Tabari
Terug naar surah 6, ayah 57

Tafseer van Het Vee · Al-An'aam · 6:57

قُلْ إِنِّى عَلَىٰ بَيِّنَةٍۢ مِّن رَّبِّى وَكَذَّبْتُم بِهِۦ ۚ مَا عِندِى مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِۦٓ ۚ إِنِ ٱلْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ ۖ يَقُصُّ ٱلْحَقَّ ۖ وَهُوَ خَيْرُ ٱلْفَٰصِلِينَ

Zeg (O Moehammad): "Voorwaar, ik berust mij op een duidelijk bewijs van mijn Heer en jullie loochenen bet, ik heb (geen macht) over wat jullie willen verhaasten. Voorwaar, het oordeel is alleen aan Allah, Hij verklaart de Waarheid en Hij is de Beste van de Oordelaars."

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak: Zeg: Ik baseer mij op een duidelijk bewijs van mijn Heer, en jullie hebben dat verloochend. Wat jullie verhaasten wensen is niet bij mij. Het oordeel komt slechts Allah toe. Hij verkondigt de waarheid en Hij is de beste der beslissers (6:57)

    Abū Jaʿfar zei: De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt tot Zijn profeet ﷺ: "Zeg", o Muḥammad, tot dezen die deelgenoten aan hun Heer toekennen, die jou oproepen om aan jouw Heer deelgenoten toe te kennen: "Ik baseer mij op een duidelijk bewijs van mijn Heer", dat wil zeggen: ik baseer mij op een duidelijkheid die ik helder heb ingezien, en op een bewijs dat mij duidelijk is geworden, "van mijn Heer", hij zegt: vanuit mijn belijdenis van Zijn eenheid (tawḥīd), en datgene waarop ik mij bevind aan oprechtheid in Zijn aanbidding, zonder iets aan Hem toe te kennen als deelgenoot.

    * * *

    En zó zeggen de Arabieren: "Die en die baseert zich op een duidelijk bewijs (bayyina) ten aanzien van deze zaak", wanneer hij zich op een duidelijkheid daaromtrent baseert. En daartoe behoort de uitspraak van de dichter:

    Verlangen jullie een bewijs na zijn erkenning, en het woord van Suwayd: "Ik heb Bishr voor jullie afgehandeld"?

    * * *

    "En jullie hebben dat verloochend", hij zegt: en jullie hebben jullie Heer verloochend — en de "hāʾ" (het achtervoegsel) in Zijn woord "bihi" (daarmee/Hem) verwijst naar de Heer, machtig en verheven is Hij. "Wat jullie verhaasten wensen is niet bij mij", hij zegt: datgene wat jullie aan straffen van Allah en Zijn bestraffing verhaasten wensen, ligt niet in mijn hand, en ik ben daartoe niet in staat. En dat is omdat zij, toen Allah Zijn profeet Muḥammad ﷺ uitzond met de belijdenis van Zijn eenheid, en hij hen tot Allah opriep en hen berichtte dat hij Zijn boodschapper tot hen was, zeiden: Is dit anders dan een mens zoals jullie? Zullen jullie dan naar de tovenarij gaan terwijl jullie het kunnen zien? [Surah al-Anbiyāʾ: 3]. En zij zeiden over de Koran: het is een warboel van dromen. En sommigen van hen zeiden: nee, het is een verzinsel dat hij verzonnen heeft. En anderen zeiden: nee, Muḥammad is een dichter, laat hij ons dan een teken brengen zoals de vroegeren gezonden werden. Toen zei Allah tot Zijn profeet ﷺ: Antwoord hun dat de tekenen in de hand van Allah liggen, niet in jouw hand, en dat jij slechts een boodschapper bent, en dat op jou niets rust dan de verkondiging van datgene waarmee jij gezonden bent, en dat Allah de waarheid over hen en over jou zal beslissen, en daarmee tussen jou en hen zal oordelen, zodat de oprechte onder jullie van de leugenachtige duidelijk wordt. "En Hij is de beste der beslissers", dat wil zeggen: en Hij is de beste van wie verduidelijkt en onderscheid maakt tussen de oprechte en de leugenachtige, en de rechtvaardigste van hen, want in Zijn oordeel en Zijn beslissing valt geen onrecht ten gunste van iemand wegens een band die deze tot Hem heeft, noch wegens verwantschap, noch wegens betrekking, en in Zijn beslissing is geen onrechtvaardigheid, want Hij neemt geen steekpenning aan in de oordelen om daardoor onrecht te plegen. Hij is dus de rechtvaardigste der oordelaars en de beste der beslissers.

    En aan ons is overgeleverd dat in de lezing van ʿAbd Allāh staat: (En Hij is de snelste der beslissers).

    13302 - Muḥammad ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Jaʿfar heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, op gezag van Abū Bishr, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, dat hij zei: in de lezing van ʿAbd Allāh staat: (Hij beslist de waarheid en Hij is de snelste der beslissers).

    * * *

    De Koranlezers verschilden van mening over de lezing van Zijn woord "yaquṣṣu l-ḥaqq" (Hij verkondigt de waarheid).

    De meeste lezers van de Ḥijāz en Medina en sommige lezers van de Mensen van Kufa en Basra lazen het: "Het oordeel komt slechts Allah toe, yaquṣṣu l-ḥaqq" met de ṣād, in de betekenis van "het verhaal verkondigen (al-qaṣaṣ)", en zij verklaarden dat aan de hand van het woord van Allah, de Verhevene wiens lof verheven is: Wij verkondigen aan jou het schoonste verhaal [Surah Yūsuf: 3]. En dit is overgeleverd van Ibn ʿAbbās.

    13303 - Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Ibn ʿUyayna heeft ons verteld, op gezag van ʿAmr ibn Dīnār, op gezag van ʿAṭāʾ, op gezag van Ibn ʿAbbās, hij zei: "Hij verkondigt de waarheid", en hij zei: Wij verkondigen aan jou het schoonste verhaal.

    * * *

    En een groep van de lezers van Kufa en Basra lazen dit: (Het oordeel komt slechts Allah toe, yaqḍī l-ḥaqq — Hij beslist de waarheid) met de ḍād, afkomstig van "al-qaḍāʾ" (de beslissing), in de betekenis van het oordelen en het beslechten door middel van de beslissing, en zij toetsten de juistheid daarvan aan Zijn woord "en Hij is de beste der beslissers", en aan het feit dat het beslechten tussen de tegenstanders slechts geschiedt door middel van de beslissing (qaḍāʾ), niet door middel van het verhalen (qaṣaṣ).

    * * *

    En deze lezing is volgens ons de meest juiste van de twee lezingen, om de reden die wij voor haar voorstanders genoemd hebben.

    * * *

    De betekenis van de uitspraak is dan: Het oordeel over datgene wat jullie verhaasten wensen, o polytheïsten, aan bestraffing van Allah, en over datgene wat tussen mij en jullie is, komt slechts toe aan Allah, die geen onrecht pleegt in Zijn oordeel, en in wiens hand de schepping en het bevel liggen; Hij beslist de waarheid tussen mij en jullie, en Hij is de beste der beslissers tussen ons door Zijn beslissing en Zijn oordeel.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله : قُلْ إِنِّي عَلَى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَكَذَّبْتُمْ بِهِ مَا عِنْدِي مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ إِنِ الْحُكْمُ إِلا لِلَّهِ يَقُصُّ الْحَقَّ وَهُوَ خَيْرُ الْفَاصِلِينَ (57) قال أبو جعفر: يقول تعالى ذكره لنبيه صلى الله عليه وسلم: " قل "، يا محمد، لهؤلاء العادلين بربهم, الداعين لك إلى الإشراك بربك =" إني على بيّنة من ربي"، أي إني على بيان قد تبينته، وبرهان قد وضح لي =" من ربي"، يقول: من توحيدي, (18) وما أنا عليه من إخلاص عُبُودته (19) من غير إشراك شيء به. * * * وكذلك تقول العرب: " فلان على بينة من هذا الأمر "، إذا كان على بيان منه, (20) ومن ذلك قول الشاعر: (21) أَبَيِّنَــةً تَبْغُــونَ بَعْــدَ اعْتِرَافِــهِ وقَــوْلِ سُـوَيْدٍ قَـدْ كَفَيْتُكُـمُ بِشْـرَا (22) * * * " وكذبتم به " يقول: وكذبتم أنتم بربكم = و " الهاء " في قوله " به " من ذكر الرب جلّ وعز =" ما عندي ما تستعجلون به "، يقول: ما الذي تستعجلون من نقم الله وعذابه بيدي, ولا أنا على ذلك بقادر. وذلك أنهم قالوا حين بعث الله نبيَّه محمدًا صلى الله عليه وسلم بتوحيده, فدعاهم إلى الله، وأخبرهم أنه رسوله إليهم: هَلْ هَذَا إِلا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ أَفَتَأْتُونَ السِّحْرَ وَأَنْتُمْ تُبْصِرُونَ [سورة الأنبياء: 3] . وقالوا للقرآن: هو أضغاث أحلام . وقال بعضهم: بل هو اختلاق اختلقه. وقال آخرون: بل محمد شاعر, فليأتنا بآية كما أرسل الأولون = فقال الله لنبيه صلى الله عليه وسلم: أجبهم بأن الآيات بيد الله لا بيدك, وإنما أنت رسول, وليس عليك إلا البلاغ لما أرسلت به, وأنّ الله يقضي الحق فيهم وفيك، ويفصل به بينك وبينهم، فيتبين المحقُّ منكم والمبطل (23) =" وهو خير الفاصلين " ، أي: وهو خير من بيّن وميّز بين المحق والمبطل وأعدلهم, لأنه لا يقع في حكمه وقضائه حَيْف إلى أحد لوسيلة له إليه ولا لقرابة ولا مناسبة, ولا في قضائه جور، لأنه لا يأخذ الرشوة في الأحكام فيجور, فهو أعدل الحكام وخيرُ الفاصلين. وقد ذكر لنا في قراءة عبد الله: (وَهُو أَسْرَعُ الْفَاصِلِينَ). 13302 - حدثنا محمد بن بشار قال، حدثنا محمد بن جعفر قال، حدثنا شعبة, عن أبي بشر, عن سعيد بن جبير: أنه قال: في قراءة عبد الله: (يَقْضِي الْحَقَّ وَهُو أَسْرَعُ الْفَاصِلِينَ). * * * واختلفت القرأة في قراءة قوله: " يقصُّ الحق ". (24) فقرأه عامة قرأة الحجاز والمدينة وبعض قرأة أهل الكوفة والبصرة: " إنِ الْحُكْمُ إلا لِلهِ يَقُصُّ الْحَقَّ" ، بالصاد، بمعنى " القصص "، وتأوّلوا في ذلك قول الله تعالى ذكره: نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ [سورة يوسف: 3] . وذكر ذلك عن ابن عباس. 13303 - حدثنا ابن وكيع قال، حدثنا ابن عيينة, عن عمرو بن دينار, عن عطاء, عن ابن عباس قال،" يقص الحق " , وقال: نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ . * * * وقرأ ذلك جماعة من قرأة الكوفة والبصرة: ( إنِ الْحُكْمُ إلا لِلهِ يَقْضِي الْحَقَّ) بالضاد، من " القضاء "، بمعنى الحكم والفصل بالقَضَاء، (25) واعتبروا صحة ذلك بقوله: " وهو خير الفاصلين "، وأن " الفصل " بين المختلفين إنما يكون بالقضاء لا بالقَصَص. * * * وهذه القراءة عندنا أولى القراءَتين بالصواب، لما ذكرنا لأهلِها من العلّة. * * * فمعنى الكلام إذًا: ما الحكم فيما تستعجلون به، أيها المشركون، من عذاب الله وفيما بيني وبينكم, إلا الله الذي لا يجور في حكمه, وبيده الخلق والأمر, يقضي الحق بيني وبينكم, وهو خير الفاصلين بيننا بقضائه وحكمه. ---------------------- الهوامش : (18) في المطبوعة: "توحيده" ، وأثبت ما في المخطوطة. (19) في المطبوعة: "عبوديته" ، وأثبت ما في المخطوطة. (20) انظر تفسير"البينة" فيما سلف من فهارس اللغة (بين). (21) لم أعرف قائله. (22) مجاز القرآن لأبي عبيدة 1: 193. (23) انظر تفسير"الفصل" فيما سلف 5: 338. (24) في المطبوعة والمخطوطة: "يقضي الحق" ، وهو سهو هنا ، والصواب ما أثبته. (25) انظر تفسير"قضى" فيما سلف 2: 542 ، 543 ، وسائر فهارس اللغة.