Tabari
Terug naar surah 75, ayah 24

Tafseer van De Opstanding · Al-Qiyaama · 75:24

وَوُجُوهٌۭ يَوْمَئِذٍۭ بَاسِرَةٌۭ

En gezichten zullen op die Dag duister zijn.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Muḥammad ibn Manṣūr al-Ṭūsī en Ibrāhīm ibn Saʿīd al-Jawharī hebben mij verteld, beiden zeiden: ʿAlī ibn al-Ḥasan ibn Shaqīq heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn ibn Wāqid heeft ons verteld, op gezag van Yazīd al-Naḥwī, op gezag van ʿIkrima, die zei: tanẓuru ilā rabbihā naẓaran (zij kijkt naar haar Heer met een blik).

    Muḥammad ibn ʿAlī ibn al-Ḥasan ibn Shaqīq heeft mij verteld, hij zei: ik hoorde mijn vader zeggen: al-Ḥusayn ibn Wāqid heeft mij bericht over Zijn woord: Wujūhun yawmaʾidhin nāḍiratun (Gezichten zullen op die dag stralen) — van de gelukzaligheid — ilā rabbihā nāẓiratun (naar hun Heer kijkend); hij zei: Yazīd al-Naḥwī heeft mij bericht, op gezag van ʿIkrima en Ismāʿīl ibn Abī Khālid en de oude meesters van de mensen van Kūfa, dat hij zei: zij kijkt naar haar Heer met een blik.

    Muḥammad ibn Ismāʿīl al-Bukhārī heeft ons verteld, hij zei: Ādam heeft ons verteld, hij zei: al-Mubārak heeft ons verteld, op gezag van al-Ḥasan, over Zijn woord: Wujūhun yawmaʾidhin nāḍiratun; hij zei: stralend, ilā rabbihā nāẓiratun; hij zei: zij kijkt naar de Schepper, en het komt haar toe te stralen terwijl zij naar de Schepper kijkt.

    Saʿd ibn ʿAbd Allāh ibn ʿAbd al-Ḥakam heeft mij verteld, hij zei: Khālid ibn ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Abū ʿArfaja heeft ons verteld, op gezag van ʿAṭiyya al-ʿAwfī, over Zijn woord: Wujūhun yawmaʾidhin nāḍiratun ilā rabbihā nāẓiratun; hij zei: zij kijken naar Allah; hun blikken kunnen Hem niet omvatten vanwege Zijn grootsheid, terwijl Zijn blik hen wél omvat. Dat is Zijn woord: De blikken bereiken Hem niet, maar Hij bereikt de blikken.

    Anderen zeiden: nee, de betekenis daarvan is dat zij de beloning van haar Heer afwacht.

    * Vermelding van wie dat zei:

    Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: ʿUmar ibn ʿUbayd heeft ons verteld, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid: Wujūhun yawmaʾidhin nāḍiratun ilā rabbihā nāẓiratun; hij zei: zij wacht van Hem de beloning af.

    Hij zei: Wakīʿ heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid: ilā rabbihā nāẓiratun; hij zei: zij wacht de beloning van haar Heer af.

    Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid: ilā rabbihā nāẓiratun; hij zei: zij wacht de beloning af.

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid: ilā rabbihā nāẓiratun; hij zei: zij wacht de beloning van haar Heer af; niets van Zijn schepselen ziet Hem.

    Yaḥyā ibn Ibrāhīm al-Masʿūdī heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft ons verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van zijn grootvader, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van Mujāhid: Wujūhun yawmaʾidhin nāḍiratun; hij zei: stralend van de gelukzaligheid, ilā rabbihā nāẓiratun; hij zei: zij wacht Zijn voorziening en Zijn gunst af.

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Jarīr heeft ons verteld, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid, hij zei: er waren mensen die in een overlevering zeiden: "dan zullen zij hun Heer zien". Ik zei tegen Mujāhid: er zijn mensen die zeggen dat Hij gezien wordt. Hij zei: Hij ziet, maar niets ziet Hém.

    Hij zei: Jarīr heeft ons verteld, op gezag van Manṣūr, op gezag van Mujāhid, over Zijn woord: ilā rabbihā nāẓiratun; hij zei: zij wacht van haar Heer af wat Hij voor haar heeft beschikt.

    Abū al-Khaṭṭāb al-Ḥassānī heeft mij verteld, hij zei: Mālik heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, hij zei: Ismāʿīl ibn Abī Khālid heeft ons verteld, op gezag van Abū Ṣāliḥ, over Zijn woord: Wujūhun yawmaʾidhin nāḍiratun ilā rabbihā nāẓiratun; hij zei: zij wacht de beloning af.

    Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: al-Ashjaʿī heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Thuwayr, op gezag van Mujāhid, op gezag van Ibn ʿUmar, die zei: "Voorwaar, de laagste der bewoners van het Paradijs in rang is hij die kijkt naar zijn koninkrijk, zijn rustbedden en zijn bedienden over een afstand van duizend jaar; hij ziet het verste ervan zoals hij het nabije ervan ziet. En voorwaar, de hoogste der bewoners van het Paradijs in rang is hij die kijkt naar het Aangezicht van Allah, des ochtends en des avonds."

    Hij zei: Ibn al-Yamān heeft ons verteld, hij zei: Ashjaʿ heeft ons verteld, op gezag van Abū al-Ṣahbāʾ al-Mawṣilī, die zei: "Voorwaar, de laagste der bewoners van het Paradijs in rang is hij die zijn rustbedden, zijn bedienden en zijn koninkrijk ziet over een afstand van duizend jaar; hij ziet het verste ervan zoals hij het nabije ervan ziet. En voorwaar, de voortreffelijkste van hen in rang is hij die kijkt naar het Aangezicht van Allah des ochtends en des avonds."

    De juiste van de twee opvattingen daarover is naar onze mening de opvatting die wij hebben overgeleverd van al-Ḥasan en ʿIkrima, namelijk dat de betekenis daarvan is dat zij naar haar Schepper kijkt. Daarmee is ook de overlevering (athar) van de Boodschapper van Allah ﷺ gekomen:

    ʿAlī ibn al-Ḥusayn ibn Abjar heeft mij verteld, hij zei: Muṣʿab ibn al-Miqdām heeft ons verteld, hij zei: Isrāʾīl ibn Yūnus heeft ons verteld, op gezag van Thuwayr, op gezag van Ibn ʿUmar, die zei: de Boodschapper van Allah ﷺ heeft gezegd: "Voorwaar, de laagste der bewoners van het Paradijs in rang is hij die in zijn koninkrijk kijkt over tweeduizend jaar; en voorwaar, de voortreffelijkste van hen in rang is hij die in het Aangezicht van Allah kijkt, elke dag tweemaal." Hij zei: vervolgens reciteerde hij: Wujūhun yawmaʾidhin nāḍiratun ilā rabbihā nāẓiratun; hij zei: in helderheid en zuiverheid, ilā rabbihā nāẓiratun; hij zei: zij kijkt elke dag in het Aangezicht van Allah, machtig en verheven is Hij.

    En Zijn woord: Wa-wujūhun yawmaʾidhin bāsiratun (En gezichten zullen op die dag somber zijn) — de Verhevene zegt: en gezichten zullen op die dag veranderd zijn van kleur, zwartgeblakerd en grimmig. Men zegt: basartu wajhahu absiruhu basran wanneer men dat doet; en basara wajhuhu, zodat hij bāsir is, duidelijk somber (busūr).

    En overeenkomstig hetgeen wij daarover hebben gezegd, hebben de geleerden van de uitleg (ahl al-taʾwīl) gesproken.

    * Vermelding van wie dat zei:

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over Zijn woord: bāsiratun; hij zei: het gezicht vertrekkend.

    Toon originele Arabische tekst
    حدثنا محمد بن منصور الطوسي، وإبراهيم بن سعيد الجوهري قالا ثنا عليّ بن الحسن بن شقيق، قال: ثنا الحسين بن واقد، عن يزيد النحويّ، عن عكرِمة قال: ( تنظر إلى ربها نظرا ) . حدثتا محمد بن عليّ بن الحسن بن شقيق، قال: سمعت أبي يقول: أخبرني الحسين بن واقد في قوله: ( وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَاضِرَةٌ ) من النعيم ( إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ ) قال: أخبرني يزيد النحوي، عن عكرِمة وإسماعيل بن أبي خالد، وأشياخ من أهل الكوفة، قال: تنظر إلى ربها نظرا. حدثنا محمد بن إسماعيل البخاري، قال: ثنا آدم قال: ثنا المبارك عن الحسن، في قوله: ( وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَاضِرَةٌ ) قال: حسنة ( إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ ) قال: تنظر إلى الخالق، وحُقَّ لها أن تنضر وهي تنظر إلى الخالق. حدثني سعد بن عبد الله بن عبد الحكم، قال: ثنا خالد بن عبد الرحمن، قال: ثنا أبو عرفجة، عن عطية العوفي، في قوله: ( وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَاضِرَةٌ إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ ) قال: هم ينظرون إلى الله لا تحيط أبصارهم به من عظمته، وبصره محيط بهم، فذلك قوله: لا تُدْرِكُهُ الأَبْصَارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الأَبْصَارَ . وقال آخرون: بل معنى ذلك: أنها تنتظر الثواب من ربها. * ذكر من قال ذلك: حدثنا أبو كُرَيب، قال: ثنا عمر بن عبيد، عن منصور، عن مجاهد ( وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَاضِرَةٌ إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ ) قال: تنتظر منه الثواب. قال: ثنا وكيع، عن سفيان، عن منصور، عن مجاهد ( إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ ) قال: تنتظر الثواب من ربها. حدثنا ابن بشار، قال: ثنا عبد الرحمن، قال: ثنا سفيان، عن منصور، عن مجاهد ( إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ ) قال: تنتظر الثواب. حدثنا ابن حميد، قال: ثنا مهران، عن سفيان، عن منصور عن مجاهد ( إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ ) قال: تنتظر الثواب من ربها، لا يراه من خلقه شيء. حدثني يحيى بن إبراهيم المسعودي، قال: ثنا أبي، عن أبيه، عن جدّه، عن الأعمش، عن مجاهد ( وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَاضِرَةٌ ) قال: نضرة من النعيم ( إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ ) قال: تنتظر رزقه وفضله. حدثنا ابن حميد، قال: ثنا جرير، عن منصور، عن مجاهد، قال: كان أناس يقولون في حديث: " فيرون ربهم " فقلت لمجاهد: إن ناسا يقولون إنه يرى، قال: يَرى ولا يراه شيء. قال ثنا جرير، عن منصور، عن مجاهد، في قوله: ( إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ ) قال: تنتظر من ربها ما أمر لها. حدثني أبو الخطاب الحساني، قال: ثنا مالك، عن سفيان، قال: ثنا إسماعيل بن أبي خالد، عن أبي صالح، في قوله: ( وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَاضِرَةٌ إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ ) قال: تنتظر الثواب. حدثنا أبو كُرَيب، قال: ثنا الأشجعي، عن سفيان، عن ثوير، عن مجاهد، عن ابن عمر، قال: " إن أدنى أهل الجنة منـزلة لمن ينظر إلى مُلكِه وسرره وخدمه مسيرة ألف سنة، يرى أقصاه كما يرى أدناه، وإن أرفع أهل الجنة منـزلة لمن ينظر إلى وجه الله بُكرة وعشية " . قال: ثنا ابن يمان، قال: ثنا أشجع، عن أبي الصهباء الموصلي، قال: " إن أدنى أهل الجنة منـزلة، من يرى سرره وخدمه ومُلكهُ في مسيرة ألف سنة، فيرى أقصاه كما يرى أدناه، وإن أفضلهم منـزلة، من ينظر إلى وجه الله غدوة وعشية ". وأولى القولين في ذلك عندنا بالصواب القول الذي ذكرناه عن الحسن وعكرِمة، من أن معنى ذلك تنظر إلى خالقها، وبذلك جاء الأثر عن رسول الله صلى الله عليه وسلم: حدثني عليّ بن الحسين بن أبجر، قال: ثنا مصعب بن المقدام، قال: ثنا إسرائيل بن يونس، عن ثوير، عن ابن عمر، قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " إنَّ أدْنى أهْلِ الجَنَّةِ مَنـزلَةً، لَمَنْ يَنْظُرُ فِي مُلْكِهِ ألْفَيْ سَنَةٍ، قال: وإنَّ أفضَلَهُمْ مَنـزلَةً لَمَن يَنْظُرُ فِي وَجْهِ اللهِ كُلَّ يَوْم مَرَّتَينِ ; قال: ثم تلا( وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَاضِرَةٌ إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ ) قال: بالبياض والصفاء، قال: ( إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ ) قال: تنظر كلّ يوم في وجه الله عزّ وجلّ". وقوله: ( وَوُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ بَاسِرَةٌ ) يقول تعالى ذكره: ووجوه يومئذ متغيرة &; 24-74 &; الألوان، مسودة كالحة، يقال: بسرت وجهه أبسره بسًرا: إذا فعلت ذلك، وبسر وجهه فهو باسر بيِّن البسور. وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثني محمد بن عمرو، قال: ثنا أبو عاصم، قال: ثنا عيسى، وحدثني الحارث، قال: ثنا الحسن، قال: ثنا ورقاء، جميعا عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد، قوله: ( باسِرَةٌ ) قال: كاشرة.