Tabari
Terug naar surah 8, ayah 32

Tafseer van De Buit · Al-Anfaal · 8:32

وَإِذْ قَالُوا۟ ٱللَّهُمَّ إِن كَانَ هَٰذَا هُوَ ٱلْحَقَّ مِنْ عِندِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنَا حِجَارَةًۭ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ أَوِ ٱئْتِنَا بِعَذَابٍ أَلِيمٍۢ

En (gedenkt) toen zij zeiden: "O Allah, als dit (de Koran) de Waarheid is, van U afkomstig, doe dan stenen op ons neer regenen uit de hemel. Of geef ons een pijnlijke bestraffing."

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van de uitspraak van de Verhevene: En toen zij zeiden: O Allah, indien dit de Waarheid van bij U is, laat dan stenen uit de hemel op ons regenen, of breng ons een pijnlijke bestraffing (8:32).

    Abū Jaʿfar zei: De Verhevene zegt, hooggeprezen is Zijn gedachtenis: Gedenk, o Muḥammad, ook datgene wat overkwam aan degene die zei: "O Allah, indien dit de Waarheid van bij U is, laat dan stenen uit de hemel op ons regenen, of breng ons een pijnlijke bestraffing", toen Hij hen met een list trof en hun een pijnlijke bestraffing (ʿadhāb) bracht. En die bestraffing was hun dood door het zwaard op de dag van Badr.

    * * *

    En ook van dit vers wordt vermeld dat het werd geopenbaard betreffende al-Naḍr ibn al-Ḥārith.

    * Vermelding van wie dat zei:

    15981 - Yaʿqūb heeft mij verteld, hij zei: Hushaym heeft ons verteld, hij zei: Abū Bishr heeft ons verteld, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, betreffende Zijn uitspraak: En toen zij zeiden: O Allah, indien dit de Waarheid van bij U is, laat dan stenen uit de hemel op ons regenen, hij zei: Het werd geopenbaard betreffende al-Naḍr ibn al-Ḥārith.

    15982 - Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, betreffende Zijn uitspraak: indien dit de Waarheid van bij U is, hij zei: Het is de uitspraak van al-Naḍr ibn al-Ḥārith = of: Ibn al-Ḥārith ibn Kalada.

    15983 - Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld, hij zei: Shibl heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: O Allah, indien dit de Waarheid van bij U is, het is de uitspraak van al-Naḍr ibn al-Ḥārith ibn ʿAlqama ibn Kalada, van de Banū ʿAbd al-Dār.

    15984 - ......hij zei: Isḥāq heeft ons bericht, hij zei: ʿAbd Allāh heeft ons bericht, op gezag van Warqāʾ, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, betreffende Zijn uitspraak: indien dit de Waarheid van bij U is, hij zei: Het is al-Naḍr ibn al-Ḥārith ibn Kalada.

    15985 - Aḥmad ibn Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: Abū Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Ṭalḥa ibn ʿAmr heeft ons verteld, op gezag van ʿAṭāʾ, hij zei: Een man van de Banū ʿAbd al-Dār, die al-Naḍr ibn Kalada werd genoemd, zei: "O Allah, indien dit de Waarheid van bij U is, laat dan stenen uit de hemel op ons regenen, of breng ons een pijnlijke bestraffing." Toen zei Allah: En zij zeiden: Onze Heer, haast voor ons ons aandeel vóór de Dag der Afrekening (Surah Ṣād: 16), en Hij zei: En voorwaar, jullie zijn tot Ons gekomen, alleen, zoals Wij jullie de eerste keer schiepen (Surah Al-Anʿām: 94), en Hij zei: Een vrager vroeg om een bestraffing die zal vallen * voor de ongelovigen (kāfirīn) (Surah Al-Maʿārij: 1-2). ʿAṭāʾ zei: Er werden over hem ruim tien verzen uit het Boek van Allah geopenbaard.

    15986 - Muḥammad ibn al-Ḥusayn heeft mij verteld, hij zei: Aḥmad ibn al-Mufaḍḍal heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, hij zei: Hij zei = dat wil zeggen al-Naḍr ibn al-Ḥārith =: O Allah, indien wat Muḥammad zegt de Waarheid van bij U is, laat dan stenen uit de hemel op ons regenen, of breng ons een pijnlijke bestraffing! Allah zei: Een vrager vroeg om een bestraffing die zal vallen * voor de ongelovigen (kāfirīn).

    15987 - Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Ḥakkām heeft ons verteld, op gezag van ʿAnbasa, op gezag van Layth, op gezag van Mujāhid, betreffende Zijn uitspraak: indien dit de Waarheid van bij U is, het vers, hij zei: Een vrager vroeg om een bestraffing die zal vallen * voor de ongelovigen (kāfirīn).

    15988 - Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, betreffende Zijn uitspraak: En toen zij zeiden: O Allah, indien dit de Waarheid van bij U is, het vers, hij zei: Dat zeiden de dwazen en de onwetenden van deze gemeenschap. Maar Allah keerde met Zijn welwillendheid en Zijn barmhartigheid terug tot de dwazen en de onwetenden van deze gemeenschap.

    15989 - Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq, hij zei: Vervolgens vermeldde Hij de zorgeloze misleiding van Quraysh en hun roep om een oordeel tegen zichzelf, toen zij zeiden: O Allah, indien dit de Waarheid van bij U is, dat wil zeggen: dat wat Muḥammad heeft gebracht = laat dan stenen uit de hemel op ons regenen, zoals U die deed regenen op het volk van Lūṭ = of breng ons een pijnlijke bestraffing, dat wil zeggen: met een deel van datgene waarmee U de volkeren vóór ons hebt bestraft.

    * * *

    De geleerden van de Arabische taal verschilden van mening over de wijze waarop "huwa" (hij/het) in de zin is opgenomen.

    Sommige Basrische taalkundigen zeiden: "al-ḥaqq" (de Waarheid) staat in de accusatief, omdat "huwa" — en Allah weet het beste — overgebracht is als een toevoeging in de zin, als versterkende verbinding, zoals de toevoeging van "mā". En het wordt alleen toegevoegd bij elk werkwoord dat niet zonder predicaat kan, en het is geen bijvoeglijke bepaling bij "hādhā" (dit), want als je zou zeggen: "Ik zag dit hij", zou het geen welgevormde zin zijn. En dit verborgen voornaamwoord is geen bepaling bij het uitgedrukte voornaamwoord, maar het is een bepaling bij het verborgen voornaamwoord, zoals in Zijn uitspraak: maar zij waren juist de onrechtplegers (al-ẓālimīn) (Surah Al-Zukhruf: 76), en goeds, dan zullen jullie het bij Allah aantreffen — beter en geweldiger in beloning (Surah Al-Muzzammil: 20).

    Want je zegt: "Ik vond hem, hij en ikzelf", waarbij "huwa" een bepaling wordt.

    En het kan in deze betekenis ook geen bepaling zijn, maar dan een toevoeging, zoals het in het eerste geval was. En het kan in al deze gevallen de positie van een zelfstandig naamwoord innemen, zodat wat erna komt in de nominatief staat, of het nu een uitgedrukt of een verborgen naamwoord is, in de taal van de Banū Tamīm. Zij zeggen bij Zijn uitspraak: indien dit de Waarheid van bij U is: "maar zij waren juist de onrechtplegers (al-ẓālimūn, in de nominatief)", en "dan zullen jullie het bij Allah aantreffen — het is beter en geweldiger in beloning (khayrun, in de nominatief)", zoals je zegt: "hun vaders waren de onrechtplegers". Zij hebben dit verborgen voornaamwoord zoals "huwa", "humā" en "anta" tot een toevoeging op deze plaats gemaakt, en hebben het niet tot de positie van een bepaling gemaakt, omdat het een scheidend element (faṣl) is waarmee men wil aantonen dat wat erna komt geen bepaling is van wat ervóór komt. En dit was niet nodig op de plaats waar er geen predicaat voor is.

    * * *

    En sommige Kufische taalkundigen zeiden: "huwa", dat de steun (ʿimād) in de zin is, wordt alleen ingevoegd voor een geldige betekenis. En hij zei: Het is alsof hij zei: "Zayd is staande", waarop jij dan zegt: "Nee, ʿAmr is degene die staat." Dus "huwa" verwijst naar het bekende zelfstandig naamwoord, en de "alif-lām" (het lidwoord) verwijst naar het bekende werkwoord (predicaat), [terwijl "de alif-lām"] die een verbinding in de zin is, afwijkt van de betekenis van "huwa", want het binnenkomen en weggaan ervan is gelijk in de zin. Zo is "huwa" echter niet. En wat betreft hetgeen dat als verbinding in de zin binnenkomt, dat is een versterking, vergelijkbaar met hun uitspraak: "Ik vond hem zelf", dat zeg je, terwijl het geen bepaling is zoals "de aardige" en "de verstandige".

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله : وَإِذْ قَالُوا اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ هَذَا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنَا حِجَارَةً مِنَ السَّمَاءِ أَوِ ائْتِنَا بِعَذَابٍ أَلِيمٍ (32) قال أبو جعفر: يقول تعالى ذكره: واذكر، يا محمد، أيضًا ما حلّ بمن قال: " اللهم إن كان هذا هو الحق من عندك فأمطر علينا حجارة من السماء أو ائتنا بعذاب أليم "، إذ مكرت بهم, فأتيتهم بعذاب أليم= (70) وكان ذلك العذاب، قتلُهم بالسيف يوم بدر. * * * وهذه الآية أيضًا ذكر أنها نـزلت في النضر بن الحارث. * ذكر من قال ذلك. 15981 - حدثني يعقوب قال، حدثنا هشيم قال، حدثنا أبو بشر, عن سعيد بن جبير, في قوله: " وإذ قالوا اللهم إن كان هذا هو الحق من عندك فأمطر علينا حجارة من السماء "، قال: نـزلت في النضر بن الحارث. (71) 15982 - حدثني محمد بن عمرو قال، حدثنا أبو عاصم قال، حدثنا عيسى, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد قوله: " إن كان هذا هو الحق من عندك "، قال: قول النضر بن الحارث= (72) أو: ابن الحارث بن كَلَدة. 15983- حدثني المثنى قال، حدثنا أبو حذيفة قال، حدثنا شبل, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد: " اللهم إن كان هذا هو الحق من عندك "، قول النضر بن الحارث بن علقمة بن كلدة، من بني عبد الدار. 15984- ......قال، أخبرنا إسحاق قال، أخبرنا عبد الله, عن ورقاء, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد في قوله: " إن كان هذا هو الحق من عندك "، قال: هو النضر بن الحارث بن كلدة. 15985 - حدثنا أحمد بن إسحاق قال، حدثنا أبو أحمد قال، حدثنا طلحة بن عمرو, عن عطاء قال: قال رجل من بني عبد الدار, يقال له النضر بن كلدة: " اللهم إن كان هذا هو الحق من عندك فأمطر علينا حجارة من السماء أو ائتنا بعذاب أليم "، فقال الله: وَقَالُوا رَبَّنَا عَجِّلْ لَنَا قِطَّنَا قَبْلَ يَوْمِ الْحِسَابِ [سورة ص: 16]، وقال: وَلَقَدْ جِئْتُمُونَا فُرَادَى كَمَا خَلَقْنَاكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ [سورة الأنعام: 94]، وقال: سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ * لِلْكَافِرينَ [سورة المعارج: 1-2]. قال عطاء: لقد نـزل فيه بضعَ عشرة آية من كتاب الله. 15986 - حدثني محمد بن الحسين قال، حدثنا أحمد بن المفضل قال، حدثنا أسباط, عن السدي قال: فقال= يعني النضر بن الحارث =: اللهم إن كان ما يقول محمد هو الحق من عندك، فأمطر علينا حجارة من السماء أو ائتنا بعذاب أليم! قال الله: سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ * لِلْكَافِرينَ . 15987 - حدثنا ابن حميد قال، حدثنا حكام, عن عنبسة, عن ليث, عن مجاهد في قوله: " إن كان هذا هو الحق من عندك " الآية، قال: سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ * لِلْكَافِرينَ . 15988 - حدثنا بشر قال، حدثنا يزيد قال، حدثنا سعيد, عن قتادة قوله: " وإذ قالوا اللهم إن كان هذا هو الحق من عندك "، الآية قال: قال ذلك سُفَّهُ هذه الأمة وجهلتها, (73) فعاد الله بعائدته ورحمته على سَفَهة هذه الأمة وجهلتها. (74) 15989 - حدثنا ابن حميد قال، حدثنا سلمة, عن ابن إسحاق قال: ثم ذكر غِرَّة قريش واستفتاحهم على أنفسهم, إذ قالوا: " اللهم إن كان هذا هو الحق من عندك "، أي: ما جاء به محمد= " فأمطر علينا حجارة من السماء "، كما أمطرتها على قوم لوط = " أو ائتنا بعذاب أليم "، أي: ببعض ما عذبت به الأمم قبلنا. (75) * * * واختلف أهل العربية في وجه دخول " هو " في الكلام. فقال بعض البصريين: نصب " الحق ", لأن " هو " والله أعلم، حُوِّلت زائدة في الكلام صلةَ توكيدٍ، كزيادة " ما ", ولا تزاد إلا في كل فعل لا يستغني عن خبر, وليس هو بصفة، ل " هذا "، لأنك لو قلت: " رأيت هذا هو "، لم يكن كلامًا. ولا تكون هذه المضمرة من صفة الظاهرة, ولكنها تكون من صفة المضمرة, نحو قوله: وَلَكِنْ كَانُوا هُمُ الظَّالِمِينَ [سورة الزخرف: 76] و خَيْرٍ تَجِدُوهُ عِنْدَ اللَّهِ هُوَ خَيْرًا وَأَعْظَمَ أَجْرًا [سورة المزمل: 20]. لأنك تقول: " وجدته هو وإياي"، فتكون " هو " صفة. (76) وقد تكون في هذا المعنى أيضا غير صفة, ولكنها تكون زائدة، كما كان في الأول. وقد تجري في جميع هذا مجرى الاسم, فيرفع ما بعدها، إن كان بعدها ظاهرًا أو مضمرًا في لغة بني تميم, يقولون في قوله: " إن كان هذا هو الحق من عندك "، " ولكن كانوا هم الظالمون "، (77) و " تجدوه عند الله هو خيرٌ وأعظم أجرًا " (78) كما تقول: " كانوا آباؤهم الظالمون ", جعلوا هذا المضمر نحو " هو " و " هما " و " أنت " زائدًا في هذا المكان، ولم تجعل مواضع الصفة, لأنه فصْلٌ أراد أن يبين به أنه ليس ما بعده صفةً لما قبله, ولم يحتج إلى هذا في الموضع الذي لا يكون له خبر. * * * وكان بعض الكوفيين يقول: لم تدخل " هو " التي هى عماد في الكلام، (79) إلا لمعنى صحيح. وقال: كأنه قال: " زيد قائم "، فقلت أنت: " بل عمرو هو القائم " ف " هو " لمعهود الاسم، و " الألف واللام " لمعهود الفعل، (80) [ " والألف واللام "] التي هي صلة في الكلام، (81) مخالفة لمعنى " هو ", لأن دخولها وخروجها واحد في الكلام. وليست كذلك " هو ". وأما التي تدخل صلة في الكلام, فتوكيدٌ شبيه بقولهم: " وجدته نفسَه "، تقول ذلك, وليست بصفة " كالظريف " و " العاقل ". (82) -------------------- الهوامش : (70) في المطبوعة والمخطوطة : " مكرت لهم " ، وليست بشيء . (71) الأثر : 15981 - " أبو بشر " ، هو " جعفر بن إياس " ، " جعفر بن أبي وحشية " ، مضى مرارًا كثيرة . وكان في تعليق ابن كثير ، الذي نقلته في التعليق على الخبر السالف " جعفر بن أبي دحية " ، وهو خطأ محض . (72) الأثر : 15982 - في المطبوعة : " النضر بن الحارث بن علقمة بن كلدة " . والصواب ما في المخطوطة ، لأن الاختلاف في نسبة هكذا : " النضر بن الحارث بن كلدة بن علقمة بن عبد مناف بن عبد الدار " أو : " النضر بن الحارث بن علقمة بن كلدة بن عبد مناف بن عبد الدار " انظر سيرة ابن هشام 2 : 320 ، 321 . وقد غير ما في المخطوطة بلا حرج ولا ورع . (73) في المطبوعة : " سفهة هذه الأمة " ، غير ما في المخطوطة ، طرح الصواب المحض يقال : " سفيه " ، والجمع " سفهاء " " وسفاه " ( بكسر السين ) و " سفه " ، بضم السين وتشديد الفاء المفتوحة . والذي في كتب اللغة أن " سفاه " و " سفه " ، و " سفائه " جمع " سفيهة " . وسيأتي في المخطوطة بعد قليل " سفهه " ، وكأنها جائزة أيضًا . (74) هكذا في المخطوطة أيضًا " سفهة " ، فتركتها على حالها . انظر التعليق السالف . وكأنه إتباع لقوله " جهلة " ، وهذا من خصائص العربية . (75) الأثر : 15989 - سيرة ابن هشام 2 : 325 ، وهو تبع الأثر السالف رقم : 15975 . وكان في المطبوعة : " ثم ذكر غيرة قريش " ، وهو لا معنى له ، صوابه من المخطوطة وابن هشام . يعني : اغترارهم بأمرهم ، وغفلتهم عن الحق . (76) " الصفة " ، هو " ضمير الفصل " ، وانظر التعليق التالي رقم : 4 . (77) في المطبوعة : " هم الظالمين " ، خالف المخطوطة وأساء . (78) في المطبوعة والمخطوطة : " هو خيرًا " ، ولا شاهد فيه ، وصوابه ما أثبت . (79) " العماد " ، اصطلاح الكوفيين ، والبصريون يقولون : " ضمير الفصل " ، ويقال له أيضًا : " دعامة " و " صفة " . انظر ما سلف 2 : 312 ، تعليق 2 ، ثم ص 313 ، 374 ثم 7 : 429، تعليق : 2 . (80) " الفعل " ، يعني الخبر . (81) ما بين القوسين ، مكانه بياض في المخطوطة ، ولكن ناشر المطبوعة ضم الكلام بعضه إلى بعض . وأثبت ما بين القوسين استظهارًا ، وكأنه الصواب إن شاء الله . وقوله : " صلة " ، أي : زيادة ، انظر تفسير ذلك فيما سلف 1 : 190، 405 ، 406 ، 548 4 : 282 5 : 460 ، 462 7 : 340 ، 341 . (82) انظر مبحث ضمير " العماد " في معاني القرآن للفراء 1 : 50 - 52 ، 104 ، 248 ، 249 ، 409 ، 410 . وما سلف من التفسير 2 : 312 ، 313 7 : 429 ، 430 ، وغيرها في فهارس مباحث العربية والنحو وغيرهما .