Tabari
Terug naar surah 52, ayah 6

Tafseer van De Berg · At-Tur · 52:6

وَٱلْبَحْرِ ٱلْمَسْجُورِ

En de kolkende zee.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    En Zijn woorden وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ (Bij de in vlam gezette zee) — de uitleggers van de tekst zijn van mening verschild over de betekenis van "de in vlam gezette zee" (al-baḥr al-masjūr). Sommigen zeiden: de aangestoken zee. En de uitleg daarvan is: de aangestoken, verhitte zee.

    * Vermelding van wie dat heeft gezegd:

    Yaʿqūb heeft mij verteld; hij zei: Ibn ʿUlayya heeft ons verteld, op gezag van Dāwūd, op gezag van Saʿīd ibn al-Musayyab; hij zei: ʿAlī, moge Allah tevreden over hem zijn, zei tegen een man van de joden: Waar is Jahannam? Hij zei: De zee. Toen zei hij: Ik beschouw hem slechts als waarachtig: وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ en وَإِذَا الْبِحَارُ سُجِّرَتْ (En wanneer de zeeën in vlam gezet worden), met lichte vocalisatie.

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld; hij zei: Yaʿqūb heeft ons verteld, op gezag van Ḥafṣ ibn Ḥumayd, op gezag van Shamir ibn ʿAṭiyya, over Zijn woorden وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ : hij zei: ter waarde van de aangestoken oven.

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld; hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld; hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld; hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld; hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden — op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ : hij zei: de aangestoken.

    Yūnus heeft mij verteld; hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht; hij zei: Ibn Zayd zei over Zijn woorden وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ : hij zei: de aangestoken; en hij reciteerde de woorden van Allah, de Verhevene: وَإِذَا الْبِحَارُ سُجِّرَتْ ; hij zei: aangestoken.

    En anderen zeiden: de betekenis daarvan is veeleer: en wanneer de zeeën gevuld worden; en hij zei: al-masjūr betekent: de gevulde.

    * Vermelding van wie dat heeft gezegd:

    Bishr heeft ons verteld; hij zei: Yazīd heeft ons verteld; hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn woorden وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ : de overvolle.

    En anderen zeiden: nee, al-masjūr is veeleer datgene waarvan het water is weggegaan.

    * Vermelding van wie dat heeft gezegd:

    Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld; hij zei: mijn vader heeft mij verteld; hij zei: mijn oom heeft mij verteld; hij zei: mijn vader heeft mij verteld op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn woorden وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ : hij zei: hij wordt sajara (in vlam gezet) wanneer zijn water weggaat en wegvloeit.

    En anderen zeiden: al-masjūr is de ingedamde.

    * Vermelding van wie dat heeft gezegd:

    ʿAlī heeft mij verteld; hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld; hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn woorden وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ : hij zegt: de ingedamde.

    En de juiste van de opvattingen hierover is naar mijn mening de opvatting van hem die zegt: de betekenis daarvan is: en de gevulde zee, waarvan het water bijeengebracht is, het ene deel in het andere. Dat is omdat de overheersende van de betekenissen van sajr is: het aansteken — zoals men zegt: "sajartu al-tannūr" in de betekenis van: ik heb de oven aangestoken — of het gevuld zijn, op de wijze die ik heb beschreven, zoals Labīd zei:

    Zij doorkruisten beiden de breedte van de waterstroom, en kliefden een vol [stromende plas], met aaneengesloten waterplanten erlangs.

    En zoals al-Namir ibn Tawlab al-ʿUklī zei:

    Wanneer hij wil, ziet hij neer op een volle [bron], waaromheen je de nabʿ-boom en de sāsam ziet;

    drinkgevende donderwolken van de zomerregen hebben haar gedrenkt, en als het van de herfstregen is, dan zal het haar niet ontbreken.

    Welnu, als dat de overheersende van de betekenissen van al-sajr is, en de zee heden niet aangestoken is, terwijl Allah, de Verhevene wiens lof genoemd wordt, haar heeft beschreven als masjūr, dan vervalt voor haar de ene van de twee eigenschappen — namelijk het aangestoken zijn — en blijft de andere eigenschap juist, die haar heden eigen is, namelijk het gevuld zijn, want zij is te allen tijde vol.

    En er is gezegd: deze in vlam gezette zee waarbij onze Heer, geprezen en verheven is Hij, gezworen heeft, is een zee in de hemel, onder de Troon.

    * Vermelding van wie dat heeft gezegd:

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld; hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Ismāʿīl ibn Abī Khālid, op gezag van Abū Ṣāliḥ, op gezag van ʿAlī وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ : hij zei: een zee in de hemel, onder de Troon.

    Hij zei: Mihrān heeft ons verteld; hij zei: en ik heb het zelf van Ismāʿīl gehoord; hij zei: Mihrān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Layth, op gezag van Mujāhid, op gezag van ʿAbdallāh ibn ʿAmr وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ : hij zei: een zee onder de Troon.

    Muḥammad ibn ʿUmāra heeft mij verteld; hij zei: ʿUbaydallāh ibn Mūsā heeft ons verteld; hij zei: Ismāʿīl ibn Abī Khālid heeft ons bericht, op gezag van Abū Ṣāliḥ, over Zijn woorden وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ : hij zei: een zee onder de Troon.

    Toon originele Arabische tekst
    وقوله: ( وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ ) اختلف أهل التأويل في معنى البحر المسجور, فقال بعضهم: الموقد. وتأويل ذلك: والبحر الموقد المحميّ. * ذكر من قال ذلك: حدثني يعقوب, قال: ثنا ابن علية, عن داود, عن سعيد بن المسيب, قال: قال عليّ رضي الله عنه لرجل من اليهود: أين جهنم؟ فقال: البحر, فقال: ما أراه إلا صادقا,( وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ ) وَإِذَا الْبِحَارُ سُجِّرَتْ مخففة. حدثنا ابن حُميد, قال: ثنا يعقوب, عن حفص بن حُميد, عن شمر بن عطية, في قوله: ( وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ ) قال: بمنـزلة التنُّور المسجور. حدثني محمد بن عمرو, قال: ثنا أبو عاصم, قال: ثنا عيسى; وحدثني الحارث. قال: ثنا الحسن, قال: ثنا ورقاء جميعا, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد ( وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ ) قال: الموقد. حدثني يونس, قال: أخبرنا ابن وهب, قال: قال ابن زيد, في قوله: ( وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ ) قال: الموقد, وقرأ قول الله تعالى: وَإِذَا الْبِحَارُ سُجِّرَتْ قال: أوقدت. وقال آخرون: بل معنى ذلك: وإذا البحار مُلئت, وقال: المسجور: المملوء. * ذكر من قال ذلك: حدثنا بشر, قال: ثنا يزيد, قال: ثنا سعيد, عن قتادة, قوله: ( وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ ) الممتلئ. وقال آخرون: بل المسجور: الذي قد ذهب ماؤه. * ذكر من قال ذلك: حدثني محمد بن سعد, قال: ثني أبي, قال: ثني عمي, قال: ثني أبي عن أبيه, عن ابن عباس في قوله: ( وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ ) قال: سجره حين يذهب ماؤه ويفجر. وقال آخرون: المسجور: المحبوس. * ذكر من قال ذلك: حدثني علي, قال: ثنا أبو صالح, قال: ثني معاوية, عن عليّ, عن ابن عباس في قوله: ( وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ ) يقول: المحبوس. وأولى الأقوال في ذلك عندي بالصواب قول من قال: معناه: والبحر المملوء المجموع ماؤه بعضه في بعض, وذلك أن الأغلب من معاني السجر: الإيقاد, كما يقال: سجرت التنور, بمعنى: أوقدت, أو الامتلاء على ما وصفت, كما قال لبيد: فتوسـطا عُـرْضَ السَّـريِّ وصدعـا مســـجورةً متجــاورًا قُلامُهــا (7) وكما قال النمر بن تولب العكلي: إذَا شـــاءَ طـــالَعَ مَسْـــجورةً تَــرَى حَوْلَهَــا النَّبْــعَ والسَّاسـمّا سَــقَتْها رَوَاعِــدُ مِــنْ صَيّــفٍ وَإنْ مِــنْ خَــريفٍ فَلَــنْ يَعدمَـا (8) فإذا كان ذلك الأغلب من معاني السَّجْر, وكان البحر غير مُوقَد اليوم, وكان الله تعالى ذكره قد وصفه بأنه مسجور, فبطل عنه إحدى الصفتين, وهو الإيقاد صحّت الصفة الأخرى التي هي له اليوم, وهو الامتلاء, لأنه كلّ وقت ممتلئ. وقيل: إن هذا البحر المسجور الذي أقسم به ربنا تبارك وتعالى بحر في السماء تحت العرش. * ذكر من قال ذلك: حدثنا ابن حُميد, قال: ثنا مهران, عن سفيان, عن إسماعيل بن أبي خالد, عن أبي صالح, عن عليّ( وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ ) قال: بحر في السماء تحت العرش. قال: ثنا مهران, قال: وسمعته أنا من إسماعيل, قال: ثنا مهران عن سفيان, عن ليث, عن مجاهد, عن عبد الله بن عمرو ( وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ ) قال: بحر تحت العرش. حدثني محمد بن عمارة, قال: ثنا عبيد الله بن موسى, قال: أخبرنا إسماعيل بن أبي خالد, عن أبي صالح في قوله: ( وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ ) قال: بحر تحت العرش. -------------------------- الهوامش : (7) البيت للبيد من معلقته المشهورة . وقد مر الاستشهاد به عند قوله تعالى في سورة مريم " قد جعل ربك تحتك سريا " ( 16 : 71 ) فراجعه ثمة . (8) البيتان للنمر بن تولب العكلي ، كما في خزانة الأدب الكبرى للبغدادي ( 4 : 434 - 42 ) وهما من شواهد أبي عبيدة في مجاز القرآن ( الورقة 228 ب ) عند قوله تعالى " والبحر المسجور " . والشاعر يصف وعلا . وقوله مسجورة : يريد عينا كثيرة الماء ، أي مملوءة . والنبع : شجر يتخذ منه القسي . والساسم : قيل هو الآبنوس . وقيل شجر يشبهه ، ومنابتهما أعالي الجبال . سقتها : أي العين . والرواعد : جمع راعدة ، وهي السحابة الماطرة ، وفيها صوت الرعد غالبا . والصيف بتشديد الياء المكسورة : المطر الذي يجيء في الصيف ، والخريف الفصل بين الصيف والشتاء ، يريد مطر الخريف . يريد الشاعر أن هذا الوعل يشرب من هذه العين المسجورة المملوءة إما من مطر الصيف وإما من مطر الخريف ، فهو لن يعدم الماء على كل حال . والشاهد في قوله مسجورة : أي مملوءة .