk heeft gemaakt waarvoor zij beducht moeten zijn. Voorwaar, Allah is Alwetend over alle dingen.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van Zijn woord: وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُضِلَّ قَوْمًا بَعْدَ إِذْ هَدَاهُمْ حَتَّى يُبَيِّنَ لَهُمْ مَا يَتَّقُونَ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ (115) (En het past Allah niet een volk te laten dwalen nadat Hij hen heeft geleid, totdat Hij voor hen duidelijk maakt waarvoor zij zich moeten hoeden. Voorwaar, Allah is van alle dingen alwetend) (9:115).

    Abū Jaʿfar zei: De Verhevene, wiens lof wordt vermeld, zegt: En het past Allah niet om over jullie, vanwege jullie het vragen om vergeving voor jullie overleden polytheïsten (mushrikīn), met dwaling te oordelen, nadat Hij jullie de leiding heeft geschonken en jullie heeft gericht op het geloof (īmān) in Hem en in Zijn Boodschapper, totdat Hij eerst tot jullie komt met het verbod daarop, en jullie dan nalaten je daarvan te onthouden. Maar wat betreft de tijd voordat Hij jullie de afkeer daarvan duidelijk maakt door het verbod erop, en jullie vervolgens Zijn verbod overtreden tot datgene wat Hij jullie heeft verboden — dan oordeelt Hij niet over jullie met dwaling, want de gehoorzaamheid en de ongehoorzaamheid komen slechts voort uit degene die bevolen en verboden is. Wat echter betreft degene die niet bevolen en niet verboden is, die is geen gehoorzame noch een ongehoorzame ten aanzien van datgene waarvoor hij niet bevolen en waarvan hij niet verboden is. إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ("Voorwaar, Allah is van alle dingen alwetend") — De Verhevene, wiens lof wordt vermeld, zegt: Voorwaar, Allah bezit kennis van datgene wat jullie zielen vervulde bij het verbod van Allah aan jullie ten aanzien van het vragen om vergeving voor jullie overleden polytheïsten, aan de smart over hetgeen reeds van jullie was uitgegaan aan het vragen om vergeving voor hen voordat Hij jullie daarmee voorafging met het verbod erop, en van het overige van de verborgenheden van jullie zaken en de zaken van Zijn dienaren en hun uiterlijkheden. Zo maakte Hij jullie Zijn zachtmoedigheid daarin jegens jullie duidelijk, opdat Hij de last van het verdriet daarover van jullie zou wegnemen.

    * * *

    En in overeenstemming met wat wij hierover hebben gezegd, hebben de mensen van de uitleg (ahl al-taʾwīl) gesproken:

    * Vermelding van wie dat zei:

    17419 — Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: لِيُضِلَّ قَوْمًا بَعْدَ إِذْ هَدَاهُمْ حَتَّى يُبَيِّنَ لَهُمْ مَا يَتَّقُونَ ("een volk te laten dwalen nadat Hij hen heeft geleid, totdat Hij voor hen duidelijk maakt waarvoor zij zich moeten hoeden"), hij zei: Allah's verduidelijking aan de gelovigen ten aanzien van het vragen om vergeving voor de polytheïsten in het bijzonder, en in Zijn verduidelijking [ligt] Zijn gehoorzaamheid en Zijn ongehoorzaamheid; doe dus, of laat na.

    17420 — Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld, hij zei: Shibl heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُضِلَّ قَوْمًا بَعْدَ إِذْ هَدَاهُمْ حَتَّى يُبَيِّنَ لَهُمْ مَا يَتَّقُونَ ("En het past Allah niet een volk te laten dwalen nadat Hij hen heeft geleid, totdat Hij voor hen duidelijk maakt waarvoor zij zich moeten hoeden"), hij zei: Allah's verduidelijking aan de gelovigen: dat zij geen vergeving vragen voor de polytheïsten in het bijzonder, en in Zijn verduidelijking [ligt] Zijn gehoorzaamheid en Zijn ongehoorzaamheid in het algemeen; doe dus, of laat na.

    17421 — ..... hij zei: Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd Allāh heeft ons verteld, op gezag van Warqāʾ, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, iets soortgelijks.

    17422 — Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid, [over] zijn woord: وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُضِلَّ قَوْمًا بَعْدَ إِذْ هَدَاهُمْ حَتَّى يُبَيِّنَ لَهُمْ مَا يَتَّقُونَ ("En het past Allah niet een volk te laten dwalen nadat Hij hen heeft geleid, totdat Hij voor hen duidelijk maakt waarvoor zij zich moeten hoeden"), hij zei: Allah verduidelijkt aan de gelovigen dat zij geen vergeving vragen voor de polytheïsten, in Zijn verduidelijking ten aanzien van Zijn gehoorzaamheid en ten aanzien van Zijn ongehoorzaamheid; doe dus, of laat na.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله : وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُضِلَّ قَوْمًا بَعْدَ إِذْ هَدَاهُمْ حَتَّى يُبَيِّنَ لَهُمْ مَا يَتَّقُونَ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ (115) قال أبو جعفر: يقول تعالى ذكره: وما كان الله ليقضي عليكم، في استغفاركم لموتاكم المشركين، بالضلال، بعد إذ رزقكم الهداية، ووفقكم للإيمان به وبرسوله, حتى يتقدَّم إليكم بالنهي عنه، فتتركوا الانتهاء عنه. فأما قبل أن يبين لكم كراهية ذلك بالنهي عنه، ثم تتعدوا نهيه إلى ما نهاكم عنه, فإنه لا يحكم عليكم بالضلال, لأن الطاعة والمعصية إنما يكونان من المأمور والمنهيّ, فأما من لم يؤمر ولم ينه، فغير كائنٍ مطيعًا أو عاصيًا فيما لم يؤمَرْ به ولم ينه عنه = " إن الله بكل شيء عليم " ، يقول تعالى ذكره: إن الله ذو علم بما خالط أنفسكم عند نهي الله إياكم من الاستغفار لموتاكم المشركين، من الجزع على ما سلف منكم من الاستغفار لهم قبل تقدمه إليكم بالنهي عنه، وبغير ذلك من سرائر أموركم وأمور عباده وظواهرها, فبيَّن لكم حلمه في ذلك عليكم، ليضع عنكم ثِقَل الوَجْد بذلك. (66) * * * وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل: * ذكر من قال ذلك: 17419- حدثني محمد بن عمرو قال، حدثنا أبو عاصم قال، حدثنا عيسى, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد: " ليضل قومًا بعد إذ هداهم حتى يبين لهم ما يتقون "، قال: بيانُ الله للمؤمنين في الاستغفار للمشركين خاصة, وفي بيانه طاعتُه ومعصيته, فافعلوا أو ذَرُوا. 17420- حدثني المثنى قال، حدثنا أبو حذيفة قال، حدثنا شبل, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد: " وما كان الله ليضل قومًا بعد إذ هداهم حتى يبين لهم ما يتقون "، قال: بيانُ الله للمؤمنين: أن لا يستغفروا للمشركين خاصة, وفي بيانه طاعتُه ومعصيته عامة, فافعلوا أو ذَرُوا. 17421- ..... قال، حدثنا إسحاق قال، حدثنا عبد الله, عن ورقاء, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد, نحوه. 17422- حدثنا القاسم قال، حدثنا الحسين قال، حدثني حجاج, عن ابن جريج, عن مجاهد, قوله: " وما كان الله ليضل قومًا بعد إذ هداهم حتى يبين لهم ما يتقون "، قال: يبين الله للمؤمنين في أن لا يستغفروا للمشركين في بيانه في طاعته وفي معصيته, فافعلوا أو ذروا. --------------------- الهوامش : (66) انظر تفسير ألفاظ هذه الآية فيما سلف من فهارس اللغة .