Tabari
Terug naar surah 65, ayah 2

Tafseer van De Echtscheiding · At-Talaaq · 65:2

فَإِذَا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ فَارِقُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍۢ وَأَشْهِدُوا۟ ذَوَىْ عَدْلٍۢ مِّنكُمْ وَأَقِيمُوا۟ ٱلشَّهَٰدَةَ لِلَّهِ ۚ ذَٰلِكُمْ يُوعَظُ بِهِۦ مَن كَانَ يُؤْمِنُ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْءَاخِرِ ۚ وَمَن يَتَّقِ ٱللَّهَ يَجْعَل لَّهُۥ مَخْرَجًۭا

Wanneer zij dan hun termijn bereikt hebben, behoudt hen dan volgens de voorschriften of scheidt van hen volgens de voorschriften, en neemt twee rechtvaardige personen als getuigen. En weest oprecht in de getuigenis voor Allah. Dat is waartoe jullie gemaand worden, (voor) wie gelooft in Allah en in de Laatste Dag. En wie Allah vreest die zal Hij een oplossing geven.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    En Zijn woorden: (En wanneer zij hun termijn bereiken) — de Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: en wanneer de gescheiden vrouwen die zich in de wachttijd (ʿiddah) bevinden hun termijn bereiken, en dat is wanneer het einde van hun wachttijd nabij komt — (houdt hen dan op betamelijke wijze) hij zegt: houdt hen dan vast door een terugname waarmee jullie hen terugnemen, als jullie dat wensen, op betamelijke wijze; hij zegt: op de wijze die Allah jou geboden heeft inzake het ophouden, en dat is door haar de rechten te geven die Allah voor haar voor hem verplicht heeft gemaakt — het levensonderhoud, de kleding, de woning en goede omgang — óf laat hen op betamelijke wijze gaan, óf laat hen tot hun wachttijd ten einde komt, zodat zij op betamelijke wijze van jullie gescheiden zijn, dat wil zeggen door haar volledig uit te keren wat zij voorheen aan recht op hem had aan bruidsgeld (mahr) en aan vergoeding, overeenkomstig wat Hij voor haar voor hem verplicht heeft gemaakt.

    En overeenkomstig hetgeen wij hierover gezegd hebben, hebben de uitleggers gesproken.

    * Vermelding van wie dat heeft gezegd:

    ʿAlī ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft mij verteld, hij zei: al-Muḥāribī ibn ʿAbd al-Raḥmān ibn Mohammed heeft mij verteld, op gezag van Juwaybir, op gezag van al-Ḍaḥḥāk, over Zijn woorden: (En wanneer zij hun termijn bereiken) hij zegt: wanneer haar wachttijd ten einde komt, voordat zij zich gewassen heeft van de derde menstruatie, of (na) drie maanden indien zij niet menstrueert. Hij zegt: neem haar dan terug, als je de terugname wenst voordat de wachttijd ten einde komt, door op betamelijke wijze op te houden — en het betamelijke is dat hij goed met haar omgaat — óf laat haar gaan op goede wijze, en het laten gaan op goede wijze is: dat hij haar laat tot haar wachttijd voorbij is, en dat hij haar een bruidsgeld geeft indien zij dat van hem te goed had toen hij van haar scheidde; dat is het laten gaan op goede wijze, en de vergoeding naar gelang van vermogen.

    Mohammed heeft ons verteld, hij zei: Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, over Zijn woorden: (En wanneer zij hun termijn bereiken) hij zei: wanneer hij haar één of twee maal verstoten heeft, dan staat het hem vrij [naar de bron onzeker] haar op betamelijke wijze op te houden, of haar op goede wijze te laten gaan.

    En Zijn woorden: (En roept twee rechtvaardige getuigen uit jullie midden) — en roept getuigen op voor het ophouden, indien jullie hen ophouden, en dat is de terugname, twee rechtvaardige mannen uit jullie midden, en dat zijn die twee wier godsdienst en betrouwbaarheid aanvaardbaar is.

    En wij hebben reeds eerder de betekenis van "rechtvaardigheid (ʿadl)" uiteengezet, op een wijze die het overbodig maakt het op deze plaats te herhalen, en wij hebben vermeld wat de mensen van kennis daarover gezegd hebben.

    En overeenkomstig hetgeen wij hierover gezegd hebben, hebben de uitleggers gesproken.

    * Vermelding van wie dat heeft gezegd:

    ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, hij zei: Indien hij haar wil terugnemen voordat haar wachttijd ten einde komt, laat hij twee mannen getuige zijn zoals Allah gezegd heeft (En roept twee rechtvaardige getuigen uit jullie midden), bij de verstoting en bij de terugname. Indien hij haar terugneemt, dan is zij bij hem met twee verstotingen (resterend), en indien hij haar niet terugneemt, dan is zij, wanneer haar wachttijd ten einde komt, met één verstoting van hem gescheiden, en heeft zij meer zeggenschap over zichzelf; daarna trouwt zij met wie zij wil, hijzelf of een ander.

    Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, over Zijn woorden: (En roept twee rechtvaardige getuigen uit jullie midden) hij zei: bij de verstoting en de terugname.

    En Zijn woorden: (En legt het getuigenis af omwille van Allah) hij zegt: en getuigt over het recht wanneer jullie tot getuigenis geroepen worden, en levert het naar waarheid af wanneer jullie opgeroepen worden het af te leggen.

    En overeenkomstig hetgeen wij hierover gezegd hebben, hebben de uitleggers gesproken.

    * Vermelding van wie dat heeft gezegd:

    Mohammed heeft ons verteld, hij zei: Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, over Zijn woorden: (En legt het getuigenis af omwille van Allah) hij zei: getuigt over het recht.

    En Zijn woorden: (Daarmee wordt vermaand wie in Allah en de Laatste Dag gelooft) — de Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: dit wat Ik jullie geboden heb en jullie heb laten kennen aangaande de zaak van de verstoting, en aangaande wat voor de een ten opzichte van de ander verplicht is bij de scheiding en het ophouden, is een vermaning van Ons aan jullie, waarmee Wij vermanen wie in Allah en de Laatste Dag gelooft en het derhalve voor waarachtig houdt.

    En met Zijn woorden: (wie in Allah gelooft) wordt bedoeld: degene wiens kenmerk het geloof in Allah is, zoals datgene wat Mohammed ons verteld heeft, hij zei: Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld op gezag van al-Suddī: (wie in Allah en de Laatste Dag gelooft) hij zei: in Hem gelooft.

    En Zijn woorden: (En wie Allah vreest, voor hem zal Hij een uitweg maken) — de Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: wie Allah vreest en derhalve doet wat Hij hem geboden heeft en zich onthoudt van wat Hij hem verboden heeft, voor hem zal Hij uit zijn aangelegenheid een uitweg maken, doordat Hij hem laat weten dat wat Hij heeft beschikt onvermijdelijk plaats zal vinden. En dat is omdat wanneer degene die verstoot, verstoot zoals Allah hem daartoe aangespoord heeft, voor de wachttijd, en haar niet terugneemt tijdens haar wachttijd totdat die ten einde komt, en zijn ziel haar dan najaagt, Allah voor hem een uitweg maakt in datgene wat zijn ziel najaagt: doordat Hij hem de weg verleent om haar ten huwelijk te vragen en met haar te trouwen; maar had hij haar driemaal verstoten, dan zou hij daartoe geen weg hebben.

    ------------------------

    Voetnoten:

    (1) Zo staat het in het origineel. Mogelijk luidde de oorspronkelijke uitdrukking: "dan staat het hem daarna vrij wat hij wil ... enz."

    Toon originele Arabische tekst
    وقوله: ( فَإِذَا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ ) يقول تعالى ذكره: فإذا بلغ المطلقات اللواتي هنّ في عدة أجلهنّ وذلك حين قرب انقضاء عددهنّ( فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ ) يقول: فأمسكوهنّ برجعة تراجعوهن، إن أردتم ذلك بمَعْرُوف، يقول: بما أمرك الله به من الإمساك وذلك بإعطائها الحقوق التي أوجبها الله عليه لها من النفقة والكسوة والمسكن وحُسن الصحبة، أو فارقوهنّ بمعروف، أو اتركوهنّ حتى تنقضي عددهنّ، فتبين منكم بمعروف، يعني بإيفائها ما لها من حق قبله من الصداق والمتعة على ما أوجب عليه لها. وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثني عليّ بن عبد الأعلى، قال: ثني المحاربي بن عبد الرحمن بن محمد، عن جويبر، عن الضحاك، قوله: ( فَإِذَا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ ) يقول: إذا انقضت عدتها قبل أن تغتسل من الحيضة الثالثة، أو ثلاثة أشهر إن لم تكن تحيض، يقول: فراجع إن كنت تريد المراجعة قبل أن تنقضي العدّة بإمساك بمعروف، والمعروف أن تحسن صحبتها أَوْ تَسْرِيحٌ بِإِحْسَانٍ والتسريح بإحسان: أن يدعها حتى تمضي عدتها، ويعطيها مهرًا إن كان لها عليه إذا طلقها، فذلك التسريح بإحسان، والمُتعة على قدر الميسرة. حدثنا محمد، قال: ثنا أحمد، قال: ثنا أسباط، عن السديّ، في قوله: ( فَإِذَا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ ) قال: إذا طلقها واحدة أو ثنتين، يشاء (1) أن يمسكها بمعروف، أو يسرّحها بإحسان. وقوله: ( وَأَشْهِدُوا ذَوَيْ عَدْلٍ مِنْكُمْ ) وأشهدوا على الإمساك إن أمسكتموهنّ، وذلك هو الرجعة ذوي عدل منكم، وهما اللذان يرضى دينهما وأمانتهما. وقد بينا فيما مضى قبل معنى العدل بما أغنى عن إعادته في هذا الموضع، وذكرنا ما قال أهل العلم فيه. وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثني عليّ، قال: ثنا أَبو صالح، قال: ثني معاوية، عن عليّ، عن ابن عباس، قال: إن أراد مراجعتها قبل أن تنقضي عدتها، أشهد رجلين كما قال الله ( وَأَشْهِدُوا ذَوَيْ عَدْلٍ مِنْكُمْ ) عند الطلاق وعند المراجعة، فإن راجعها فهي عنده على تطليقتين، وإن لم يراجعها فإذا انقضت عدتها فقد بانت منه بواحدة، وهي أملك بنفسها، ثم تتزوّج من شاءت، هو أو غيره. حدثنا أحمد، قال: ثنا أسباط، عن السديّ، في قوله: ( وَأَشْهِدُوا ذَوَيْ عَدْلٍ مِنْكُمْ ) قال: على الطلاق والرجعة. وقوله: ( وَأَقِيمُوا الشَّهَادَةَ لِلَّهِ ) يقول: وأشهدوا على الحقّ إذا استشهدتم، وأدوها على صحة إذا أنتم دُعيتم إلى أدائها. وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثنا محمد، قال: ثنا أحمد، قال: ثنا أسباط، عن السديّ، في قوله: ( وَأَقِيمُوا الشَّهَادَةَ لِلَّهِ ) قال: أشهدوا على الحقّ. وقوله: ( ذَلِكُمْ يُوعَظُ بِهِ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ ) يقول تعالى ذكره: هذا الذي أمرتكم به، وعرَّفتكم من أمر الطلاق، والواجب لبعضكم على بعض عند الفراق والإمساك عظة منا لكم، نعظ به من كان يؤمن بالله واليوم الآخر، فيصدّق به. وعُنِي بقوله: ( مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ ) من كانت صفته الإيمان بالله، كالذي حدثنا محمد، قال: ثنا أحمد، قال: ثنا أسباط عن السديّ، ( مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ ) قالَ: يؤمن به. وقوله: ( وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا ) يقول تعالى ذكره: من يخف الله فيعمل بما أمره به، ويجتنب ما نهاه عنه، يجعل له من أمره مخرجًا بأن يعرّفه بأن ما قضى فلا بدّ من أن يكون، وذلك أن المطلق إذا طلَّق، كما ندبه الله إليه للعدّة، ولم يراجعها في عدتها حتى انقضت ثم تتبعها نفسه، جعل الله له مخرجًا فيما تتبعها نفسه. بأن جعل له السبيل إلى خطبتها ونكاحها، ولو طلقها ثلاثًا لم يكن له إلى ذلك سبيل. ------------------------ الهوامش: (1) كذا في الأصل. ولعل أصل العبارة: فله بعد ذلك ما يشاء ... إلخ