Tafseer van De Erbarmer · Ar-Rahmaan · 55:33
O verzameling van Djinn's en mensen, als jullie in staat zijn de hoeken van de hemelen en de aarde te verlaten, verlaat die dan, maar jullie zullen die slechts met een (grote) macht kunnen verlaten.
Zijn woord: يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالإنْسِ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنْفُذُوا مِنْ أَقْطَارِ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ فَانْفُذُوا ("O gezelschap van djinn en mensen, indien jullie in staat zijn de uithoeken van de hemelen en de aarde te doordringen, doordring ze dan"). De geleerden van de uitleg (ahl al-taʾwīl) hebben van mening verschild over de uitleg van Zijn woord: إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنْفُذُوا ("indien jullie in staat zijn te doordringen"). Sommigen van hen zeiden: De betekenis daarvan is: indien jullie in staat zijn de uiteinden van de hemelen en de aarde te overschrijden, zodat jullie je Heer machteloos maken totdat Hij geen macht meer over jullie heeft, overschrijd dat dan; maar jullie zullen het slechts overschrijden met een machtiging van jullie Heer. Zij zeiden: En dit is slechts een uitspraak die tot hen wordt gericht op de Dag der Opstanding. Zij zeiden: En de betekenis van de woorden is: "Wij zullen ons spoedig met jullie bezighouden, o jullie twee zwaarwegende groepen", en dan zal tot hen worden gezegd: يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالإنْسِ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنْفُذُوا مِنْ أَقْطَارِ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ فَانْفُذُوا ("O gezelschap van djinn en mensen, indien jullie in staat zijn de uithoeken van de hemelen en de aarde te doordringen, doordring ze dan").
* Vermelding van wie dat heeft gezegd:
Mūsā ibn ʿAbd al-Raḥmān al-Masrūqī heeft mij verteld, hij zei: Abū Usāma heeft ons verteld, op gezag van al-Ajlaḥ, hij zei: Ik hoorde al-Ḍaḥḥāk ibn Muzāḥim zeggen: "Wanneer de Dag der Opstanding aanbreekt, beveelt Allah de laagste hemel en deze splijt met haar bewoners, en wie zich daarin bevindt aan engelen daalt neer en zij omsingelen de aarde en wie daarop is; daarna [de tweede hemel], daarna de derde, daarna de vierde, daarna de vijfde, daarna de zesde, daarna de zevende, en zij stellen zich op in rij achter rij. Daarna daalt de hoogste Koning neer, met aan Zijn linkerzijde de hel (jahannam). Wanneer de bewoners van de aarde haar zien, vluchten zij weg, maar zij komen geen enkele uithoek van de uithoeken der aarde tegen of zij vinden daar zeven rijen engelen, zodat zij terugkeren naar de plaats waar zij waren. Dat is het woord van Allah: إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ يَوْمَ التَّنَادِ * يَوْمَ تُوَلُّونَ مُدْبِرِينَ ('Voorwaar, ik vrees voor jullie de Dag van het roepen, de Dag waarop jullie je omkerend zult vluchten'), en dat is Zijn woord: وَجَاءَ رَبُّكَ وَالْمَلَكُ صَفًّا صَفًّا * وَجِيءَ يَوْمَئِذٍ بِجَهَنَّمَ ('En jouw Heer komt, en de engelen rij achter rij, en op die Dag wordt de hel gebracht'), en Zijn woord: يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالإنْسِ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنْفُذُوا مِنْ أَقْطَارِ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ فَانْفُذُوا لا تَنْفُذُونَ إِلا بِسُلْطَانٍ ('O gezelschap van djinn en mensen, indien jullie in staat zijn de uithoeken van de hemelen en de aarde te doordringen, doordring ze dan; jullie zullen ze niet doordringen behalve met een machtiging'), en dat is Zijn woord: وَانْشَقَّتِ السَّمَاءُ فَهِيَ يَوْمَئِذٍ وَاهِيَةٌ * وَالْمَلَكُ عَلَى أَرْجَائِهَا ('En de hemel splijt, en deze is op die Dag broos, en de engelen aan haar randen')."
Anderen zeiden: Veeleer is de betekenis daarvan: dat jullie de uithoeken van de hemelen en de aarde zouden doordringen, doordring ze dan vluchtend voor de dood; maar de dood zal jullie inhalen, en jullie vlucht ervoor zal jullie niet baten.
* Vermelding van wie dat heeft gezegd:
Mij is verteld op gezag van al-Ḥusayn, hij zei: Ik hoorde Abū Muʿādh zeggen: ʿUbayd heeft ons bericht, hij zei: Ik hoorde al-Ḍaḥḥāk zeggen: يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالإنْسِ ("O gezelschap van djinn en mensen") ... [het vers], waarmee hij bedoelt dat niemand hen tegen de dood zal beschermen, en dat zij zullen sterven en geen ontsnapping daaraan kunnen vinden, noch een toevluchtsoord; al zouden zij de uithoeken van de hemelen en de aarde doordringen, dan zouden zij nog binnen de macht van Allah zijn, en Allah zou hen met de dood grijpen.
Anderen zeiden: Veeleer is de betekenis daarvan: indien jullie in staat zijn te weten wat in de hemelen en de aarde is, weet het dan.
* Vermelding van wie dat heeft gezegd:
Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn woord: يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالإنْسِ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنْفُذُوا مِنْ أَقْطَارِ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ فَانْفُذُوا لا تَنْفُذُونَ إِلا بِسُلْطَانٍ ("O gezelschap van djinn en mensen, indien jullie in staat zijn de uithoeken van de hemelen en de aarde te doordringen, doordring ze dan; jullie zullen ze niet doordringen behalve met een machtiging"), hij zegt: indien jullie in staat zijn te weten wat in de hemelen en de aarde is, weet het dan; jullie zullen het niet weten behalve met een machtiging, dat wil zeggen: het bewijs van Allah, verheven is Zijn lof.
Anderen zeiden: De betekenis van Zijn woord لا تَنْفُذُونَ ("jullie zullen niet doordringen") is: jullie zullen niet aan mijn macht ontkomen.
* Vermelding van wie dat heeft gezegd:
ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn woord: لا تَنْفُذُونَ إِلا بِسُلْطَانٍ ("jullie zullen ze niet doordringen behalve met een machtiging"), hij zegt: jullie zullen niet aan mijn macht ontkomen.
Wat al-aqṭār betreft, dat is het meervoud van quṭr, en het zijn: de uiteinden.
Zoals Ibn Ḥumayd ons heeft verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān: إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنْفُذُوا مِنْ أَقْطَارِ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ ("indien jullie in staat zijn de uithoeken van de hemelen en de aarde te doordringen"), hij zei: vanaf hun uiteinden.
En Zijn woord, verheven is Zijn lof: وَلَوْ دُخِلَتْ عَلَيْهِمْ مِنْ أَقْطَارِهَا ("en al zou men van haar uithoeken bij hen binnendringen"), Hij zegt: vanaf haar uiteinden.
Wat Zijn woord إلا بسُلْطانٍ ("behalve met een machtiging") betreft, daarover hebben de geleerden van de uitleg van mening verschild. Sommigen van hen zeiden, de betekenis ervan is: behalve met een duidelijk bewijs (bayyina) — en dat hebben wij hiervoor reeds genoemd.
Anderen zeiden: De betekenis ervan is: behalve met een argument (ḥujja).
* Vermelding van wie dat heeft gezegd:
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van een man, op gezag van ʿIkrima: لا تَنْفُذُونَ إِلا بِسُلْطَانٍ ("jullie zullen ze niet doordringen behalve met een machtiging"), hij zei: Elk woord "sulṭān" in de Koran betekent ḥujja (argument, bewijs).
Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Waraqāʾ heeft ons verteld — beiden — op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over Zijn woord: بسُلْطانٍ ("met een machtiging"), hij zei: met een argument (ḥujja).
Anderen zeiden: Veeleer is de betekenis daarvan: behalve met een heerschappij/koningschap (mulk), en jullie hebben geen koningschap.
* Vermelding van wie dat heeft gezegd:
Muḥammad ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Marwān heeft ons verteld, hij zei: Abū al-ʿAwwām heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: فَانْفُذُوا لا تَنْفُذُونَ إِلا بِسُلْطَانٍ ("doordring ze dan; jullie zullen ze niet doordringen behalve met een machtiging"), hij zei: jullie zullen ze niet doordringen behalve met een koningschap, en jullie hebben geen koningschap.
Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda: لا تَنْفُذُونَ إِلا بِسُلْطَانٍ ("jullie zullen ze niet doordringen behalve met een machtiging"), hij zei: behalve met een machtiging van Allah, behalve met een vermogen van Hem.
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: لا تَنْفُذُونَ إِلا بِسُلْطَانٍ ("jullie zullen ze niet doordringen behalve met een machtiging"), hij zegt: behalve met een vermogen van Allah.
En het meest juiste van de uitspraken hierover is de uitspraak van wie zei: de betekenis daarvan is: behalve met een argument en een duidelijk bewijs (ḥujja wa-bayyina), want dat is de betekenis van "sulṭān" in de taal van de Arabieren. En het koningschap (al-mulk) kan daar ook onder vallen, omdat het koningschap een argument is.
