Tafseer van Het Vee · Al-An'aam · 6:105
En zo leggen Wij de Tekenen uit opdat zij zeggen: "Jij hebt (dit van iemand) geleerd." En opdat Wij laten verduidelijken aan een volk dat weet.
De uitleg over de woorden van de Verhevene: En zo verklaren Wij de tekenen op verschillende wijzen, opdat zij zeggen: "Jij hebt geleerd", en opdat Wij het verduidelijken voor een volk dat weet (6:105).
Abū Jaʿfar zei: De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: zoals Ik voor jullie, o mensen, de tekenen en de bewijzen in deze soera op verschillende wijzen heb verklaard en ze heb verduidelijkt, zodat Ik ze jullie heb doen kennen aangaande Mijn eenheid, de bevestiging van Mijn boodschapper, Mijn Boek, en jullie ze heb doen vatten — zo verduidelijk Ik voor jullie Mijn tekenen en Mijn bewijzen in alles wat jullie niet kenden en niet begrepen van Mijn gebod en Mijn verbod, zoals:
13705 — Muḥammad ibn al-Ḥusayn heeft mij verteld, hij zei: Aḥmad ibn al-Mufaḍḍal heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī: "En zo verklaren Wij de tekenen op verschillende wijzen", voor dezen die aan hun Heer gelijken toekennen, zoals Ik ze in deze soera op verschillende wijzen heb verklaard, en opdat zij niet zeggen: "Jij hebt geleerd".
* * *
De recitatoren verschillen over de lezing hiervan.
De meeste recitatoren van Medina en Kūfa lazen het: (En opdat zij zeggen: "Jij hebt geleerd" — darasta), wat betekent: jij hebt gereciteerd, o Muḥammad, zonder "alif".
* * *
Een aantal van de vroegeren reciteerde dat, onder wie Ibn ʿAbbās — met onenigheid over hem hierin — en anderen, en een aantal van de Volgers (tābiʿūn), en het is de lezing van sommige recitatoren van Baṣra: "En opdat zij zeggen: 'Jij hebt onderling gestudeerd' (dārasta)", met "alif", in de betekenis: jij hebt samen gereciteerd en geleerd van de Mensen van het Boek.
* * *
En het is overgeleverd van Qatāda dat hij het reciteerde: "Dūrisat", in de betekenis: het is gereciteerd en voorgedragen.
* * *
En van al-Ḥasan dat hij het reciteerde: "Darasat", in de betekenis: het is uitgewist.
* * *
Abū Jaʿfar zei: De meest gepaste van de lezingen hierin is naar mijn mening de lezing van wie het reciteerde: (En opdat zij zeggen: "Jij hebt geleerd" — darasta), met de uitleg: jij hebt gereciteerd en geleerd; want de polytheïsten zeiden zo tegen de Profeet, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, en Allah heeft over hun uitspraak daarvan bericht met Zijn woord: En voorzeker, Wij weten dat zij zeggen: "Het is slechts een mens die het hem leert." De taal van degene naar wie zij toespelen is niet-Arabisch, terwijl dit een duidelijke Arabische taal is [soera al-Naḥl: 103]. Dit is dus een bericht van Allah dat hen aankondigt dat zij zeiden: Muḥammad leert slechts van een ander wat hij jullie brengt. Wanneer dat zo is, dan is de lezing: (En opdat zij zeggen: "Jij hebt geleerd" — darasta), o Muḥammad, in de betekenis: jij hebt geleerd van de Mensen van het Boek, meer in overeenstemming met de waarheid en meer gepast dan de lezing van wie het reciteerde "dārasta", in de betekenis: jij hebt met hen samen gereciteerd en met hen getwist, of andere lezingen.
* * *
De mensen van de uitleg verschilden over de uitleg daarvan, naar gelang van het verschil van de recitatoren in de lezing ervan.
* Vermelding van wie dat reciteerde: (En opdat zij zeggen: "Jij hebt geleerd" — darasta), van de vroegeren, en het uitlegde in de betekenis: jij hebt geleerd en gereciteerd.
13706 — Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd Allāh ibn Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya ibn Ṣāliḥ heeft mij verteld, hij zei: ʿAlī ibn Abī Ṭalḥa heeft ons verteld, op gezag van Ibn ʿAbbās: (en opdat zij zeggen: jij hebt geleerd), zij zeiden: jij hebt gereciteerd en geleerd. Dat zegt Quraysh.
13707 — Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: ʿUbayd Allāh heeft ons verteld, op gezag van Isrāʾīl, op gezag van Abū Yaḥyā, op gezag van Mujāhid: (en opdat zij zeggen: jij hebt geleerd), hij zei: jij hebt gereciteerd en geleerd.
13708 — Hannād heeft ons verteld, hij zei: Wakīʿ heeft ons verteld = en Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: mijn vader heeft ons verteld, op gezag van Isrāʾīl, in overeenstemming met hem, op gezag van Abū Isḥāq, op gezag van al-Tamīmī, op gezag van Ibn ʿAbbās: (en opdat zij zeggen: jij hebt geleerd), hij zei: jij hebt gereciteerd en geleerd.
13709 — Muḥammad ibn al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Aḥmad ibn al-Mufaḍḍal heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī: (en opdat zij zeggen: jij hebt geleerd), hij zegt: jij hebt de boeken gereciteerd.
13710 — Mij is verteld, op gezag van al-Ḥusayn ibn al-Faraj, hij zei: ik hoorde Abū Muʿādh zeggen: ʿUbayd ibn Sulaymān heeft mij verteld, hij zei: ik hoorde al-Ḍaḥḥāk zeggen over Zijn woord: (jij hebt geleerd), hij zegt: jij hebt geleerd en gereciteerd.
13711 — Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Ibn ʿAṭiyya heeft ons verteld, hij zei: Isrāʾīl heeft ons verteld, op gezag van Abū Isḥāq, op gezag van al-Tamīmī, hij zei: Ik zei tegen Ibn ʿAbbās: Wat vind jij van Zijn woord: (jij hebt geleerd)? Hij zei: jij hebt gereciteerd en geleerd.
13712 — Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Ḥakkām heeft ons verteld, op gezag van ʿAnbasa, op gezag van Abū Isḥāq, op gezag van al-Tamīmī, op gezag van Ibn ʿAbbās, hetzelfde.
* * *
* Vermelding van wie dat reciteerde (dārasta), en het uitlegde in de betekenis: jij hebt getwist, van de vroegeren.
13713 — ʿImrān ibn Mūsā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Wārith heeft ons verteld, op gezag van Ḥumayd, op gezag van Mujāhid, op gezag van Ibn ʿAbbās: "dārasta", hij zegt: jij hebt samen gereciteerd.
13714 — Yaʿqūb heeft mij verteld, hij zei: Ibn ʿUlayya heeft ons verteld, op gezag van Ayyūb, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās, dat hij het reciteerde: "En opdat zij zeggen: jij hebt onderling gestudeerd (dārasta)", ik meen dat hij zei: jij hebt met de Mensen van het Boek samen gereciteerd.
13715 — Muḥammad ibn Bashshār heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Abū Isḥāq, op gezag van al-Tamīmī, op gezag van Ibn ʿAbbās: "en opdat zij zeggen: jij hebt onderling gestudeerd", hij zei: jij hebt samen gereciteerd en geleerd.
13716 — Muḥammad ibn al-Muthannā heeft ons verteld, hij zei: Abū Dāwūd heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, op gezag van Abū Isḥāq, hij zei: ik hoorde al-Tamīmī zeggen: ik vroeg Ibn ʿAbbās over Zijn woord: "en opdat zij zeggen: jij hebt onderling gestudeerd", hij zei: jij hebt samen gereciteerd en geleerd.
13717 — Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Ibn ʿUlayya heeft ons verteld, op gezag van Abū al-Muʿallā, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, hij zei: Ibn ʿAbbās reciteerde het: "dārasta".
13718 — Al-Muthannā heeft ons verteld, hij zei: Ādam al-ʿAsqalānī heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, hij zei: Abū al-Muʿallā heeft ons verteld, hij zei: ik hoorde Saʿīd ibn Jubayr zeggen: Ibn ʿAbbās reciteerde: "dārasta", met de "alif", met sukūn op de sīn en fatḥa op de tāʾ.
13719 — Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Ibn ʿUyayna heeft ons bericht, op gezag van ʿAmr ibn Dīnār, hij zei: ʿAmr ibn Kaysān heeft mij bericht: dat Ibn ʿAbbās reciteerde: "dārasta", [in de betekenis:] jij hebt voorgedragen, jij hebt getwist, jij hebt geredetwist.
13720 — Abū Kurayb en Ibn Wakīʿ hebben ons verteld, zij beiden zeiden: Sufyān ibn ʿUyayna heeft ons verteld, op gezag van ʿAmr ibn Dīnār, op gezag van ʿAmr ibn Kaysān, Ibn ʿAbbās zei over "dārasta", hij zei: jij hebt voorgedragen, jij hebt getwist, jij hebt geredetwist.
13721 — Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Jaʿfar heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, op gezag van Abū Bishr, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr over dit vers: "en opdat zij zeggen: jij hebt onderling gestudeerd", hij zei: jij hebt samen gereciteerd.
13722 — Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Ādam heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, hij zei: Abū Bishr heeft ons verteld, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, dat hij reciteerde: "dārasta", eveneens met de "alif", met fatḥa op de tāʾ, en hij zei: jij hebt samen gereciteerd.
13723 — Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥajjāj heeft ons verteld, hij zei: Abū ʿAwāna heeft ons verteld, op gezag van Abū Bishr, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, dat hij reciteerde: "dārasta", dat wil zeggen: jij hebt onderling overgeschreven/uitgewisseld.
13724 — Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid over Allahs woord: "dārasta", hij zei: jij hebt begrepen en doorgrond, jij hebt aan de Joden voorgelezen en zij hebben aan jou voorgelezen.
13725 — Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld, hij zei: Shibl heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: "en opdat zij zeggen: jij hebt onderling gestudeerd", hij zei: jij hebt samen gereciteerd, jij hebt aan de Joden voorgelezen en zij hebben aan jou voorgelezen.
13726 — Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: ʿAmr ibn ʿAwn heeft ons verteld, hij zei: Hushaym heeft ons verteld, op gezag van Juwaybir, op gezag van al-Ḍaḥḥāk over Zijn woord: "dārasta", hij bedoelt: de Mensen van het Boek.
13727 — Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Ibn ʿUyayna heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: "dārasta", hij zei: jij hebt aan de Joden voorgelezen en zij hebben aan jou voorgelezen.
13728 — Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās over Zijn woord: "en opdat zij zeggen: jij hebt onderling gestudeerd", hij zei: zij zeiden: jij hebt met de Mensen van het Boek samen gestudeerd, en jij hebt de boeken gereciteerd en ze geleerd.
* * *
* Vermelding van wie dat reciteerde: "Dūrisat", in de betekenis: het is voorgedragen en gereciteerd, in de passieve vorm waarvan de handelende persoon niet genoemd wordt.
13729 — ʿImrān ibn Mūsā al-Qazzāz heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Wārith ibn Saʿīd heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn al-Muʿallim en Saʿīd hebben ons verteld, op gezag van Qatāda: "En zo verklaren Wij de tekenen op verschillende wijzen, en opdat zij zeggen: het is voorgedragen (dūrisat)", dat wil zeggen: het is gereciteerd en geleerd.
13730 — Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, hij zei: Qatāda zei: "dūrisat", [betekent] het is gereciteerd = en in de lezing van Ibn Masʿūd: "darasa".
* * *
Vermelding van wie dat zei: "Darasat", in de betekenis: het is uitgewist en verouderd, dat wil zeggen: dit wat jij ons voordraagt is reeds lang geleden aan ons voorbijgegaan en de tijd ervan is verstreken.
13731 — Bishr ibn Muʿādh heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, hij zei: al-Ḥasan reciteerde: "En opdat zij zeggen: het is uitgewist (darasat)", dat wil zeggen: het is verdwenen.
13732 — Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Ādam heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, hij zei: Abū Isḥāq al-Hamdānī heeft ons verteld, hij zei: in de lezing van Ibn Masʿūd: "darasat", zonder "alif", met fatḥa op de sīn en stilstand (waqf) op de tāʾ.
13733 — Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Ibn ʿUyayna heeft ons bericht, op gezag van ʿAmr ibn Dīnār, hij zei: ik hoorde Ibn al-Zubayr zeggen: er zijn hier jongens die reciteren: "dārasta", maar het is in werkelijkheid "darasat".
13734 — Muḥammad ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, hij zei: al-Ḥasan zei: "en opdat zij zeggen: het is uitgewist (darasat)": hij zegt: het is verouderd en uitgewist.
* * *
Anderen reciteerden dat: "darasa", afgeleid van "darasa al-shayʾ" — hij heeft het voorgedragen.
13735 — Aḥmad ibn Yūsuf al-Thaʿlabī heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿUbayda heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft ons verteld, op gezag van Hārūn, hij zei: het is in de lezing van Ubayy ibn Kaʿb en Ibn Masʿūd: "En opdat zij zeggen: hij heeft voorgedragen (darasa)", hij zei: dit betekent de Profeet, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, [namelijk] hij heeft gereciteerd.
* * *
En het was toegestaan dat men de ene keer zegt: "darasta" en de andere keer "darasa", zodat de ene keer rechtstreeks aangesproken wordt en de andere keer bericht gegeven wordt, vanwege [de aard van] het zeggen.
* * *
Abū Jaʿfar zei: Wij hebben reeds toegelicht welke van deze lezingen hierin naar onze mening de juiste is, en het bewijs voor de juistheid van wat wij daarvan gekozen hebben.
* * *
En wat de uitleg betreft van Zijn woord: "en opdat Wij het verduidelijken voor een volk dat weet", de Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: zoals Wij de tekenen, de lessen en de bewijzen in deze soera op verschillende wijzen hebben verklaard voor dezen die aan hun Heer goden en deelgenoten gelijkstellen, zo verklaren Wij voor hen de tekenen op verschillende wijzen in andere [soera's], opdat zij niet tegen Onze boodschapper, die Wij naar hen gezonden hebben, zeggen: "Jij hebt slechts geleerd van de Mensen van het Boek wat jij ons brengt en aan ons voordraagt", zodat zij zich laten weerhouden van hun verloochening van hem en hun verzinning van leugen en valsheid over hem; en opdat Wij, door Onze verklaring van de tekenen op verschillende wijzen, de waarheid verduidelijken voor een volk dat de waarheid kent wanneer die hun verduidelijkt wordt, zodat zij die volgen en aanvaarden — en niet zijn als degene die, wanneer het hun verduidelijkt wordt, blind blijft en het niet bevat en zich nog verder verwijdert van het begrip ervan.
