Tafseer van Het Vee · Al-An'aam · 6:137
En zo deden hun leiders het doden van hun kinderen voor velen van de veelgodenaanbidders mooi toeschijnen, om hen te vernietigen en om hun godsdienst (met valsheid) te mengen. En als Allah het gewild had, dan hadden zij het niet gedaan. Laat hen en wat zij verzinnen dus!
De uitleg van Zijn woord: وَكَذَلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيرٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ قَتْلَ أَوْلادِهِمْ شُرَكَاؤُهُمْ لِيُرْدُوهُمْ وَلِيَلْبِسُوا عَلَيْهِمْ دِينَهُمْ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا فَعَلُوهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ (137) ("En zo hebben hun deelgenoten voor velen van de polytheïsten het doden van hun kinderen schoonschijnend gemaakt, om hen ten onder te doen gaan en om hun godsdienst voor hen te verwarren. En als Allah het had gewild, hadden zij het niet gedaan. Laat hen dan met datgene wat zij verzinnen." (137))
Abū Jaʿfar zei: Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt: en zoals de deelgenoten van dezen die de afgodsbeelden en afgoden als gelijken naast hun Heer stellen, voor hen schoonschijnend hebben gemaakt wat zij voor hen schoonschijnend maakten — namelijk dat zij van hun bezittingen een deel aan hun Heer toewezen naar hun bewering, en dat zij datgene wat van het deel dat zij voor Allah hadden bestemd overging naar het deel van hun deelgenoten, in hun verdeling lieten, en datgene wat van het deel dat zij voor hun deelgenoten hadden bestemd overging, terugbrachten naar het deel van het aandeel van Allah, naar het deel van hun deelgenoten — (zo hebben hun deelgenoten uit de duivels voor velen van de polytheïsten (mushrikīn) het doden van hun kinderen schoonschijnend gemaakt), en zo hebben zij voor hen het levend begraven van de dochters mooi voorgesteld. (Om hen ten onder te doen gaan), Hij zegt: om hen te vernietigen. (En om hun godsdienst voor hen te verwarren), zij deden dat met hen om hun godsdienst voor hen door elkaar te halen zodat die onduidelijk werd, zodat zij zouden afdwalen en ten onder gaan door hun doen van datgene wat Allah hun verboden heeft. En als Allah had gewild dat zij niet zouden doen wat zij deden aan hun doden, dan hadden zij het niet gedaan, doordat Hij hen tot de waarheid zou leiden en hen tot het juiste pad zou doen slagen, zodat zij hen niet zouden doden; maar Allah liet hen in de steek met betrekking tot de rechte leiding, en zo doodden zij hun kinderen en gehoorzaamden zij de duivels die hen verleidden.
Allah zegt tot Zijn profeet, terwijl Hij hen bedreigt vanwege hun enorme verzinsel over hun Heer in datgene wat zij placht te zeggen over de aandelen die zij verdeelden: "dit is voor Allah en dit is voor onze deelgenoten", en vanwege het doden van hun kinderen: "laat hen", o Muḥammad, "met datgene wat zij verzinnen", en met datgene wat zij over Mij verzinnen aan leugen en valsheid, want Ik lig voor hen op de loer, en achter hen ligt de bestraffing en de afstraffing.
* * *
En overeenkomstig datgene wat wij daarover gezegd hebben, zeiden de uitleggers.
* Vermelding van wie dat zei:
13908- Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī ibn Abī Ṭalḥa, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn woord: (en zo hebben hun deelgenoten voor velen van de polytheïsten het doden van hun kinderen schoonschijnend gemaakt, om hen ten onder te doen gaan), zij maakten voor hen het doden van hun kinderen schoonschijnend.
13909- Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over het woord van Allah: (het doden van hun kinderen, hun deelgenoten), het zijn hun duivels, die hun gebieden hun kinderen levend te begraven uit vrees voor armoede (al-ʿayla).
13910- Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld, hij zei: Shibl heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, het gelijke daarvan.
13911- Bishr ibn Muʿādh heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn woord: (en zo hebben hun deelgenoten voor velen van de polytheïsten het doden van hun kinderen schoonschijnend gemaakt), het vers, hij zei: hun deelgenoten maakten dat voor hen schoonschijnend. (En als jouw Heer het had gewild, hadden zij het niet gedaan. Laat hen dan met datgene wat zij verzinnen.)
13912- Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over Zijn woord: (en zo hebben hun deelgenoten voor velen van de polytheïsten het doden van hun kinderen schoonschijnend gemaakt), hij zei: hun duivels die zij aanbaden, maakten voor hen het doden van hun kinderen schoonschijnend.
13913- Muḥammad ibn al-Ḥusayn heeft mij verteld, hij zei: Aḥmad ibn al-Mufaḍḍal heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī: (en zo hebben hun deelgenoten voor velen van de polytheïsten het doden van hun kinderen schoonschijnend gemaakt, om hen ten onder te doen gaan), de duivels gaven hun opdracht de dochters te doden. En wat betreft (om hen ten onder te doen gaan), oftewel om hen te vernietigen. En wat betreft (en om hun godsdienst voor hen te verwarren), oftewel om hun godsdienst voor hen door elkaar te halen.
* * *
En de recitatoren verschilden van mening over de recitatie daarvan.
De recitatoren van de Ḥijāz en Irak reciteerden het: (wa-kadhālika zayyana) met een fatḥa op de zāy van "zayyana", (li-kathīrin mina l-mushrikīna qatla awlādihim) met een naṣb (accusatief) op "al-qatl", (shurakāʾuhum) in de rafʿ (nominatief) — met de betekenis dat de deelgenoten van deze polytheïsten degenen zijn die voor hen het doden van hun kinderen schoonschijnend hebben gemaakt. Zo plaatsen zij "al-shurakāʾ" in de nominatief als handelend onderwerp van hun daad, en plaatsen zij "al-qatl" in de accusatief, omdat het lijdend voorwerp is.
* * *
En sommige recitatoren van Syrië reciteerden het: "wa-kadhālika zuyyina" met een ḍamma op de zāy, "li-kathīrin mina l-mushrikīna qatlu" in de nominatief, "awlādahum" in de accusatief, "shurakāʾihim" in de genitief — met de betekenis: en zo is voor velen van de polytheïsten het doden door hun deelgenoten van hun kinderen schoonschijnend gemaakt. Zo scheidden zij tussen de genitiefverlenende constructie en datgene wat in de genitief geplaatst is door middel van de naam waarop de constructie werkt. En dat is in het taalgebruik van de Arabieren lelijk en niet welbespraakt. En er is van sommigen van de mensen van de Ḥijāz een dichtregel overgeleverd die de recitatie ondersteunt van degene die reciteerde volgens datgene wat ik van de recitatie van de mensen van Syrië heb vermeld; ik heb de overleveraars van de poëzie en de kenners van het Arabisch onder de mensen van Irak deze zien afkeuren, en dat is de uitspraak van een van hun dichters:
Fa-zajajtuhū mutamakkinan Zajja l-qalūṣa abī mazādah (27) ("Ik stootte hem stevig met de speerpunt, zoals Abū Mazāda zijn jonge kameelin met de speerpunt voortdrijft")
* * *
Abū Jaʿfar zei: En de recitatie die ik geen andere dan deze toelaatbaar acht, is: (wa-kadhālika zayyana li-kathīrin mina l-mushrikīna qatla awlādihim shurakāʾuhum), met een fatḥa op de zāy van "zayyana", en een naṣb (accusatief) op "al-qatl" doordat "zayyana" daarop inwerkt, en een genitief op "awlādahum" door de toevoeging van "al-qatl" daaraan, en een rafʿ (nominatief) op "al-shurakāʾ" als handelend onderwerp van hun daad, omdat zij het zijn die voor de polytheïsten het doden van hun kinderen schoonschijnend hebben gemaakt, overeenkomstig datgene wat ik aan uitleg heb vermeld.
En ik heb slechts gezegd: "ik acht het reciteren met een andere niet toelaatbaar" vanwege de overeenstemming van het gezaghebbende bewijs van de recitatoren daarover, en omdat de uitleg van de uitleggers daarmee overeenkomt; daarin ligt de duidelijkste verklaring van de ongerijmdheid van datgene wat daarmee strijdig is aan recitatie.
* * *
En ware het niet dat de uitleg van alle uitleggers daarmee overeenkomt, dan zou het, als een reciteerder reciteerde: "wa-kadhālika zuyyina li-kathīrin mina l-mushrikīna qatlu awlādahum shurakāʾihim", met een ḍamma op de zāy van "zayyana", en een nominatief op "al-qatl", en een genitief op "al-awlād" en "al-shurakāʾ", op de grond dat "al-shurakāʾ" in de genitief staan door aansluiting bij "al-awlād", omdat "de kinderen" de deelgenoten van hun vaders zijn in afstamming en erfrecht (mīrāth) — toelaatbaar zijn geweest.
* * *
En als een reciteerder het zo zou reciteren, behalve dat hij "al-shurakāʾ" in de nominatief plaatst en "al-awlād" in de genitief, zoals men zegt: "ḍuriba ʿabdu llāhi akhūka" (ʿAbdallāh, jouw broer, werd geslagen), waarbij men het handelend onderwerp openbaar maakt nadat het bericht in de passieve vorm (waarvan de handelende persoon niet genoemd is) is verlopen — dan zou dat in het Arabisch correct en toelaatbaar zijn.
