Tabari
Terug naar surah 7, ayah 154

Tafseer van De Hoogten · Al-A'raaf · 7:154

وَلَمَّا سَكَتَ عَن مُّوسَى ٱلْغَضَبُ أَخَذَ ٱلْأَلْوَاحَ ۖ وَفِى نُسْخَتِهَا هُدًۭى وَرَحْمَةٌۭ لِّلَّذِينَ هُمْ لِرَبِّهِمْ يَرْهَبُونَ

En toen de toorn van Môesa bedaard was, nam hij de Tafelen op. En daarin staat Leiding en Barmhartigheid beschreven voor degenen die kun Heer vrezen.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van Zijn woord: وَلَمَّا سَكَتَ عَنْ مُوسَى الْغَضَبُ أَخَذَ الأَلْوَاحَ وَفِي نُسْخَتِهَا هُدًى وَرَحْمَةٌ لِلَّذِينَ هُمْ لِرَبِّهِمْ يَرْهَبُونَ (154) (En toen de woede van Mūsā bedaarde, nam hij de tafelen op, en in het daarop geschrevene was leiding en barmhartigheid voor hen die hun Heer vrezen) (154)

    Abū Jaʿfar zei: De Verhevene — Zijn vermelding zij geprezen — bedoelt met Zijn woord "en toen de woede van Mūsā bedaarde", dat wil zeggen: toen zij van hem week en tot rust kwam.

    * * *

    En zo wordt van al wie zich van iets onthoudt gezegd: "hij is er stil over (sākit ʿanhu)". En de zwijger over het spreken wordt slechts "zwijgend (sākit)" genoemd, omdat hij zich daarvan onthoudt.

    En er is van Yūnus al-Jarmī overgeleverd dat hij zei: men zegt "het verdriet week van hem (sakata ʿanhu al-ḥuzn)", en zo, volgens wat hij beweerde, geldt dit voor elke zaak. Hiertoe behoort het woord van Abū al-Najm:

    "En de adder maakte aanstalten om weg te glijden, en de leeuwerik (al-mukkāʾ) onthield zich ervan te schreeuwen."

    * * *

    = "hij nam de tafelen op", hij zegt: hij nam ze op nadat hij ze had neergeworpen, terwijl daarvan reeds verloren was gegaan wat verloren ging = "en in het daarop geschrevene was leiding en barmhartigheid", hij zegt: en in wat daarop was overgeschreven, dat wil zeggen: wat daarop was opgetekend = "leiding (hudā)", verheldering van de waarheid = "en barmhartigheid voor hen die hun Heer vrezen", hij zegt: voor hen die Allah vrezen en Zijn bestraffing voor hun overtredingen duchten.

    * * *

    De taalgeleerden (ahl al-ʿarabiyya) verschilden van mening over de reden waarom het voorzetsel "li-" (de lām) is ingevoegd in Zijn woord "li-rabbihim yarhabūn" (hun Heer vrezen), terwijl de Arabieren het afkeuren dat men in de spraak zegt: "rahibtu laka" met de betekenis van "rahibtuka" (ik vreesde u) = en "akramtu laka" met de betekenis van "akramtuka" (ik eerde u). Sommigen van hen zeiden: dit is zoals de Verhevene — Zijn lof zij verheven — zei: إِنْ كُنْتُمْ لِلرُّؤْيَا تَعْبُرُونَ [Sūrat Yūsuf: 43] (indien gij de droom kunt uitleggen), waar Hij het werkwoord met de lām verbond.

    * * *

    En sommigen van hen zeiden: het betekent "omwille van hun Heer vrezen zij (min ajli rabbihim yarhabūn)".

    * * *

    En sommigen van hen zeiden: zij (de lām) is slechts ingevoegd na de status-constructus (iḍāfa): "zij die hun Heer vrezen (al-ladhīna hum rāhibūna li-rabbihim)" en "vrezenden van hun Heer (rāhibū rabbihim)" = vervolgens werd de lām met deze betekenis ingevoegd, omdat zij volgt op de iḍāfa, en niet ter wille van de takleef.

    * * *

    En sommigen van hen zeiden: dit werd slechts zo gedaan omdat het zelfstandig naamwoord aan het werkwoord voorafging, zodat het passend werd de lām in te voegen.

    * * *

    En anderen zeiden: er is reeds iets vergelijkbaars voorgekomen bij het achterstellen van het zelfstandig naamwoord, in Zijn woord: رَدِفَ لَكُمْ بَعْضُ الَّذِي تَسْتَعْجِلُونَ [Sūrat al-Naml: 72] (een deel van datgene waarom gij vraagt te bespoedigen is u dicht genaderd).

    * * *

    En er is van ʿĪsā ibn ʿUmar overgeleverd dat hij zei: ik hoorde al-Farazdaq zeggen: "naqadtu lahu miʾata dirham (ik betaalde hem honderd dirham uit)", waarmee hij bedoelde: "naqadtuhu miʾata dirham". Hij zei: en de spraak is ruim (kent veel mogelijkheden).

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله : وَلَمَّا سَكَتَ عَنْ مُوسَى الْغَضَبُ أَخَذَ الأَلْوَاحَ وَفِي نُسْخَتِهَا هُدًى وَرَحْمَةٌ لِلَّذِينَ هُمْ لِرَبِّهِمْ يَرْهَبُونَ (154) قال أبو جعفر: يعني تعالى ذكره بقوله: " ولما سكت عن موسى الغضب ". ولما كفّ عنه وسكن. (31) * * * وكذلك كل كافٍّ عن شيء: " ساكت عنه "، وإنما قيل للساكت عن الكلام " ساكت "، لكفه عنه. (32) وقد ذكر عن يونس الجرمي أنه قال (33) يقال: " سكت عنه الحزن "، وكلُّ شيء، فيما زعم، ومنه قول أبي النجم: وَهَمَّــتِ الأفْعَــى بِــأَنْ تَسِـيحَا وَسَـــكَتَ المُكَّــاءُ أَنْ يَصِيحَــا (34) * * * = " أخذ الألواح "، يقول: أخذها بعد ما ألقاها, وقد ذهب منها ما ذهب = " وفي نسختها هدى ورحمة "، يقول: وفيما نسخ فيها، أي كتب فيها (35) = " هدى " بيان للحق= " ورحمة للذين هم لربهم يرهبون "، يقول: للذين يخافون الله ويخشون عقابَه على معاصيه. (36) * * * واختلف أهل العربية في وجه دخول " اللام " في قوله: " لربهم يرهبون "، مع استقباح العرب أن يقال في الكلام: " رهبت لك ": بمعنى رهبتك= " وأكرمت لك "، بمعنى أكرمتك. فقال بعضهم: ذلك كما قال جل ثناؤه: إِنْ كُنْتُمْ لِلرُّؤْيَا تَعْبُرُونَ ، [سورة يوسف: 43]، أوصل الفعل باللام. * * * وقال بعضهم: من أجل ربِّهم يرهبون. * * * وقال بعضهم: إنَّما دخلت عَقِيب الإضافة: الذين هم راهبون لربهم، وراهبُو ربِّهم= ثم أدخلت " اللام " على هذا المعنى، لأنها عَقِيب الإضافة، لا على التكليف. (37) * * * وقال بعضهم: إنما فعل ذلك، لأن الاسم تقدم الفعل, فحسن إدخال " اللام ". * * * وقال آخرون: قد جاء مثله في تأخير الاسم في قوله: رَدِفَ لَكُمْ بَعْضُ الَّذِي تَسْتَعْجِلُونَ [سورة النمل: 72]. (38) * * * وذكر عن عيسى بن عمر أنه قال: سمعت الفرزدق يقول: " نقدت له مائة درهم "، يريد: نقدته مائة درهم. (39) قال: والكلام واسع. ------------------- الهوامش : (31) (2) في المطبوعة : (( ولما كف موسى عن الغضب )) ، وهو اجتهاد من ناشر المطبوعة الأولى ، ولم يصب . فإن المخطوطة أسقطت تفسير العبارة ، وجاء فيها هكذا : (( ولما سكت عن موسى الغضب ، وكذلك كل كاف ...... )) ، والتفسير الذي أثبته الناشر الأول تفسير ذكره الزجاج قال : (( معناه : ولما سكن . وقيل: معناه: ولما سكت موسى عن الغضب - على القلب ، كما قالوا : أدخلت القلنسوة في رأس ، والمعنى : أدخلت رأسي في القلنسوة . قال والقول الأول الذي معناه سكن ، هو قول أهل العربية )) . ولو أراد أبو جعفر ، لفسره كما فسره الزجاج ، فآثرت أن أضع تفسير أبي عبيدة في مجاز القرآن 1 : 229 ، لأن الذي يليه هو قول أبي عبيدة في مجاز القرآن . (32) (1) انظر مجاز القرآن لأبي عبيدة 1 : 229 . (33) (2) انظر ما سلف ص : 129 ، تعليق : 3 . (34) (3) لم أجد البيتين . وكان في المطبوعة : (( تسبحا )) و (( تضبحا )) ، وهو خطأ وفساد ، ولأبي النجم أبيات كثيرة من الرجز على هذا الوزن ، ولم أجد الرجز بتمامه . وصواب قراءة ما كان في المخطوطة هو ما أثبت . (35) (4) انظر تفسير (( النسخة )) فيما سلف 2 : 472 . = وكان في المطبوعة هنا ، مكان قوله : (( أي : كتب فيها )) ، ما نصه : (( أي : منها )) ، لم يحسن قراءة المخطوطة ، لأن الناسخ كتبها بخط دقيق في آخر السطر ، فوصل الكلام بعضه ببعض ، فساءت كتابته . (36) (5) انظر تفسير (( الهدى )) فيما سلف من فهارس اللغة ( هدى ) . (37) (1) في المطبوعة : لا على التعليق )) ، وأثبت ما في المخطوطة ، وكأنه يعني بقوله : (( التكليف )) معنى التعليق )) ، لأن (( التكليف )) هو (( التحميل )) ، ولم أجد تفسير هذه الكلمة في مكان آخر ، ولعلها من اصطلاح بعض قدماء النحاة . (38) (2) انظر ما سلف 6 : 511 / 7 : 164 ، ومعاني القرآن للفراء 1 : 233 . (39) (3) نقله الفراء في معاني القرآن 1 : 233 عن الكسائى ، قال : (( سمعت بعض العرب يقول : نقدت لها مئة درهم ، يريد : نقدتها مئة ، لامرأة تزوجها )) .