Tabari
Terug naar surah 63, ayah 5

Tafseer van De Huichelaars · Al-Munaafiqoon · 63:5

وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا۟ يَسْتَغْفِرْ لَكُمْ رَسُولُ ٱللَّهِ لَوَّوْا۟ رُءُوسَهُمْ وَرَأَيْتَهُمْ يَصُدُّونَ وَهُم مُّسْتَكْبِرُونَ

En als tot hen gezegd wordt: "Komt, dan zal de Boodschapper van Allah vergeving voor jullie vragen," dan buigen zij hun hoofden en zie jij hen (de verkondiging) tegenhouden, terwijl zij hoogmoedig zijn.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: en wanneer tot deze hypocrieten gezegd wordt "kom naar de Boodschapper van Allah, opdat hij om vergeving voor u vraagt", draaien zij hun hoofden — Hij zegt: zij bewegen ze en schudden ze heen en weer uit spot met de Boodschapper van Allah ﷺ en met zijn vragen om vergeving. Met de verdubbeling van de wāw in ( لَوَّوْاْ ) lazen de reciteerders het, op de wijze van een mededeling over hen dat zij het schudden en bewegen van hun hoofden herhaalden en het veelvuldig deden, behalve Nāfiʿ, want die las het met verlichting van de wāw ( لَوَوْا ), op de wijze dat zij dat één enkele keer deden.

    En de juiste opvatting daarover is de lezing van wie de wāw verdubbelt, vanwege de overeenstemming van de gezaghebbende reciteerders daarover.

    En Zijn woorden ( وَرَأَيْتَهُمْ يَصُدُّونَ وَهُمْ مُسْتَكْبِرُونَ ) — de Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: en je ziet hen zich met hun gezichten afwenden van datgene waartoe zij geroepen worden ( وَهُمْ مُسْتَكْبِرُونَ ) — Hij zegt: terwijl zij zich hoogmoedig gedragen ten aanzien van het zich begeven naar de Boodschapper van Allah ﷺ opdat hij om vergeving voor hen vraagt. En met al deze verzen werd, naar wat vermeld is, ʿAbd Allāh ibn Ubayy ibn Salūl bedoeld; en dat was omdat hij tot zijn metgezellen zei: "Besteed niets aan wie bij de Boodschapper van Allah zijn, totdat zij uiteengaan", en hij zei: "Als wij naar Medina terugkeren, zal voorzeker de machtigste daaruit de geringste verdrijven." Zayd ibn Arqam hoorde dat en bracht het over aan de Boodschapper van Allah ﷺ. De Boodschapper van Allah ﷺ ontbood hem en vroeg hem naar wat over hem bericht was, maar hij zwoer dat hij het niet gezegd had. Er werd tot hem (ʿAbd Allāh) gezegd: "Als je naar de Boodschapper van Allah ﷺ ging en hem vroeg om vergeving voor je te vragen", maar hij begon zijn hoofd te draaien en te bewegen uit spot, daarmee bedoelend dat hij niet zou doen wat zij hem aanraadden. Toen openbaarde Allah, machtig en verheven is Hij, over hem deze soera, van begin tot eind.

    En in overeenstemming met wat wij hierover gezegd hebben, hebben de uitleggers gesproken en zijn de overleveringen gekomen.

    * Vermelding van de overlevering die daarmee gekomen is:

    Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Yaḥyā ibn Ādam heeft ons verteld, hij zei: Isrāʾīl heeft ons verteld, op gezag van Abū Isḥāq, op gezag van Zayd ibn Arqam, hij zei: "Ik trok met mijn oom uit op een veldtocht, en ik hoorde ʿAbd Allāh ibn Ubayy ibn Salūl tot zijn metgezellen zeggen: 'Besteed niets aan wie bij de Boodschapper van Allah zijn, totdat zij uiteengaan; als wij naar Medina terugkeren, zal voorzeker de machtigste daaruit de geringste verdrijven.'" Hij zei: "Ik vermeldde dat aan mijn oom, en mijn oom vermeldde het aan de Boodschapper van Allah ﷺ. Hij liet mij halen, en ik vertelde het hem. Toen zond hij ʿAlī — moge Allah tevreden over hem zijn — naar ʿAbd Allāh en zijn metgezellen, en zij zwoeren dat zij het niet gezegd hadden. Toen verklaarde de Boodschapper van Allah ﷺ mij voor leugenaar en hem voor waarachtig, en mij overviel een verdriet zoals mij nooit eerder overvallen had. Ik ging het huis binnen, en mijn oom zei tot mij: 'Wat heb je willen bereiken, dat de Boodschapper van Allah ﷺ je voor leugenaar verklaarde en jou verafschuwde?'" Hij zei: "Totdat Allah, machtig en verheven is Hij, openbaarde: 'Wanneer de hypocrieten tot u komen' (63:1)." Hij zei: "Toen zond de Boodschapper van Allah ﷺ om mij, en hij reciteerde haar, en daarna zei hij: 'Voorwaar, Allah, machtig en verheven is Hij, heeft je waarachtig verklaard, o Zayd.'"

    Abū Kurayb en al-Qāsim ibn Bishr ibn Maʿrūf hebben ons verteld, hij zei: Yaḥyā ibn Bukayr heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, al-Ḥakam zei: hij heeft mij bericht, hij zei: ik hoorde Mohammed ibn Kaʿb al-Quraẓī zeggen: ik hoorde Zayd ibn Arqam zeggen: toen ʿAbd Allāh ibn Ubayy ibn Salūl zei wat hij zei: "Besteed niets aan wie bij de Boodschapper van Allah zijn, totdat zij uiteengaan", en hij zei: "Als wij naar Medina terugkeren" — hij zei: ik hoorde het en kwam bij de Boodschapper van Allah ﷺ en vermeldde dat. Toen ontmoetten enkele mensen van de Anṣār [hem]. Hij zei: en hij (ʿAbd Allāh) kwam en zwoer dat hij dat niet gezegd had. Toen keerde ik terug naar mijn verblijf en sliep. Hij zei: toen kwam de Boodschapper van Allah ﷺ bij mij, of het bereikte mij, en ik kwam bij de Profeet ﷺ. Hij zei: "Voorwaar, Allah, gezegend en verheven is Hij, heeft je waarachtig verklaard en je verontschuldigd." Hij zei: toen werd het vers geopenbaard: "Zij zijn het die zeggen: 'Besteedt niets aan wie bij de Boodschapper van Allah zijn'" ... tot het einde van het vers.

    Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Hāshim Abū al-Naḍr heeft ons verteld, op gezag van Shuʿba, op gezag van al-Ḥakam, hij zei: ik hoorde Mohammed ibn Kaʿb al-Quraẓī, hij zei: ik hoorde Zayd ibn Arqam deze overlevering vertellen.

    Mohammed ibn al-Muthannā heeft ons verteld, hij zei: Mohammed ibn Jaʿfar heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, op gezag van al-Ḥakam, op gezag van Mohammed ibn Kaʿb al-Quraẓī, op gezag van Zayd ibn Arqam, hij zei: "Wij waren met de Boodschapper van Allah ﷺ op een veldtocht, en ʿAbd Allāh ibn Ubayy ibn Salūl zei: 'Als wij naar Medina terugkeren, zal voorzeker de machtigste daaruit de geringste verdrijven.'" Hij zei: "Toen kwam ik bij de Profeet ﷺ en bracht het hem over, maar ʿAbd Allāh ibn Ubayy zwoer dat er niets van dat alles gebeurd was." Hij zei: "Toen verweet mijn volk mij en zei: 'Wat heb je hiermee willen bereiken?'" Hij zei: "Toen ging ik weg en sliep terneergeslagen of bedroefd." Hij zei: "Toen liet de Profeet van Allah ﷺ mij halen, of ik kwam bij de Boodschapper van Allah ﷺ, en hij zei: 'Voorwaar, Allah heeft je verontschuldiging neergezonden en je waarachtig verklaard.'" Hij zei: "En dit vers werd geopenbaard: 'Zij zijn het die zeggen: Besteedt niets aan wie bij de Boodschapper van Allah zijn, totdat zij uiteengaan' ... tot Hij bereikte: 'Als wij naar Medina terugkeren, zal voorzeker de machtigste daaruit de geringste verdrijven.'"

    Ibn al-Muthannā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Abī ʿAdī heeft ons verteld, hij zei: Ibn ʿAwn heeft mij bericht, op gezag van Mohammed, hij zei: "Zayd ibn Arqam hoorde het en bracht het naar zijn beschermheer (walī)." Hij zei: "Toen bracht zijn beschermheer het naar de Profeet ﷺ." Hij zei: "Toen werd tot Zayd gezegd: 'Je oor heeft zijn plicht vervuld.'"

    Aḥmad ibn Manṣūr al-Ramādī heeft ons verteld, hij zei: Ibrāhīm ibn al-Ḥakam ibn Abān heeft ons verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: Bashīr ibn Muslim heeft mij verteld: "Er werd tot ʿAbd Allāh ibn Ubayy ibn Salūl gezegd: 'O Abū Ḥubāb, er zijn over jou strenge verzen neergezonden, ga dus naar de Boodschapper van Allah ﷺ opdat hij om vergeving voor je vraagt.' Toen draaide hij zijn hoofd en zei: 'Jullie hebben mij geboden te geloven, en ik heb geloofd; en jullie hebben mij geboden de zakāh van mijn bezit te geven, en ik heb gegeven; er blijft niets meer over dan dat ik mij voor Mohammed neerwerp.'"

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda "( وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا يَسْتَغْفِرْ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ لَوَّوْا ) ... het hele vers, hij las het tot ( الْفَاسِقِينَ ) ('de verdorvenen'). Het werd geopenbaard over ʿAbd Allāh ibn Ubayy; en dat was omdat een jongeman uit zijn verwantschap naar de Boodschapper van Allah ﷺ ging en hem een verhaal over hem vertelde en een ernstige zaak. Toen ontbood de Boodschapper van Allah ﷺ hem, en zie, hij zwoer en verklaarde zich daarvan vrij. En de Anṣār wendden zich tot die jongeman en verweten en berispten hem, en tot ʿAbd Allāh werd gezegd: 'Als je naar de Boodschapper van Allah ﷺ ging.' Toen begon hij zijn hoofd te draaien, dat wil zeggen: ik zal het niet doen, en er is over mij gelogen. Toen openbaarde Allah wat jullie horen."

    Mohammed ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over Zijn woorden ( وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا يَسْتَغْفِرْ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ لَوَّوْا رُءُوسَهُمْ ): hij zei: het is ʿAbd Allāh ibn Ubayy; tot hem werd gezegd: "Kom, opdat de Boodschapper van Allah ﷺ om vergeving voor je vraagt", maar hij draaide zijn hoofd en zei: "Wat heb ik gezegd?"

    Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda, hij zei: zijn volk zei tot hem: "Als je naar de Profeet ﷺ ging, opdat hij om vergeving voor je vraagt", maar hij begon zijn hoofd te draaien. Toen werd over hem geopenbaard ( وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا يَسْتَغْفِرْ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ ).

    Toon originele Arabische tekst
    يقول تعالى ذكره: وإذا قيل لهؤلاء المنافقين تعالوا إلى رسول الله يستغفر لكم لووا رءوسهم، يقول حرّكوها وهزّوها استهزاء برسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم وباستغفاره وبتشديد الواو من ( لَوَّوْاْ ) قرأت القرّاء على وجه الخبر عنهم أنهم كرّروا هز رءوسهم وتحريكها، وأكثروا، إلا نافعًا فإنه قرأ ذلك بتخفيف الواو ( لَوَوْا ) على وجه أنهم فعلوا ذلك مرّة واحدة. والصواب من القول في ذلك قراءة من شدّد الواو لإجماع الحجة من القرّاء عليه. وقوله: ( وَرَأَيْتَهُمْ يَصُدُّونَ وَهُمْ مُسْتَكْبِرُونَ ) يقول تعالى ذكره: ورأيتهم يُعْرضون عما دُعوا إليه بوجوههم ( وَهُمْ مُسْتَكْبِرُونَ ) يقول وهم مستكبرون عن المصير إلى رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم ليستغفر لهم، وإنما عُنِي بهذه الآيات كلها فيما ذُكر، عبدُ الله بن أُبيّ ابن سَلُول، وذلك أنه قال لأصحابه: لا تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا ، وقال: لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا الأَذَلَّ فسمع بذلك زيد بن أرقم، فأخبر به رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم، فدعاه رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم ، فسأله عما أخبر به عنه، فحلف أنه ما قاله، وقيل له: لو أتيت رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم، فسألته أن يستغفر لك، فجعل يلوي رأسه ويحرّكه استهزاء، ويعني ذلك أنه غير فاعل ما أشاروا به عليه، فأنـزل الله عزّ وجلّ فيه هذه السورة من أوّلها إلى آخرها. وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل وجاءت الأخبار. * ذكر الرواية التي جاءت بذلك: حدثنا أبو كُرَيب، قال: ثنا يحيى بن آدم، قال: ثنا إسرائيل، عن أَبي إسحاق، عن زيد بن أرقم، قال: " خرجت مع عمي في غزاة، فسمعت عبد الله بن أُبيّ ابن سلول يقول لأصحابه: لا تنفقوا على من عند رسول الله حتى ينفضوا، لئن رجعنا إلى المدينة ليخرجنّ الأعز منها الأذلّ؛ قال: فذكرت ذلك لعمي، فذكره عمي لرسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم، فأرسل إليّ، فحدثته، فأرسل إلى عبد الله عليًّا رضي الله عنه وأصحابه، فحلفوا ما قالوا، قال: فكذّبني رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم وصدّقه، فأصابني همّ لم يصبني مثله قطّ؛ فدخلت البيت، فقال لي عمي: ما أردت إلى أن كذّبك رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم ومقتك، قال: حتى أنـزل الله عزّ وجلّ إِذَا جَاءَكَ الْمُنَافِقُونَ قال: فبعث إليّ رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم، فقرأها، ثم قال: " إن الله عزَّ وَجَلَّ قَدْ صَدَّقَكَ يا زيد ". حدثنا أبو كُرَيْب والقاسم بن بشر بن معروف، قال: ثنا يحيى بن بكير ، قال: ثنا شعبة، قال الحكم: أخبرني، قال: سمعت محمد بن كعب القرظيّ قال: سمعت زيد بن أرقم قال: لما قال عبد الله بن أُبيّ ابن سلول ما قال: لا تنفقوا على من عند رسول الله حتى ينفضوا، وقال: لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ قال: سمعته فأتيت رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم، فذكرت ذلك، فلاقى ناس من الأنصار، قال: وجاء هو فحلف ما قال ذلك، فرجعت إلى المنـزل فنمت قال: فأتاني رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم أو بلغني ، فأتيت النبي صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم، فقال: " إنَّ الله تَبَارَكَ وَتَعَالَى قَدْ صَدَّقَكَ وَعَذَرَكَ" قال: فنـزلت الآية هُمُ الَّذِينَ يَقُولُونَ لا تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ ... الآية. حدثنا أبو كُرَيب، قال: ثنا هاشم أبو النضر، عن شعبة، عن الحكم، قال: سمعت محمد بن كعب القرظي، قال : سمعت زيد بن أرقم يحدّث بهذا الحديث. حدثنا محمد بن المثنى، قال: ثنا محمد بن جعفر، قال: ثنا شعبة، عن الحكم، عن محمد بن كعب القرظي، عن زيد بن أرقم، قال: " كنا مع رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم في غزوة، فقال عبد الله بن أُبيّ ابن سلول لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا الأَذَلَّ قال: فأتيت النبيّ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم فأخبرته، فحلف عبد الله بن أُبيّ إنه لم يكن شيء من ذلك، قال: فلامني قومي وقالوا : ما أردتّ إلى هذا، قال: فانطلقت فنمت كئيبًا أو حزينًا، قال: فأرسل إليّ نبيّ الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم، أو أتيت رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم، فقال: " إنَّ الله قَدْ أنـزلَ عُذْرَكَ وَصَدَّقَكَ"، قال: ونـزلت هذه الآية: هُمُ الَّذِينَ يَقُولُونَ لا تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا ... حتى بلغ لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا الأَذَلَّ . حدثنا ابن المثنى، قال: ثنا ابن أَبي عديّ، قال: أخبرني ابن عون، عن محمد، قال: " سمعها زيد بن أرقم فرفعها إلى وليه، قال: فرفعها وَليه إلى النبي صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم، قال: فقيل لزيد: وَفَتْ أذنك ". حدثنا أحمد بن منصور الرّمَادي، قال: ثنا إبراهيم بن الحكم بن أبان، قال: ثني أبي، قال: ثني بشير بن مسلم " أنه قيل لعبد الله بن أُبيّ ابن سلول: يا أبا حباب إنه قد أنـزل فيك آي شداد، فأذهب إلى رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم يستغفر لك، فلوى رأسه وقال: أمرتموني أن أومن فآمنت، وأمرتموني أن أعطي زكاة مالي فأعطيت، فما بقي إلا أن أسجد لمحمد ". حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة "( وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا يَسْتَغْفِرْ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ لَوَّوْا ) ... الآية كلها قرأها إلى الْفَاسِقِينَ أنـزلت في عبد الله بن أُبيّ، وذلك أن غلامًا من قرابته انطلق إلى رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم فحدّثه بحديث عنه وأمر شديد، فدعاه رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم، فإذا هو يحلف ويتبرأ من ذلك، وأقبلت الأنصار على ذلك الغلام، فلاموه وعَذَلوه وقيل لعبد الله: لو أتيت رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم، فجعل يلوي رأسه: أي لستُ فاعلا وكذب عليّ، فأنـزل الله ما تسمعون ". حدثني محمد بن عمرو ، قال: ثنا أَبو عاصم، قال: ثنا عيسى؛ وحدثني الحارث، قال: ثنا الحسن، قال: ثنا ورقاء جميعًا، عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد، في قوله: ( وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا يَسْتَغْفِرْ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ لَوَّوْا رُءُوسَهُمْ ) قال: عبد الله بن أُبَيّ، قيل له: تعالَ ليستغفر لك رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم ، فلوى رأسه وقال: ماذا قلت؟. حدثنا ابن عبد الأعلى، قال: ثنا ابن ثور، عن معمر، عن قتادة، قال: قال له قومه: لو أتيت النبيّ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم فاستغفر لك، فجعل يلوي رأسه، فنـزلت فيه ( وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا يَسْتَغْفِرْ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ ) .