Tabari
Terug naar surah 8, ayah 23

Tafseer van De Buit · Al-Anfaal · 8:23

وَلَوْ عَلِمَ ٱللَّهُ فِيهِمْ خَيْرًۭا لَّأَسْمَعَهُمْ ۖ وَلَوْ أَسْمَعَهُمْ لَتَوَلَّوا۟ وَّهُم مُّعْرِضُونَ

En Allah weet dat er niets goeds in hen was, dus liet Hij hen niet luisteren. En als Hij hen had doen luisteren, dan zouden zij zich afwenden, terwijl zij (de Waarheid) afwijzen.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van Zijn woord: وَلَوْ عَلِمَ اللَّهُ فِيهِمْ خَيْرًا لأَسْمَعَهُمْ وَلَوْ أَسْمَعَهُمْ لَتَوَلَّوْا وَهُمْ مُعْرِضُونَ (En als Allah enig goed in hen had gekend, dan zou Hij hen hebben doen horen; en al had Hij hen doen horen, dan zouden zij zich toch hebben afgewend, zich afkerig tonend) (8:23).

    Abū Jaʿfar zei: De exegeten (ahl al-taʾwīl) verschilden van mening over wie met dit vers bedoeld werd en over zijn betekenis.

    Sommigen van hen zeiden: hiermee werden de polytheïsten (mushrikīn) bedoeld. En men zei: de betekenis ervan is dat zij, indien Allah hen het begrip had geschonken van wat Hij aan Zijn Profeet ﷺ neerzond, er toch niet in zouden hebben geloofd, omdat Allah reeds over hen had bepaald dat zij niet zouden geloven.

    * Vermelding van wie dat zei:

    15863 — Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, hij zei: Ibn Jurayj zei over Zijn woord: En als Allah enig goed in hen had gekend, dan zou Hij hen hebben doen horen; en al had Hij hen doen horen, dat zij zouden hebben gezegd: Breng een andere Qurʾān dan deze [Surah Yūnus: 15], en zij zouden hebben gezegd: Had je hem maar zelf samengesteld [Surah al-Aʿrāf: 203], en al was hij met een andere Qurʾān dan deze tot hen gekomen — dan zouden zij zich hebben afgewend, zich afkerig tonend.

    15864 — Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over Zijn woord: en al had Hij hen doen horen, dan zouden zij zich toch hebben afgewend, zich afkerig tonend, hij zei: al had Hij hen doen horen — nadat Hij wist dat er geen goed in hen was — dan zou hun dat niet hebben gebaat, en zij zouden zich hebben afgewend, zich afkerig tonend.

    15865 — En hij heeft het mij nog een keer verteld en zei: Als Allah enig goed in hen had gekend, dan zou Hij hen hebben doen horen; en al had Hij hen doen horen — nadat Hij wist dat er geen goed in hen was — dan zou het hun niet hebben gebaat, nadat Zijn kennis ten uitvoer was gekomen dat zij er geen baat bij zouden hebben.

    * * *

    En anderen zeiden: het werden juist de hypocrieten (munāfiqūn) bedoeld. Zij zeiden: en de betekenis ervan is wat:

    15866 — Ibn Ḥumayd heeft ons dit verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq, over En als Allah enig goed in hen had gekend, dan zou Hij hen hebben doen horen, dat wil zeggen: dan zou Hij voor hen het woord hebben bekrachtigd dat zij met hun tongen uitspraken, maar de harten gingen daartegen in bij hen, en al waren zij met jullie uitgetrokken, dan zouden zij zich hebben afgewend, zich afkerig tonend; zij zouden jullie niets hebben nagekomen van datgene waarvoor zij uittrokken.

    * * *

    Abū Jaʿfar zei: De juiste uitleg hiervan is naar mijn mening wat Ibn Jurayj en Ibn Zayd zeiden, om de reden die wij eerder hebben genoemd, en omdat dit niet tot de eigenschap van de hypocrieten behoort.

    * * *

    Abū Jaʿfar zei: De uitleg van het vers is dan: en als Allah in deze sprekers enig goed had gekend, dan zou Hij hen de vermaningen van de Qurʾān en zijn lessen hebben doen horen, totdat zij Zijn bewijzen van Allah, de Verhevene en Machtige, zouden bevatten; maar Hij wist reeds dat er geen goed in hen was, en dat zij behoorden tot wie het ongeluk was voorbeschikt, zodat zij niet geloven. En al had Hij hun dat doen begrijpen, totdat zij het wisten en bevatten, dan zouden zij zich van Allah en van Zijn boodschapper hebben afgewend, zich afkerig tonend van het geloof in datgene waarvan de vermaningen van Allah, Zijn lessen en Zijn bewijzen hun de juistheid hadden aangetoond, het ware hardnekkig betwistend nadat zij het hadden gekend.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله : وَلَوْ عَلِمَ اللَّهُ فِيهِمْ خَيْرًا لأَسْمَعَهُمْ وَلَوْ أَسْمَعَهُمْ لَتَوَلَّوْا وَهُمْ مُعْرِضُونَ (23) قال أبو جعفر: اختلف أهل التأويل فيمن عني بهذه الآية، وفي معناها. فقال بعضهم: عني بها المشركون. وقال: معناه: أنهم لو رزقهم الله الفهم لما أنـزله على نبيه صلى الله عليه وسلم، لم يؤمنوا به, لأن الله قد حكم عليهم أنهم لا يؤمنون. * ذكر من قال ذلك: 15863- حدثنا القاسم قال، حدثنا الحسين قال، حدثنى حجاج قال، قال ابن جريج قوله: (ولو علم الله فيهم خيرًا لأسمعهم ولو أسمعهم )، لقالوا: ائْتِ بِقُرْآنٍ غَيْرِ هَذَا ، [سورة يونس: 15]، ولقالوا: لَوْلا اجْتَبَيْتَهَا [سورة الأعراف: 203]، ولو جاءهم بقرآن غيره=(لتولوا وهم معرضون). 15864- حدثني يونس قال، أخبرنا ابن وهب قال، قال ابن زيد في قوله: (ولو أسمعهم لتولوا وهم معرضون)، قال: لو أسمعهم بعد أن يعلم أن لا خير فيهم، ما انتفعوا بذلك, ولتولوا وهم معرضون. 15865 - وحدثني به مرة أخرى فقال: " لو علم الله فيهم خيرًا لأسمعهم ولو أسمعهم "، بعد أن يعلم أن لا خير فيهم، ما نفعهم بعد أن نفذ علمه بأنهم لا ينتفعون به. * * * وقال آخرون: بل عني بها المنافقون. قالوا: ومعناه ما:- 15866- حدثنا به ابن حميد قال، حدثنا سلمة, عن ابن إسحاق: (ولو علم الله فيهم خيرًا لأسمعهم)، لأنفذ لهم قولهم الذي قالوه بألسنتهم, (43) ولكن القلوب خالفت ذلك منهم, ولو خرجوا معكم لتولوا وهم معرضون, (44) ما وفَوا لكم بشيء مما خرجوا عليه. (45) * * * قال أبو جعفر: وأولى القول في تأويل ذلك بالصواب عندي ما قاله ابن جريج وابن زيد، لما قد ذكرنا قبل من العلة, وأن ذلك ليس من صفة المنافقين. (46) * * * قال أبو جعفر: فتأويل الآية إذًا: ولو علم الله في هؤلاء القائلين خيرًا، لأسمعهم مواعظ القرآن وعِبَره, حتى يعقلوا عن الله عز وجل حججه منه, ولكنه قد علم أنه لا خير فيهم، وأنهم ممن كتب لهم الشقاء فهم لا يؤمنون. ولو أفهمهم ذلك حتى يعلموا ويفهموا، لتولوا عن الله وعن رسوله, (47) وهم معرضون عن الإيمان بما دلَّهم على صحته مواعظُ الله وعبره وحججه، (48) معاندون للحق بعد العلم به. (49) --------------------- الهوامش : (43) في المطبوعة : " الذي قالوه " ، وأثبت ما في المخطوطة ، مطابقًا لما في السيرة . (44) كانت هذه الجملة الآتية في المخطوطة والمطبوعة هكذا : " فأوفوا لكم بشر مما خرجوا عليه " ، وهو لا معنى له . وصوابها ما أثبت من سيرة ابن هشام . (45) الأثر : 15866 - سيرة ابن هشام 2 : 324 ، وهو تابع الأثر السالف رقم : 15862 . (46) انظر ص : 461 . (47) انظر تفسير " التولي " فيما سلف 12 : 571 ، تعليق : 1 ، والمراجع هناك . (48) في المطبوعة : " ... دلهم على حقيقة " ، وفي المخطوطة : " ... دلهم على حجته " ، وهذا صواب قراءتها . (49) انظر تفسير " الإعراض " فيما سلف ص : 332 تعليق : 1 ، والمراجع هناك .