Tabari
Terug naar surah 5, ayah 94

Tafseer van De Maaltijd · Al-Maaida · 5:94

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَيَبْلُوَنَّكُمُ ٱللَّهُ بِشَىْءٍۢ مِّنَ ٱلصَّيْدِ تَنَالُهُۥٓ أَيْدِيكُمْ وَرِمَاحُكُمْ لِيَعْلَمَ ٱللَّهُ مَن يَخَافُهُۥ بِٱلْغَيْبِ ۚ فَمَنِ ٱعْتَدَىٰ بَعْدَ ذَٰلِكَ فَلَهُۥ عَذَابٌ أَلِيمٌۭ

O jullie die geloven! Allah wil jullie alleen maar beproeven met wat ven de jachtbuit, die in het bereik ligt van jullie handen en jullie speren, opdat Allah degene die Hem in het verborgene vreest toetst. En wie daarna overtreedt: voor hem is er een pinlijke bestraffing.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van Zijn woord: "O jullie die geloven, Allah zal jullie zeker beproeven met iets van het wild dat jullie handen en jullie speren kunnen bereiken."

    Abū Jaʿfar zei: De Verhevene, wiens lof vermeld zij, zegt: O jullie die Allah en Zijn Boodschapper voor waar hielden, "Allah zal jullie zeker beproeven met iets van het wild," hij zegt: Allah zal jullie zeker op de proef stellen "met iets van het wild," dat wil zeggen: met een deel van het wild.

    Hij berichtte hun slechts dat Hij hen met "iets" zou beproeven, omdat Hij hen niet beproefde met het wild van de zee, maar hen slechts beproefde met het wild van het land. De beproeving betreft dus een deel, niet het geheel.

    Zijn woord: "dat jullie handen kunnen bereiken," daarmee wordt bedoeld: hetzij met de hand, zoals eieren en jongen; hetzij door het treffen met pijlen en speren, zoals dat het geval is met wilde ezels, runderen en gazellen. Zo stelt Hij jullie ermee op de proef in de staat van jullie wijding (iḥrām) voor jullie ʿumra of jullie ḥajj.

    Op overeenkomstige wijze hebben een aantal van de mensen van de uitleg gesproken.

    Vermelding van wie dat zei:

    12537 - Hannād heeft ons verteld, hij zei: Ibn Abī Zāʾida heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons bericht, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over Zijn woord: "Allah zal jullie zeker beproeven met iets van het wild dat jullie handen en jullie speren kunnen bereiken," hij zei: "jullie handen" zijn het kleine wild, het grijpen van de jongen en de eieren; en "de speren," zei hij: het grote wild.

    12538 - Hannād heeft ons verteld, hij zei: Ibn Abī Zāʾida heeft ons verteld, op gezag van Dāwūd, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid, het soortgelijke daarvan.

    12539 - Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, op gezag van ʿĪsā, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over Zijn woord: "dat jullie handen en jullie speren kunnen bereiken," hij zei: de pijlen; "jullie speren" bereiken het grote wild, en "jullie handen" bereiken het kleine wild, het grijpen van het jong en het ei.

    12540 - Hannād heeft ons verteld, hij zei: Wakīʿ heeft ons verteld — en Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: mijn vader heeft ons verteld — op gezag van Sufyān, op gezag van Ḥumayd al-Aʿraj, op gezag van Mujāhid, over Zijn woord: "Allah zal jullie zeker beproeven met iets van het wild dat jullie handen en jullie speren kunnen bereiken," hij zei: dat wat niet in staat is om voor het wild te vluchten.

    12541 - Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Yaḥyā ibn Saʿīd en ʿAbd al-Raḥmān hebben ons verteld, zij beiden zeiden: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Ḥumayd al-Aʿraj, op gezag van Mujāhid, het soortgelijke daarvan.

    12542 - Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: ʿAbdallāh heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya ibn Ṣāliḥ heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī ibn Abī Ṭalḥa, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn woord: "jullie handen en jullie speren," hij zei: het is het zwakke en het kleine van het wild, waarmee Allah, de Verhevene, wiens lof vermeld zij, Zijn dienaren beproeft tijdens hun wijding (iḥrām), zodat zij het, als zij zouden willen, met hun handen zouden kunnen bereiken. Zo verbood Allah hun het te naderen.

    12543 - Al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd al-ʿAzīz heeft ons verteld, hij zei: Sufyān al-Thawrī heeft ons verteld, op gezag van Ḥumayd al-Aʿraj en Layth, op gezag van Mujāhid, over Zijn woord: "O jullie die geloven, Allah zal jullie zeker beproeven met iets van het wild dat jullie handen en jullie speren kunnen bereiken," hij zei: de jongen en de eieren, en dat wat niet in staat is om te vluchten.

    De uitleg van Zijn woord: "opdat Allah zou doen weten wie Hem vreest in het verborgene. En wie daarna overtreedt, voor hem is er een pijnlijke bestraffing." (5:94)

    Abū Jaʿfar zei: De Verhevene, wiens lof vermeld zij, bedoelt: opdat Allah jullie zeker beproeve, o gelovigen, met een deel van het wild in de staat van jullie wijding (iḥrām), zodat Hij de mensen van gehoorzaamheid aan Allah en geloof in Hem zou doen kennen, en degenen die zich houden aan Zijn grenzen en Zijn gebod en Zijn verbod, en wie het is die Allah vreest en zich daarom hoedt voor wat Hij hem verboden heeft en het vermijdt uit vrees voor Zijn bestraffing; "in het verborgene," in de betekenis van: in deze wereld, waar hij Hem niet ziet.

    Wij hebben reeds uiteengezet dat "het verborgene" (al-ghayb) slechts een verbaalnaamwoord is van de uitspraak van degene die zegt: "deze zaak is voor mij verborgen gebleven (ghāba ʿannī), zij blijft verborgen, ghayban en ghaybatan," en dat de Arabieren datgene wat niet met eigen ogen aanschouwd is "ghayb" noemen.

    De uitleg van de woorden is dan: opdat de naasten van Allah zouden weten wie Allah vreest en zich daarom hoedt voor Zijn verboden zaken die Hij hem verboden heeft, van het wild en van anderszins, waar hij Hem niet ziet en niet met eigen ogen aanschouwt.

    Wat betreft Zijn woord: "En wie daarna overtreedt," daarmee wordt bedoeld: wie de grens van Allah overschrijdt die Hij voor hem heeft gesteld, na zijn beproeving door het verbod van het wild op hem terwijl hij in staat van wijding (ḥarām) is, en die dus voor toegestaan houdt wat Allah hem daarvan verboden heeft door het te grijpen en te doden; "voor hem is er een bestraffing, van Allah, pijnlijk," dat wil zeggen: smartelijk, kwellend.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله : يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَيَبْلُوَنَّكُمُ اللَّهُ بِشَيْءٍ مِنَ الصَّيْدِ تَنَالُهُ أَيْدِيكُمْ وَرِمَاحُكُمْ قال أبو جعفر: يقول تعالى ذكره: يا أيها الذين صدَّقوا الله ورسوله=" ليبلونّكم الله بشيء من الصيد "، يقول: ليختبرنكم الله (42) =" بشيء من الصيد "، يعني: ببعض الصيد. وإنما أخبرهم تعالى ذكره أنه يبلوهم بشيء، لأنه لم يبلُهم بصيد البحر، وإنما ابتلاهم بصيد البرّ، فالابتلاء ببعض لا بجميع. (43) * * * وقوله: " تناله أيديكم "، فإنه يعني: إما باليد، كالبيض والفراخ= وإما بإصابة النَّبْل والرماح، وذلك كالحمر والبقر والظباء، فيمتحنكم به في حال إحرامكم بعمرتكم أو بحجّكم. * * * وبنحو ذلك قالت جماعة من أهل التأويل. ذكر من قال ذلك: 12537 - حدثنا هناد قال، حدثنا ابن أبي زائدة قال، أخبرنا ورقاء، عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد في قوله: " ليبلونكم الله بشيء من الصيد تناله أيديكم ورماحكم "، قال: " أيديكم "، صغارُ الصَّيد، أخذ الفراخ والبيض= و " الرماح " قال: كبارُ الصيد. 12538 - حدثنا هناد قال، حدثنا ابن أبي زائدة، عن داود، عن ابن جريج، عن مجاهد، مثله. 12539- حدثني محمد بن عمرو قال، حدثنا أبو عاصم، عن عيسى، عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد في قوله: " تناله أيديكم ورماحكم "، قال: النَّبْل=" رماحكم "، تنال كبير الصيد، (44) =" وأيديكم "، تنال صغير الصيد، أخذ الفرخ والبيض. 12540 - حدثنا هناد قال، حدثنا وكيع= وحدثنا ابن وكيع قال، حدثنا أبي=، عن سفيان، عن حميد الأعرج، عن مجاهد في قوله: " ليبلونكم الله بشيء من الصيد تناله أيديكم ورماحكم "، قال: ما لا يستطيع أن يفرَّ من الصيد. 12541 - حدثنا ابن بشار قال، حدثنا يحيى بن سعيد. وعبد الرحمن قالا حدثنا سفيان، عن حميد الأعرج، عن مجاهد، مثله. 12542 - حدثني المثنى قال، حدثنا عبد الله قال، حدثني معاوية بن صالح، عن علي بن أبي طلحة، عن ابن عباس قوله: " أيديكم ورماحكم "، قال: هو الضعيف من الصيد وصغيره، يبتلي الله تعالى ذكره به عباده في إحرامهم، حتى لو شاءوا نالوه بأيديهم. فنهاهم الله أن يقرَبوه. 12543 - حدثني الحارث قال، حدثنا عبد العزيز قال، حدثنا سفيان الثوري، عن حميد الأعرج، وليث، عن مجاهد في قوله: " يا أيها الذين آمنوا ليبلونكم الله بشيء من الصيد تناله أيديكم ورماحكم "، قال: الفراخ والبيض، وما لا يستطيع أن يفّر. * * * القول في تأويل قوله : لِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَخَافُهُ بِالْغَيْبِ فَمَنِ اعْتَدَى بَعْدَ ذَلِكَ فَلَهُ عَذَابٌ أَلِيمٌ (94) قال أبو جعفر: يعني تعالى ذكره: ليختبرنكم الله، أيها المؤمنون، ببعض الصيد في حال إحرامكم، كي يعلم أهلَ طاعة الله والإيمان به، والمنتهين إلى حدوده وأمره ونهيه، (45) ومن الذي يخاف الله فيتقي ما نهاه عنه، (46) ويجتنبه خوف عقابه=" بالغيب "، بمعنى: في الدنيا، بحيث لا يراه. (47) . * * * وقد بينا أن " الغيب "، إنما هو مصدر قول القائل: " غاب عنّى هذا الأمر &; 10-585 &; فهو يغيب غَيْبًا وغَيْبَةً"، وأنّ ما لم يُعَاين، فإن العرب تسميه " غَيْبًا ". (48) * * * فتأويل الكلام إذًا: ليعلم أولياء الله من يخافُ الله فيتقي محارمَه التي حرمها عليه من الصيد وغيره، بحيث لا يراه ولا يُعاينه. * * * وأما قوله: " فمن اعتدى بعد ذلك "، فإنه يعني: فمن تجاوز حدَّ الله الذي حدّه له، (49) بعد ابتلائه بتحريم الصيد عليه وهو حرام، فاستحلَّ ما حرَّم الله عليه منه بأخذِه وقتله=" فله عذابٌ، من الله " =" أليم "، يعني: مؤلم موجع. (50) ---------------------- الهوامش : (42) انظر تفسير"بلا" فيما سلف: 389 ، تعليق: 1 ، والمراجع هناك. (43) في المطبوعة: "فالابتلاء ببعض لم يمتنع" ، وهو كلام فارغ من كل معنى. وفي المخطوطة: "فالابتلاء ببعض لا يخشع" ، أساء الناسخ ، الكتابة ، فأساء الناشر التصرف. وصواب العبارة ما أثبت ، لأن أبا جعفر أراد أن يقول إن قوله تعالى: "بشيء من الصيد" ، هو صيد البر خاصة ، دون صيد البحر ، ولم يعم الصيد جميعه بالتحريم. وهذا بين جدًا فيما سيأتي بعد في تفسير هذه الآيات. فصح ما أثبته من قراءة المخطوطة السيئة الكتابة. (44) في المطبوعة: "قال: النبل ، ورماحكم تنال..." بزيادة "واو" للعطف ، والصواب ما في المخطوطة ، بحذف"الواو". (45) في المطبوعة: "والمنتهون إلى حدوده" ، وهو خطأ ، صوابه من المخطوطة. (46) انظر تفسير"الخوف" فيما سلف من فهارس اللغة. (47) يعني أبو جعفر ، بحيث لا يرى العقاب عيانًا في الدنيا ، كما يراه عيانًا في الآخرة. (48) انظر تفسير"الغيب" فيما سلف 1 : 236 ، 237 / 6 : 405. (49) انظر تفسير"اعتدى" فيما سلف من فهارس اللغة (عدا). (50) انظر تفسير"أليم" فيما سلف من فهارس اللغة (ألم).