Tafseer van De Maaltijd · Al-Maaida · 5:83
En wanneer zij horen wat zan de Boodschapper geopenbaard is, zie jij hun ogen van de tranen overvloeien, omdat zij de Waarheid herkennen. Zij zeggen: "Onze Heer, wij geloven, schrijf ons dus op bij de getuigen.
De uitleg van Zijn woord: وَإِذَا سَمِعُوا مَا أُنْزِلَ إِلَى الرَّسُولِ تَرَى أَعْيُنَهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ يَقُولُونَ رَبَّنَا آمَنَّا فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ (5:83) (En wanneer zij horen wat tot de Boodschapper is neergezonden, zie je hun ogen overstromen van tranen, vanwege de waarheid die zij hebben herkend. Zij zeggen: "Onze Heer, wij geloven, schrijf ons dus op bij hen die getuigen." (5:83))
Abū Jaʿfar zei: De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: En wanneer dezen die zeiden: إِنَّا نَصَارَى (Wij zijn christenen) — degenen van wie Ik je de eigenschap heb beschreven, o Mohammed, dat jij hen aantreft als de mensen die de gelovigen het meest genegen zijn — horen wat aan jou van het Boek is neergezonden, terwijl het wordt gereciteerd: "zie je hun ogen overstromen van tranen".
* * *
En "het overstromen van het oog van tranen" betekent dat het oog ermee vol raakt en het er daarna uit vloeit, zoals een rivier overstroomt van water, en zoals een vat overstroomt, en dat is zijn vloeien vanwege de hevigheid van zijn volheid. Hiertoe behoort de uitspraak van al-Aʿshā:
Zo stroomden mijn tranen, en bleven de traankanalen vloeien: nu eens druppelend, dan weer neerstortend.
En Zijn woord: "vanwege de waarheid die zij hebben herkend" — Hij zegt: het overstromen van hun tranen geschiedt vanwege hun kennis dat datgene wat hun wordt gereciteerd uit het Boek van Allah, dat Hij heeft neergezonden naar de Boodschapper van Allah, waarheid is. Zoals:
12325 - Hannād ibn al-Sarī heeft mij verteld, hij zei: Yūnus ibn Bukayr heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ ibn Naṣr al-Hamdānī heeft ons verteld, op gezag van Ismāʿīl ibn ʿAbd al-Raḥmān al-Suddī, die zei: De Negus zond naar de Profeet ﷺ twaalf mannen om hem te ondervragen en om hem bericht over hem te brengen. De Boodschapper van Allah ﷺ reciteerde hun de Koran voor, en zij weenden. Onder hen waren zeven monniken en vijf priesters — of: vijf monniken en zeven priesters. Toen zond Allah over hen neer: "En wanneer zij horen wat tot de Boodschapper is neergezonden, zie je hun ogen overstromen van tranen," tot het einde van het vers.
12326 - ʿAmr ibn ʿAlī heeft ons verteld, hij zei: ʿUmar ibn ʿAlī ibn Muqaddam heeft ons verteld, hij zei: Ik hoorde Hishām ibn ʿUrwa overleveren, op gezag van zijn vader, op gezag van ʿAbd Allāh ibn al-Zubayr, die zei: Het werd geopenbaard over de Negus en zijn metgezellen: "En wanneer zij horen wat tot de Boodschapper is neergezonden, zie je hun ogen overstromen van tranen."
12327 - Hannād heeft ons verteld, hij zei: ʿAbda ibn Sulaymān heeft ons verteld, op gezag van Hishām ibn ʿUrwa, op gezag van zijn vader, over Zijn woord: "zie je hun ogen overstromen van tranen vanwege de waarheid die zij hebben herkend", hij zei: Dat gaat over de Negus.
12328 - Hannād en Ibn Wakīʿ hebben ons verteld, zij beiden zeiden: Abū Muʿāwiya heeft ons verteld, op gezag van Hishām ibn ʿUrwa, op gezag van zijn vader, die zei: Men was van mening dat dit vers werd geopenbaard over de Negus: "En wanneer zij horen wat tot de Boodschapper is neergezonden, zie je hun ogen overstromen van tranen."
12329 - Hannād heeft ons verteld, hij zei: Yūnus ibn Bukayr heeft ons verteld, hij zei: Ibn Isḥāq zei: Ik vroeg al-Zuhrī over de verzen: ذَلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ وَرُهْبَانًا وَأَنَّهُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ * وَإِذَا سَمِعُوا مَا أُنْزِلَ إِلَى الرَّسُولِ تَرَى أَعْيُنَهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ (Dat komt doordat onder hen priesters en monniken zijn, en doordat zij niet hoogmoedig zijn. En wanneer zij horen wat tot de Boodschapper is neergezonden, zie je hun ogen overstromen van tranen) — het vers — en over Zijn woord: وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلامًا (En wanneer de onwetenden hen aanspreken, zeggen zij: "Vrede") [Surah Al-Furqān: 63]. Hij zei: Ik ben onze geleerden steeds blijven horen zeggen: Het werd geopenbaard over de Negus en zijn metgezellen.
* * *
En wat betreft Zijn woord: "yaqūlūn" (zij zeggen) — indien dit als naamwoordsvorm zou zijn geweest, zou het in de accusatief staan als omstandigheidsbepaling (ḥāl), omdat de betekenis van het woord is: En wanneer zij horen wat tot de Boodschapper is neergezonden, zie je hun ogen overstromen van tranen vanwege de waarheid die zij hebben herkend, zeggende: "Onze Heer, wij geloven."
* * *
En met Zijn woord, de Verhevene wiens lof verheven is: "zij zeggen: Onze Heer, wij geloven", bedoelt Hij dat zij zeggen: O onze Heer, wij hebben voor waar gehouden, toen wij hoorden wat U hebt neergezonden naar Uw profeet Mohammed ﷺ uit Uw Boek, en wij hebben erkend dat het van U afkomstig is en dat het de waarheid is waaraan geen twijfel bestaat.
* * *
En wat betreft Zijn woord: "schrijf ons dus op bij hen die getuigen" — er is over Ibn ʿAbbās en anderen overgeleverd in de uitleg ervan, hetgeen:
12330 - Hannād heeft ons dit verteld, hij zei: Wakīʿ heeft ons verteld — en Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Mijn vader en Ibn Numayr hebben ons verteld — allen tezamen, op gezag van Isrāʾīl, op gezag van Simāk, op gezag van ʿIkrima, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn woord: "schrijf ons op bij hen die getuigen", hij zei: De gemeenschap van Mohammed ﷺ.
12331 - Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: Al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj: "schrijf ons dus op bij hen die getuigen", bij de gemeenschap van Mohammed ﷺ.
12332 - Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd Allāh ibn Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī ibn Abī Ṭalḥa, op gezag van Ibn ʿAbbās: "schrijf ons dus op bij hen die getuigen", zij bedoelen met "hen die getuigen" Mohammed ﷺ en zijn gemeenschap.
12333 - Al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd al-ʿAzīz heeft ons verteld, hij zei: Isrāʾīl heeft ons verteld, op gezag van Simāk, op gezag van ʿIkrima, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn woord: "schrijf ons dus op bij hen die getuigen", hij zei: Mohammed ﷺ en zijn gemeenschap, want zij getuigden dat hij [de boodschap] had overgebracht, en zij getuigden dat de boodschappers [hun boodschap] hadden overgebracht.
12334 - Al-Rabīʿ heeft ons verteld, hij zei: Asad ibn Mūsā heeft ons verteld, hij zei: Yaḥyā ibn Zakariyā heeft ons verteld, hij zei: Isrāʾīl heeft mij verteld, op gezag van Simāk, op gezag van ʿIkrima, op gezag van Ibn ʿAbbās, zoals de overlevering van al-Ḥārith ibn ʿAbd al-ʿAzīz — behalve dat hij zei: en zij getuigden ten gunste van de boodschappers dat zij [hun boodschap] hadden overgebracht.
* * *
Abū Jaʿfar zei: Het is alsof degene die deze uitleg geeft, met zijn uitleg doelde op de betekenis van het woord van Allah, de Verhevene wiens lof verheven is: وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ وَيَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيدًا (En zo hebben Wij jullie tot een gematigde gemeenschap gemaakt, opdat jullie getuigen zouden zijn over de mensen, en opdat de Boodschapper getuige zou zijn over jullie) [Surah Al-Baqarah: 143]. Aldus was Ibn ʿAbbās van mening dat "hen die getuigen" dezelfde "getuigen" zijn als in Zijn woord: لِتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ (opdat jullie getuigen zouden zijn over de mensen), en zij zijn de gemeenschap van Mohammed ﷺ.
* * *
En indien de uitleg die is, dan is de betekenis van het woord: "zij zeggen: Onze Heer, wij geloven, schrijf ons dus op bij hen die getuigen" — degenen die ten gunste van Uw profeten op de Dag der Opstanding zullen getuigen dat zij Uw boodschappen aan hun gemeenschappen hebben overgebracht.
* * *
En indien iemand zou zeggen: de betekenis daarvan is: "schrijf ons op bij hen die getuigen" — degenen die getuigen dat datgene wat U aan Uw boodschapper aan Boeken hebt neergezonden waarheid is — dan zou dat juist zijn. Want dat is het slot van Zijn woord: "En wanneer zij horen wat tot de Boodschapper is neergezonden, zie je hun ogen overstromen van tranen vanwege de waarheid die zij hebben herkend. Zij zeggen: Onze Heer, wij geloven, schrijf ons dus op bij hen die getuigen." En dat is een beschrijving van Allah, de Verhevene wiens lof verheven is, van hen, vanwege hun geloof toen zij hoorden wat zij hoorden uit het Boek van Allah. Zo zou hun vraag ook aan Allah zijn dat Hij hen daartoe rekent van wie de getuigenis daarover bij Hem geldig is, en dat Hij hen in de beloning en de vergelding hun rangen doet bereiken.
En de betekenis van "het schrijven" (al-kitāb) op deze plaats is: het maken (al-jaʿl).
* * *
Hij zegt: maak ons dus tot de getuigen, en bevestig ons bij hen in hun gelederen.
