Tabari
Terug naar surah 87, ayah 3

Tafseer van De Allerhoogste · Al-A'laa · 87:3

وَٱلَّذِى قَدَّرَ فَهَدَىٰ

En Degene Die de maat bepaald heeft en Die geleid heeft.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Zijn uitspraak: وَالَّذِي قَدَّرَ فَهَدَى ("en die heeft bepaald en geleid"). De Verhevene, wiens vermelding verheven is, zegt: en die zijn schepping heeft bepaald en haar daarna heeft geleid.

    En de geleerden van de uitleg (ahl al-taʾwīl) verschilden van mening over de betekenis die met Zijn uitspraak فَهَدَى ("en daarna geleid") bedoeld is. Sommigen van hen zeiden: Hij leidde de mens naar het pad van het goede en het kwade, en het vee naar de weidegronden.

    * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over Zijn uitspraak: قَدَّرَ فَهَدَى ("heeft bepaald en daarna geleid"), hij zei: Hij leidde de mens naar de ellende en de gelukzaligheid, en Hij leidde het vee naar zijn weidegronden.

    En anderen zeiden: nee, de betekenis daarvan is veeleer dat Hij de mannetjes leidde naar het benaderen van de vrouwtjes. En wij hebben de overlevering daarover reeds eerder vermeld.

    En het juiste oordeel hierover is volgens ons dat Allah met Zijn uitspraak فَهَدَى ("en daarna geleid") in algemene zin bericht heeft over Zijn leiding van Zijn schepping, en daarbij geen enkele betekenis met uitsluiting van een andere heeft gespecificeerd. Hij heeft hen geleid naar het pad van het goede en het kwade, en Hij heeft de mannetjes geleid naar het benaderen van de vrouwtjes. Het bericht behoudt dus zijn algemene strekking, totdat er een bericht komt waarmee het bewijs gevestigd wordt en dat op een beperking ervan wijst. En de reciteurs van de gewesten waren het er unaniem over eens dat de dāl van قَدَّرَ ("heeft bepaald") met verdubbeling (tashdīd) wordt gelezen, met uitzondering van al-Kisāʾī, want hij las haar verlicht (zonder verdubbeling).

    En het juiste hierin is de verdubbeling, vanwege de consensus van de gezaghebbende reciteurs daarover.

    Toon originele Arabische tekst
    وقوله: ( وَالَّذِي قَدَّرَ فَهَدَى ) يقول تعالى ذكره: والذي قدّر خلقه فهدى. واختلف أهل التأويل في المعنى الذي عُنِي بقوله: ( فَهَدَى ) ، فقال بعضهم: هدى الإنسان لسبيل الخير والشرّ، والبهائم للمراتع. * ذكر من قال ذلك: حدثنا محمد بن عمرو، قال: ثنا أبو عاصم، قال: ثنا عيسى؛ وحدثني الحارث، قال: ثنا الحسن، قال: ثنا ورقاء، جميعا عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد، قوله: ( قَدَّرَ فَهَدَى ) قال: هدى الإنسان للشِّقوة والسعادة، وهَدى الأنعام لمراتعها . وقال آخرون: بل معنى ذلك، هدى الذكور لمأتى الإناث. وقد ذكرنا الرواية بذلك فيما مضى. والصواب من القول في ذلك عندنا، أن الله عمّ بقوله: ( فَهَدَى ) الخبر عن هدايته خلقه، ولم يخصص من ذلك معنى دون معنى، وقد هداهم لسبيل الخير والشرّ، وهدى الذكور لمأتى الإناث، فالخبر على عمومه حتى يأتي خبر تقوم به الحجة، دالّ على خصوصه. واجتمعت قرّاء الأمصار على تشديد الدال من قدّر، غير الكسائي فإنه خفَّفها. والصواب في ذلك التشديد، لإجماع الحجة عليه.