Tabari
Terug naar surah 73, ayah 14

Tafseer van De Gemantelde · Al-Muzzammil · 73:14

يَوْمَ تَرْجُفُ ٱلْأَرْضُ وَٱلْجِبَالُ وَكَانَتِ ٱلْجِبَالُ كَثِيبًۭا مَّهِيلًا

Op de Dag waarop de aarde en de bergen heftig zullen beven en de bergen tot uit elkaar geblazen stof zullen worden.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van de uitspraak van de Verhevene: يَوْمَ تَرْجُفُ الأَرْضُ وَالْجِبَالُ وَكَانَتِ الْجِبَالُ كَثِيبًا مَهِيلا ("Op de Dag waarop de aarde en de bergen zullen beven en de bergen zullen worden tot een wegglijdende zandheuvel") (14).

    Hij — verheven is Zijn vermelding — zegt: voorwaar, bij Ons zijn voor dezen, de polytheïsten (mushrikīn) uit Quraysh die jou kwellen, o Mohammed, de bestraffingen die Hij heeft beschreven, op de Dag waarop de aarde en de bergen beven. En het beven daarvan is: het schudden ervan met wie zich daarop bevindt, en dat is op de Dag der Opstanding.

    En Zijn uitspraak: وَكَانَتِ الْجِبَالُ كَثِيبًا مَهِيلا ("en de bergen zullen worden tot een wegglijdende zandheuvel"). Hij zegt: en de bergen zullen worden tot vloeiend, verstrooid zand.

    En "al-mahīl" is een lijdend deelwoord van de uitspraak van degene die zegt: "haltu al-ramla fa-anā ahīluhu" ("ik liet het zand glijden, dus ik laat het glijden"), en dat is wanneer het onderste deel ervan in beweging wordt gebracht, zodat het bovenste deel ervan eroverheen wegglijdt. En de Arabieren hebben hierin twee taalvormen: men zegt "mahīl" en "mahyūl", en "makīl" en "makyūl". En daarvan is de uitspraak van de dichter:

    Jouw volk placht jou voor een heer te houden, en ik meen dat jij een heer bent die door het boze oog is getroffen. (3)

    En in overeenstemming met wat wij hierover hebben gezegd, hebben de mensen van de tafsīr (uitleg) gesproken.

    * Vermelding van wie dat heeft gezegd:

    ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya ibn Ṣāliḥ heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn uitspraak: وَكَانَتِ الْجِبَالُ كَثِيبًا مَهِيلا ("en de bergen zullen worden tot een wegglijdende zandheuvel"). Hij zegt: het vloeiende zand.

    Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn uitspraak: وَكَانَتِ الْجِبَالُ كَثِيبًا مَهِيلا ("en de bergen zullen worden tot een wegglijdende zandheuvel"), hij zei: de wegglijdende zandheuvel is: het zachte zand dat, wanneer je het aanraakt, achtereenvolgens naar beneden glijdt.

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over Zijn uitspraak: كَثِيبًا مَهِيلا ("een wegglijdende zandheuvel"), hij zei: het glijdt naar beneden.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : يَوْمَ تَرْجُفُ الأَرْضُ وَالْجِبَالُ وَكَانَتِ الْجِبَالُ كَثِيبًا مَهِيلا (14) يقول تعالى ذكره: إن لدينا لهؤلاء المشركين من قريش الذين يؤذونك يا محمد العقوبات التي وصفها في يوم ترجف الأرض والجبال؛ ورُجْفان ذلك: اضطرابه بمن عليه، وذلك يوم القيامة. وقوله: ( وَكَانَتِ الْجِبَالُ كَثِيبًا مَهِيلا ) يقول: وكانت الجبال رملا سائلا متناثرًا. والمهيل: مفعول من قول القائل: هلت الرمل فأنا أهيله، وذلك إذا حُرِّك أسفله، فانهال عليه من أعلاه؛ وللعرب في ذلك لغتان، تقول: مهيل ومهيول، ومكيل ومكيول؛ ومنه قول الشاعر: قـدْ كـانَ قَـوْمُكَ يَحْسَـبُونَكَ سَـيِّدا وإخــالُ أنَّــكَ سَــيِّدٌ مَغْيُــونُ (3) وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثني عليّ، قال: ثنا أبو صالح، قال: ثني معاوية بن صالح، عن عليّ، عن ابن عباس، قوله: ( وَكَانَتِ الْجِبَالُ كَثِيبًا مَهِيلا ) يقول: الرمل السائل. حدثني محمد بن سعد، قال: ثني أبي، قال: ثني عمي، قال: ثني أبي، عن أبيه، عن ابن عباس، قوله: ( وَكَانَتِ الْجِبَالُ كَثِيبًا مَهِيلا ) قال: الكثيب المهيل: اللين الذي إذا مسسته تتابع. حدثني محمد بن عمرو، قال: ثنا أبو عاصم، قال: ثنا عيسى؛ وحدثني الحارث، قال: ثنا الحسن، قال: ثنا ورقاء، جميعا عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد، قوله: ( كَثِيبًا مَهِيلا ) قال: ينهال. ------------------------ الهوامش: (3) ‌البيت لعباس بن مرداس السلمي (شرح شواهد شافية ابن الحاجب لعبد القادر البغدادي طبع القاهرة 389). قال البغدادي: " مغيون، بالغين المعجمة: اسم مفعول من قولهم: غين على قلبه، أي غطى عليه، وفي الحديث: "إنه ليغان على قلبي" ولكن الناس ينشدونه بالباء، وهو تصحيف، وقد روى بالعين غير المعجمة أي: مصاب بالعين. والأول هو الوجه. وكلاهما مما جاء فيه التصحيح وإن كان الاعتلال فيه أكثر، كقولهم: طعام مزيوت، وبر مكيول، وثوب مخيوط؛ والقياس: مغين، ومزيت، ومكيل، ومخيط، حملا على غين، وزيت، وكيل، وخيط. قال أبو علي: ولو جاء التصحيح فيما كان من الواو لم ينكر، وقد صححوا أحرفا من ذوات الواو؛ قالوا: مسك مدوون، وثوب مصووف، وفرس مقوود. قال: وإنما صح اسم المفعول من هذا التركيب فخالف بذلك اسم الفاعل؛ لأن اسم المفعول غير جار على فعله في حركاته وسكونه، كما تجري أسماء الفاعلين على أفعالها؛ خالف اسم المفعول فعله فيما ذكرناه، خالفه في إعلاله. ا هـ .