Tabari
Terug naar surah 8, ayah 31

Tafseer van De Buit · Al-Anfaal · 8:31

وَإِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ ءَايَٰتُنَا قَالُوا۟ قَدْ سَمِعْنَا لَوْ نَشَآءُ لَقُلْنَا مِثْلَ هَٰذَآ ۙ إِنْ هَٰذَآ إِلَّآ أَسَٰطِيرُ ٱلْأَوَّلِينَ

En wanneer Onze Verzen aan ben worden voorgedragen, dan zeggen zij: "Wij hebben (iets dergelijks al eerder) gehoord, en als wij willen dan zullen wij zeker zoiets zeggen. Dit is niets dan een fabel van de voorafgaanden."

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van Zijn woord: وَإِذَا تُتْلَى عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا قَالُوا قَدْ سَمِعْنَا لَوْ نَشَاءُ لَقُلْنَا مِثْلَ هَذَا إِنْ هَذَا إِلا أَسَاطِيرُ الأَوَّلِينَ (31) ("En wanneer Onze tekenen aan hen worden voorgedragen, zeggen zij: 'Wij hebben het al gehoord; als wij wilden, zouden wij iets dergelijks kunnen zeggen. Dit is niets dan de fabels van de vroegeren.'" (31))

    Abū Jaʿfar zei: De Verhevene — Zijn vermelding zij geprezen — zegt: En wanneer aan deze lieden die ongelovig zijn geworden de tekenen van het Boek van Allah worden voorgedragen, die helder zijn voor wie Allah de borst heeft verruimd om ze te begrijpen = dan zeggen zij, uit onwetendheid van hun kant en uit halsstarrige verzet tegen de waarheid, terwijl zij weten dat zij liegen in hun uitspraak = "als wij wilden, zouden wij iets dergelijks kunnen zeggen", namelijk hetgeen aan ons is voorgedragen = "dit is niets dan de fabels van de vroegeren", waarmee zij bedoelen: zij zeggen dat deze Qurʾān die aan hen wordt voorgedragen niets is dan de fabels van de vroegeren.

    En "al-asāṭīr" (de fabels) is een meervoud van "asṭur", en dat is een meervoud van een meervoud, want het enkelvoud van "al-asṭur" is "saṭr" (regel); vervolgens wordt "al-saṭr" als meervoud "asṭur" en "suṭūr", en vervolgens wordt "al-asṭur" als meervoud "asāṭīr" en "asāṭir".

    En sommige taalkundigen plachten te zeggen: het enkelvoud van "al-asāṭīr" is "usṭūra".

    * * *

    De polytheïsten (mushrikīn) bedoelden met hun uitspraak: "dit is niets dan de fabels van de vroegeren", slechts: deze Qurʾān die jij ons voordraagt, o Mohammed, is niets dan datgene wat de vroegeren hebben opgetekend en geschreven aan berichten van de oude volkeren! Alsof zij het toeschreven aan het feit dat hij het van de kinderen van Adam had overgenomen, en dat Allah het hem niet had geopenbaard.

    * * *

    En overeenkomstig hetgeen wij hierover hebben gezegd, hebben de lieden van de uitleg (ahl al-taʾwīl) gesproken.

    * Vermelding van wie dat zei:

    15977 - Al-Qāsim heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, hij zei: Ibn Jurayj zei over Zijn woord: "en wanneer Onze tekenen aan hen worden voorgedragen, zeggen zij: 'Wij hebben het al gehoord; als wij wilden, zouden wij iets dergelijks kunnen zeggen'": al-Naḍr ibn al-Ḥārith placht als handelaar naar Perzië heen en weer te reizen, en hij kwam langs de ʿIbād, terwijl zij het Evangelie aan het reciteren waren en bogen en zich neerwierpen. Toen kwam hij naar Mekka, en hij trof Mohammed ﷺ aan, aan wie reeds was geopenbaard, terwijl hij boog en zich neerwierp. Toen zei al-Naḍr: "Wij hebben het al gehoord; als wij wilden, zouden wij iets dergelijks kunnen zeggen!", wegens hetgeen hij van de ʿIbād had gehoord. Toen werd geopenbaard: "en wanneer Onze tekenen aan hen worden voorgedragen, zeggen zij: 'Wij hebben het al gehoord; als wij wilden, zouden wij iets dergelijks kunnen zeggen'". Hij zei: Onze Heer vertelde wat zij in Mekka hadden gezegd, en Hij vertelde hun uitspraak toen zij zeiden: Allah, indien dit de waarheid van U is, de hele verzen.

    15978 - Mohammed ibn al-Ḥusayn heeft mij verteld, hij zei: Aḥmad ibn al-Mufaḍḍal heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, die zei: al-Naḍr ibn al-Ḥārith ibn ʿAlqama, broeder van de Banū ʿAbd al-Dār, placht naar al-Ḥīra heen en weer te reizen, en hij hoorde het rijmproza (sajʿ) van zijn bewoners en hun spraak. Toen hij naar Mekka kwam, hoorde hij de woorden van de Profeet ﷺ en de Qurʾān, en hij zei: "Wij hebben het al gehoord; als wij wilden, zouden wij iets dergelijks kunnen zeggen. Dit is niets dan de fabels van de vroegeren", waarmee hij bedoelde: de rijmprozaïsche uitingen (asājīʿ) van de bewoners van al-Ḥīra.

    15979 - Mohammed ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Mohammed ibn Jaʿfar heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, op gezag van Abū Bishr, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, die zei: De Profeet doodde op de dag van Badr in gevangenschap (ṣabran): ʿUqba ibn Abī Muʿayṭ, en Ṭuʿayma ibn ʿAdī, en al-Naḍr ibn al-Ḥārith. Al-Miqdād had al-Naḍr gevangengenomen, en toen bevel werd gegeven hem te doden, zei al-Miqdād: "O Boodschapper van Allah, mijn gevangene!" Toen zei de Boodschapper van Allah ﷺ: "Hij placht over het Boek van Allah te zeggen wat hij zei!" Toen gaf de Profeet ﷺ bevel hem te doden. Daarop zei al-Miqdād: "Mijn gevangene!" Toen zei de Boodschapper van Allah ﷺ: "O Allah, maak al-Miqdād rijk uit Uw gunst!" Toen zei al-Miqdād: "Dit is wat ik wenste!" En hierover werd dit vers geopenbaard: "en wanneer Onze tekenen aan hen worden voorgedragen", de hele verzen.

    15980 - Yaʿqūb heeft mij verteld, hij zei: Hushaym heeft ons verteld, hij zei: Abū Bishr heeft ons bericht, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr: dat de Boodschapper van Allah ﷺ op de dag van Badr drie mannen van de Quraysh in gevangenschap (ṣabran) doodde: al-Muṭʿim ibn ʿAdī, en al-Naḍr ibn al-Ḥārith, en ʿUqba ibn Abī Muʿayṭ. Hij zei: Toen bevel werd gegeven al-Naḍr te doden, zei al-Miqdād ibn al-Aswad: "Mijn gevangene, o Boodschapper van Allah!" Hij zei: "Hij placht over het Boek van Allah en over Zijn Boodschapper te zeggen wat hij placht te zeggen!" Hij zei: Toen zei hij dat twee- of driemaal, en de Boodschapper van Allah ﷺ zei: "O Allah, maak al-Miqdād rijk uit Uw gunst!" En al-Miqdād had al-Naḍr gevangengenomen.

    -----------------

    Voetnoten:

    (65) Zie de uitleg van "al-tilāwa" (het voordragen) in wat voorafging, blz. 385, aantekening 1, en de verwijzingen aldaar.

    (66) Zie de uitleg van "al-asāṭīr" in wat voorafging, 11: 308 - 310.

    (67) "Al-ʿIbād" was een groep uit verschillende stammen, uit diverse geledingen van de Arabieren, die zich vóór de islam verenigden rond het christendom. Zij weigerden "al-ʿabīd" (de slaven) genoemd te worden, en zeiden: "wij zijn al-ʿibād (de aanbidders)", en vestigden zich in al-Ḥīra. Men werd dus aan "al-ʿibād" toegeschreven; tot hen behoorde de dichter ʿAdī ibn Yazīd al-ʿIbādī.

    (68) "Al-asājīʿ" is het meervoud van "usjūʿa", namelijk datgene waarmee de waarzegger en anderen in rijmproza spraken. Zie wat voorafging onder nr. 13157.

    (69) De overlevering 15980 - Zo is in de versie van dit bericht "al-Muṭʿim ibn ʿAdī" gekomen, in plaats van "Ṭuʿayma ibn ʿAdī". En het schijnt geen fout van de kopiist te zijn, want Ibn Kathīr zei in zijn tafsīr 4: 51: "En aldus heeft Hushaym het overgeleverd, op gezag van Abū Bishr Jaʿfar ibn Abī Waḥshiyya, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, dat hij zei: al-Muṭʿim ibn ʿAdī, in plaats van Ṭuʿayma. En dat is een vergissing, want al-Muṭʿim ibn ʿAdī was niet in leven op de dag van Badr; daarom zei de Boodschapper van Allah ﷺ op die dag: 'Indien al-Muṭʿim ibn ʿAdī in leven was geweest, en mij vervolgens om deze stinkerds had gevraagd, dan zou ik ze hem hebben geschonken!' — daarmee de gevangenen bedoelend, omdat hij de Boodschapper van Allah ﷺ bescherming had verleend op de dag dat hij terugkeerde van al-Ṭāʾif." Zie de aantekening bij nr. 15981.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله : وَإِذَا تُتْلَى عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا قَالُوا قَدْ سَمِعْنَا لَوْ نَشَاءُ لَقُلْنَا مِثْلَ هَذَا إِنْ هَذَا إِلا أَسَاطِيرُ الأَوَّلِينَ (31) قال أبو جعفر: يقول تعالى ذكره: واذا تتلى على هؤلاء الذين كفروا آياتِ كتاب الله الواضحةَ لمن شرح الله صدره لفهمه (65) =، قالوا جهلا منهم، وعنادًا للحق، وهم يعلمون أنهم كاذبون في قيلهم= " لو نشاء لقلنا مثل هذا "، الذي تُلِي علينا= " إن هذا إلا أساطير الأولين "، يعني: أنهم يقولون: ما هذا القرآن الذي يتلى عليهم إلا أساطير الأولين. و " الأساطير " جمع " أسطر ", وهو جمع الجمع, لأن واحد " الأسطر " " سطر ", ثم يجمع " السطر "، " أسطر " و " سطور ", ثم يجمع " الأسطر " " أساطير " و " أساطر ". (66) وقد كان بعضُ أهل العربية يقول: واحد " الأساطير "، " أسطورة ". * * * وإنما عنى المشركون بقولهم: " إن هذا إلا أساطير الأولين "، إنْ هذا القرآن الذي تتلوه علينا، يا محمد، إلا ما سطَّره الأولون وكتبوه من أخبار الأمم! كأنهم أضافوه إلى أنه أخذ عن بني آدم, وأنه لم يوحِه الله إليه. * * * وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: 15977 - حدثنا القاسم قال، حدثنا الحسين قال، حدثني حجاج قال، قال ابن جريج قوله: " وإذا تتلى عليهم آياتنا قالوا قد سمعنا لو نشاء لقلنا مثل هذا " ، قال: كان النضر بن الحارث يختلف تاجرًا إلى فارس, فيمرّ بالعِباد وهم يقرءون الإنجيل ويركعون ويسجدون. (67) فجاء مكة, فوجد محمدًا صلى الله عليه وسلم قد أنـزل عليه وهو يركع ويسجد, فقال النضر: " قد سمعنا لو نشاء لقلنا مثل هذا!"، للذي سَمِع من العباد. فنـزلت: " وإذا تتلى عليهم آياتنا قالوا قد سمعنا لو نشاء لقلنا مثل هذا "، قال: فقص ربُّنا ما كانوا قالوا بمكة, وقص قولهم: إذ قالوا: اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ هَذَا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ ، الآية. 15978 - حدثني محمد بن الحسين قال، حدثنا أحمد بن المفضل قال، حدثنا أسباط, عن السدي قال: كان النضر بن الحارث بن علقمة، أخو بني عبد الدار، يختلف إلى الحيرة, فيسمع سَجْع أهلها وكلامهم. فلما قدم مكة, سمع كلام النبي صلى الله عليه وسلم والقرآن, فقال: " قد سمعنا لو نشاء لقلنا مثل هذا إنْ هذا إلا أساطير الأولين "، يقول: أساجيع أهل الحيرة. (68) 15979 - حدثنا محمد بن بشار قال، حدثنا محمد بن جعفر قال، حدثنا شعبة, عن أبي بشر, عن سعيد بن جبير قال: قتل النبيُّ من يوم بدر صبرًا: عقبةَ بن أبي معيط, وطعيمة بن عدي, والنضر بن الحارث. وكان المقداد أسر النضر, فلما أمر بقتله ، قال المقداد: يا رسول الله، أسيري! فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم: إنه كان يقول في كتاب الله ما يقول! فأمر النبي صلى الله عليه وسلم بقتله، فقال المقداد: أسيري! فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " واللهم اغْنِ المقداد من فضلك! " فقال المقداد: هذا الذي أردت! وفيه نـزلت هذه الآية: " وإذا تتلى عليهم آياتنا "، الآية. 15980- حدثني يعقوب قال، حدثنا هشيم قال، أخبرنا أبو بشر, عن سعيد بن جبير: أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قَتل يوم بدر ثلاثة رهط من قريش صبرًا: المطعم بن عديّ, والنضر بن الحارث, وعقبة بن أبي معيط. قال: فلما أمر بقتل النضر، قال المقداد بن الأسود: أسيري، يا رسول الله! قال: إنه كان يقول في كتاب الله وفي رسوله ما كان يقول! قال: فقال ذلك مرتين أو ثلاثًا, فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " اللهم اغْن المقداد من فضلك!" وكان المقداد أسر النضر. (69) ----------------- الهوامش : (65) انظر تفسير " التلاوة " فيما سلف ص : 385 ، تعليق : 1 ، والمراجع هناك . (66) انظر تفسير " الأساطير " فيما سلف 11 : 308 - 310 . (67) " العباد " ، قوم من قبائل شتى من بطون العرب ، اجتمعوا على النصرانية قبل الإسلام ، فأنفوا أن يسموا بالعبيد ، فقالوا : " نحن العباد " ، ونزلوا بالحيرة . فنسب إلى " العباد " ، ومنهم عدى بن يزيد العبادي الشاعر . (68) " الأساجيع " جمع " أسجوعة " ، ما سجع به الكاهن وغيره . وانظر ما سلف رقم : 13157 . (69) الأثر : 15980 - هكذا جاء في رواية هذا الخبر " المطعم بن عدي " ، مكان " طعيمة بن عدى " ، وكأنه ليس خطأ من الناسخ ، لأن ابن كثير في تفسيره 4 : 51 ، قال : " وهكذا رواه هشيم ، عن أبي بشر جعفر بن أبي وحشية ، عن سعيد بن جبير أنه قال : المطعم بن عدي ، بدل طعيمة . وهو غلط ، لأن المطعم بن عدي لم يكن حيًا يوم بدر ، ولهذا قال رسول الله صلى الله عليه وسلم يومئذ : لو كان المطعم بن عدي حيًا ، ثم سألني في هؤلاء النتنى ، لوهبتهم له ! يعني الأسارى ، لأنه كان قد أجار رسول الله صلى الله عليه وسلم يوم رجع من الطائف " . وانظر التعليق على رقم : 15981 .