Tafseer van Het Vee · Al-An'aam · 6:26
En zij verbieden het en zij keren zich ervan af, maar zij vernietigen slechts zichzelf en zij beseffen het niet.
Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak: وَهُمْ يَنْهَوْنَ عَنْهُ وَيَنْأَوْنَ عَنْهُ وَإِنْ يُهْلِكُونَ إِلا أَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ (26) (En zij weerhouden ervan en verwijderen zich ervan. En zij vernietigen niemand dan zichzelf, en zij beseffen het niet (26)).
Abū Jaʿfar zei: De mensen van de uitleg verschilden van mening over de uitleg van Zijn uitspraak: "en zij weerhouden ervan en verwijderen zich ervan".
Sommigen van hen zeiden: de betekenis ervan is: deze polytheïsten (mushrikīn) die de tekenen van Allah loochenen, weerhouden de mensen ervan Muḥammad ﷺ te volgen en van hem te aanvaarden = "en zij verwijderen zich ervan", zij gaan ver van hem vandaan.
* Vermelding van wie dat gezegd heeft:
13159 - Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Ḥafṣ ibn Ghiyāth en Hāniʾ ibn Saʿīd hebben ons verteld, op gezag van Ḥajjāj, op gezag van Sālim, op gezag van Ibn al-Ḥanafiyya: "en zij weerhouden ervan en verwijderen zich ervan" — hij zei: zij blijven achter bij de Profeet ﷺ en beantwoorden hem niet, en zij weerhouden de mensen van hem.
13160 - Al-Muthannā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbdallāh ibn Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya ibn Ṣāliḥ heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī ibn Abī Ṭalḥa, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn uitspraak: "en zij weerhouden ervan en verwijderen zich ervan" — hij bedoelt: zij weerhouden de mensen ervan in Muḥammad te geloven = "en zij verwijderen zich ervan" — hij bedoelt: zij gaan ver van hem vandaan.
13161 - Muḥammad ibn al-Ḥusayn heeft mij verteld, hij zei: Aḥmad ibn al-Mufaḍḍal heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī: "en zij weerhouden ervan en verwijderen zich ervan" — dat Muḥammad gevolgd wordt, en zij houden zich zelf ver van hem.
13162 - Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn uitspraak: "en zij weerhouden ervan en verwijderen zich ervan" — hij zegt: zij ontmoeten hem niet, en zij laten niemand tot hem komen.
13163 - Mij is verteld op gezag van al-Ḥusayn ibn al-Faraj, hij zei: ik hoorde Abū Muʿādh zeggen over Zijn uitspraak: "en zij weerhouden ervan" — hij zegt: van Muḥammad ﷺ.
13164 - Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn uitspraak: "en zij weerhouden ervan en verwijderen zich ervan" — zij verenigden het weerhouden en het zich-verwijderen. En "al-naʾy" is het zich verwijderen.
En sommigen van hen zeiden: integendeel, de betekenis ervan is: "en zij weerhouden ervan" — van de Koran, dat ernaar geluisterd wordt en gehandeld wordt naar wat erin staat.
Vermelding van wie dat gezegd heeft:
13165 - Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Qatāda, over Zijn uitspraak: "en zij weerhouden ervan" — hij zei: zij weerhouden van de Koran en van de Profeet ﷺ = "en zij verwijderen zich ervan", en zij gaan ver ervan vandaan.
13166 - Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over Zijn uitspraak: "en zij weerhouden ervan" — hij zei: Quraysh, van de vermaning (al-dhikr) = "en zij verwijderen zich ervan" — hij zegt: zij gaan ver vandaan.
13167 - Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld, hij zei: Shibl heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: "en zij weerhouden ervan en verwijderen zich ervan" — Quraysh, van de vermaning = "zij verwijderen zich ervan", zij gaan ver vandaan.
13168 - Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda: "en zij weerhouden ervan en verwijderen zich ervan" — hij zei: zij weerhouden van de Koran en van de Profeet ﷺ, en zij gaan ver ervan vandaan.
13169 - Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over Zijn uitspraak: "zij verwijderen zich ervan" — hij zei: "en zij verwijderen zich ervan", zij houden hem op afstand.
* * *
En anderen zeiden: de betekenis daarvan is: en zij weerhouden van het kwaad doen aan Muḥammad ﷺ = "en zij verwijderen zich ervan", zij verwijderen zich van zijn godsdienst en het volgen van hem.
* Vermelding van wie dat gezegd heeft:
13170 - Hannād heeft ons verteld, hij zei: Wakīʿ en Qabīṣa hebben ons verteld = en Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: mijn vader heeft ons verteld = op gezag van Sufyān, op gezag van Ḥabīb ibn Abī Thābit, op gezag van iemand die Ibn ʿAbbās hoorde zeggen: het werd geopenbaard over Abū Ṭālib; hij placht ervan te weerhouden dat Muḥammad kwaad gedaan werd, en hij hield zich verwijderd van datgene waarmee hij gekomen was, namelijk dat hij erin zou geloven.
13171 - Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Ḥabīb ibn Abī Thābit, hij zei: mij heeft verteld iemand die Ibn ʿAbbās hoorde zeggen: "en zij weerhouden ervan en verwijderen zich ervan" — hij zei: het werd geopenbaard over Abū Ṭālib; hij weerhield ervan dat hij kwaad gedaan werd, en hield zich verwijderd van datgene waarmee hij gekomen was.
13172 - Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: al-Thawrī heeft ons bericht, op gezag van Ḥabīb ibn Abī Thābit, op gezag van iemand die Ibn ʿAbbās hoorde: "en zij weerhouden ervan en verwijderen zich ervan" — hij zei: het werd geopenbaard over Abū Ṭālib; hij placht de polytheïsten te weerhouden van het kwaad doen aan Muḥammad, en hij hield zich verwijderd van datgene waarmee hij gekomen was.
13173 - Hannād heeft ons verteld, hij zei: ʿAbda heeft ons verteld, op gezag van Ismāʿīl ibn Abī Khālid, op gezag van al-Qāsim ibn Mukhaymira, hij zei: Abū Ṭālib placht van de Profeet ﷺ te weerhouden (dat hem kwaad gedaan werd), en geloofde hem niet.
13174 - Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: mijn vader en Muḥammad ibn Bishr hebben ons verteld, op gezag van Ismāʿīl ibn Abī Khālid, op gezag van al-Qāsim ibn Mukhaymira, over Zijn uitspraak: "en zij weerhouden ervan en verwijderen zich ervan" — hij zei: het werd geopenbaard over Abū Ṭālib = Ibn Wakīʿ zei, Ibn Bishr zei: Abū Ṭālib placht van de Profeet ﷺ te weerhouden dat hem kwaad gedaan werd, maar geloofde niet in hem.
13175 - Hannād heeft ons verteld, hij zei: Yūnus ibn Bukayr heeft ons verteld, op gezag van Abū Muḥammad al-Asadī, op gezag van Ḥabīb ibn Abī Thābit, hij zei: mij heeft verteld iemand die Ibn ʿAbbās hoorde zeggen over de uitspraak van Allah — verheven is Zijn vermelding: "en zij weerhouden ervan en verwijderen zich ervan" — het werd geopenbaard over Abū Ṭālib; hij placht te weerhouden van het kwaad doen aan Muḥammad, en hield zich verwijderd van datgene waarmee hij gekomen was, namelijk dat hij hem zou volgen.
13176 - Hannād heeft ons verteld, hij zei: Wakīʿ heeft ons verteld, op gezag van Ismāʿīl ibn Abī Khālid, op gezag van al-Qāsim ibn Mukhaymira, over Zijn uitspraak: "en zij weerhouden ervan en verwijderen zich ervan" — hij zei: het werd geopenbaard over Abū Ṭālib.
13177 - Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: ʿUbaydallāh ibn Mūsā heeft ons verteld, op gezag van ʿAbd al-ʿAzīz ibn Siyāh, op gezag van Ḥabīb, hij zei: dat is Abū Ṭālib, in Zijn uitspraak: "en zij weerhouden ervan en verwijderen zich ervan".
13178 - Yūnus heeft ons verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Saʿīd ibn Abī Ayyūb heeft mij verteld, hij zei: ʿAṭāʾ ibn Dīnār zei over de uitspraak van Allah: "en zij weerhouden ervan en verwijderen zich ervan", dat het geopenbaard werd over Abū Ṭālib, dat hij de mensen placht te weerhouden van het kwaad doen aan de boodschapper van Allah ﷺ, en zich verwijderd hield van de leiding waarmee hij gekomen was.
* * *
Abū Jaʿfar zei: De meest geëigende van deze uitspraken voor de uitleg van het vers is de uitspraak van hem die zei: de uitleg ervan is: "en zij weerhouden ervan" — zij weerhouden anderen onder de mensen ervan Muḥammad ﷺ te volgen, en zij verwijderen zich van het volgen van hem.
Dat is omdat de verzen die eraan voorafgaan handelden over de vermelding van de gemeenschap der polytheïsten die anderen aan Hem gelijkstellen, en over het bericht van hun loochening van de boodschapper van Allah ﷺ en hun afwending van datgene waarmee hij tot hen kwam aan de openbaring en de inspiratie van Allah. Het is dus geboden dat Zijn uitspraak: "en zij weerhouden ervan" een bericht over hen is, aangezien er niets tot ons gekomen is dat erop wijst dat het bericht van hen naar anderen wordt afgewend. Veeleer wijst zowel wat aan dit vers voorafgaat als wat erop volgt op de juistheid van wat wij gezegd hebben: dat het een bericht is over de gemeenschap der polytheïsten van het volk van de boodschapper van Allah ﷺ, zonder dat het een bericht is over een bepaalde groep onder hen.
* * *
En aangezien dat aldus is, is de uitleg van het vers: en indien deze polytheïsten, o Muḥammad, ieder teken zouden zien, zouden zij er niet in geloven, totdat zij, wanneer zij tot u komen om met u te twisten, zeggen: "dit waarmee gij tot ons gekomen zijt is niets dan de verhalen van de ouden en hun berichten"! En zij weerhouden van het luisteren naar de openbaring, en zij verwijderen zich van u, zodat zij zich ver houden van u en van het volgen van u = "en zij vernietigen niemand dan zichzelf", waarmee Hij zegt: en zij vernietigen door hun afwering van de weg van Allah, hun afwending van Zijn openbaring en hun ongeloof in hun Heer niemand dan zichzelf en niemand anders, en dat is omdat zij door dat handelen voor zichzelf de toorn van Allah en Zijn pijnlijke bestraffing verwerven, en dat waartegen zij geen vermogen hebben = "en zij beseffen het niet", waarmee Hij zegt: en zij weten niet welke ondergang en verderf zij door hun handelen voor zichzelf verwerven.
* * *
De Arabieren zeggen over iedereen die zich van iets verwijdert: "qad naʾā ʿanhu, fa-huwa yanʾā naʾyan" (hij heeft zich ervan verwijderd, en hij verwijdert zich, met een verwijdering). En men heeft van hen gehoord: "naʾaytuka", in de betekenis van "ik heb mij van u verwijderd". Maar wanneer zij bedoelen: ik heb u van mij verwijderd, zeggen zij: "anʾaytuka". En tot het gebruik van "naʾaytuka" in de betekenis van "ik heb mij van u verwijderd" behoort de uitspraak van al-Ḥuṭayʾa:
Umāma heeft zich van u verwijderd, behalve om iets te vragen, en gij hebt van haar een schim van een verschijning aanschouwd.
-----------------------
Voetnoten:
(58) De overlevering 13159 — "Hāniʾ ibn Saʿīd al-Nakhaʿī", deugdelijk in ḥadīth, vermeld in al-Kabīr 4/2/233 en Ibn Abī Ḥātim 4/2/102. En "Ḥajjāj" is "Ḥajjāj ibn Arṭāt", herhaaldelijk genoemd. En "Sālim" is "Sālim ibn Abī al-Jaʿd", eveneens reeds genoemd. En "Ibn al-Ḥanafiyya" is "Muḥammad ibn ʿAlī ibn Abī Ṭālib", eveneens reeds genoemd.
(59) In het manuscript staat "wa-l-nahy al-tabāʿud", wat een fout is; het juiste is wat zonder twijfel in de gedrukte versie staat.
(60) In de gedrukte versie staat "yubʿidūna", en in het manuscript "yubʿidūnahu", en ik gaf de voorkeur aan de lezing zoals ik die heb vastgesteld.
(61) De overlevering 13173 — "al-Qāsim ibn Mukhaymira al-Hamdānī", "Abū ʿUrwa", overleverde van ʿAbdallāh ibn ʿAmr, Abū Saʿīd al-Khudrī, Abū Umāma en anderen onder de tābiʿūn. Betrouwbaar (thiqa). Vermeld in al-Tahdhīb, al-Kabīr 4/1/167 en Ibn Abī Ḥātim 3/2/120.
(62) De overlevering 13175 — "Abū Muḥammad al-Asadī", ik weet niet wie hij is, en ik heb niemand gevonden die zo wordt aangeduid. Ik vrees dat hij "ʿAbd al-ʿAzīz ibn Siyāh al-Asadī" is, die volgt in de overlevering nr. 13177, en "ʿAbd al-ʿAzīz" wordt overgeleverd door Yūnus ibn Bukayr.
(63) De overlevering 13177 — "ʿUbaydallāh ibn Mūsā ibn Abī al-Mukhtār al-ʿAbsī", herhaaldelijk en veelvuldig genoemd. In de gedrukte versie en het manuscript stond "ʿAbdallāh ibn Mūsā", wat een pure fout is. En "ʿAbd al-ʿAzīz ibn Siyāh al-Asadī", betrouwbaar, oprecht van karakter, en hij behoorde tot de vooraanstaanden van de shīʿa. Van hem overleverden ʿUbaydallāh ibn Mūsā, Yūnus ibn Bukayr, Wakīʿ en anderen. Vermeld in al-Tahdhīb en Ibn Abī Ḥātim 2/2/383. Zie de aantekening bij de voorgaande overlevering, want ik acht het waarschijnlijk dat "Abū Muḥammad al-Asadī" de kunya is van "ʿAbd al-ʿAzīz ibn Siyāh al-Asadī".
(64) De overlevering 13178 — "Saʿīd ibn Abī Ayyūb al-Khuzāʿī al-Miṣrī", en hij is "Saʿīd ibn Miqlāṣ", betrouwbaar en standvastig (thiqa thabt). Reeds genoemd in de twee overleveringen nr. 5615 en 6743, zonder biografische notitie. Vermeld in al-Tahdhīb, al-Kabīr 2/1/419 en Ibn Abī Ḥātim 2/1/66. En "ʿAṭāʾ ibn Dīnār al-Miṣrī", behorend tot de betrouwbaren van de mensen van Egypte, reeds genoemd onder nr. 160.
(65) Zie de uitleg van "al-halāk" (de ondergang) zojuist in het voorgaande, blz. 263.
(66) Zie de uitleg van "shaʿara" (beseffen) in het voorgaande 1:277, 278 / 6:502.
(67) In de gedrukte versie staat "masmūʿ minhum: naʾaytu", wat een fout is; het juiste staat in het manuscript.
(68) Zijn dīwān: 31, uit zijn gedicht waarmee hij de bevelhebber der gelovigen ʿUmar ibn al-Khaṭṭāb prees, zich bij hem verontschuldigend voor het hekeldicht op al-Zibriqān ibn Badr; en na het vers:
Een schim die u verschrikt bij het slapen, en die met de ochtend weigert iets anders dan te verdwijnen.
Een vrouw uit Kināna, wier woning ver verwijderd is, zij vernieuwt de band en verslijt de band.
