Tabari
Terug naar surah 5, ayah 57

Tafseer van De Maaltijd · Al-Maaida · 5:57

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَتَّخِذُوا۟ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُوا۟ دِينَكُمْ هُزُوًۭا وَلَعِبًۭا مِّنَ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَٰبَ مِن قَبْلِكُمْ وَٱلْكُفَّارَ أَوْلِيَآءَ ۚ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ

O jultie die geloven! Neemt niet degenen die jullie godsdienst tot een (onderwerp van) bespotting en scherts maken van degenen die de Schrift vóór jullie gegeven waren en de ongelovigen als beschermers. En vreest Allah, indien jullie gelovigen zijn.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg over de woorden van Allah: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا الَّذِينَ اتَّخَذُوا دِينَكُمْ هُزُوًا وَلَعِبًا مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَالْكُفَّارَ أَوْلِيَاءَ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ (5:57) ("O jullie die geloven, neem niet als bondgenoten degenen die jullie godsdienst tot spot en spel hebben gemaakt onder hen die het Boek vóór jullie ontvingen, noch de ongelovigen, en vrees Allah indien jullie gelovigen zijn").

    Abū Jaʿfar zei: Allah, verheven is Zijn vermelding, zegt tegen degenen die in Hem en in Zijn boodschapper Muḥammad, de zegen en vrede van Allah zij over hem, geloven: "O jullie die geloven", dat wil zeggen: die Allah en Zijn boodschapper voor waar hielden — "neem niet als bondgenoten degenen die jullie godsdienst tot spot en spel hebben gemaakt onder hen die het Boek vóór jullie ontvingen", dat betekent de Joden en de christenen tot wie de boodschappers en de profeten kwamen en aan wie de boeken werden neergezonden vóór de zending van onze profeet, de zegen en vrede van Allah zij over hem, en vóór de neerdaling van ons Boek — "als bondgenoten", hij zegt: neem hen niet, o gelovigen, als helpers of broeders of verbondenen, want zij zullen niet nalaten jullie verderf te brokkelen, ook al tonen zij jullie genegenheid en vriendschap.

    * * *

    Het tot spot en spel maken van de godsdienst door deze Joden, over wie Allah de gelovigen heeft bericht dat zij hun godsdienst tot spot en spel maakten — overeenkomstig de beschrijving die onze Heer, verheven is Zijn vermelding, van hen gaf — bestond hierin dat een van hen aan de gelovigen het geloof (īmān) voorwendde terwijl hij in zijn ongeloof bleef volharden, en daarna na korte tijd tot het ongeloof terugkeerde door dat met zijn tong als uitspraak te tonen, nadat hij met zijn tong het geloof als uitspraak had geuit terwijl hij het ongeloof verborgen hield — uit spot met de godsdienst en bespotting daarvan, zoals Allah, verheven is Zijn vermelding, het handelen van sommigen van hen daarin heeft bericht met Zijn woord: وَإِذَا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قَالُوا آمَنَّا وَإِذَا خَلَوْا إِلَى شَيَاطِينِهِمْ قَالُوا إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِئُونَ * اللَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَيَمُدُّهُمْ فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ (Surah Al-Baqarah: 14, 15) ("En wanneer zij hen ontmoeten die geloven, zeggen zij: Wij geloven; en wanneer zij alleen zijn met hun duivels, zeggen zij: Wij zijn met jullie, wij drijven slechts de spot. Allah drijft de spot met hen en laat hen voortgaan in hun buitensporigheid, blindelings dwalend").

    * * *

    En in de zin van wat wij daarover hebben gezegd, is het bericht overgeleverd op gezag van Ibn ʿAbbās.

    12216 - Hannād ibn al-Sarī en Abū Kurayb hebben ons verteld, zij beiden zeiden: Yūnus ibn Bukayr heeft ons verteld, hij zei: Ibn Isḥāq heeft mij verteld, hij zei: Muḥammad ibn Abī Muḥammad, de vrijgelatene van Zayd ibn Thābit, heeft mij verteld, hij zei: Saʿīd ibn Jubayr of ʿIkrima heeft mij verteld, op gezag van Ibn ʿAbbās, die zei: Rifāʿa ibn Zayd ibn al-Tābūt en Suwayd ibn al-Ḥārith hadden de islam voorgewend en daarna hypocrisie betracht, en mannen van de moslims waren hun genegen, waarop Allah over hen beiden neerzond: "O jullie die geloven, neem niet als bondgenoten degenen die jullie godsdienst tot spot en spel hebben gemaakt onder hen die het Boek vóór jullie ontvingen, noch de ongelovigen", tot Zijn woord: وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا يَكْتُمُونَ ("en Allah weet het best wat zij verborgen hielden").

    * * *

    Dit bericht heeft dus de juistheid duidelijk gemaakt van wat wij hebben gezegd, namelijk dat het tot spot en spel maken van de godsdienst van Allah door hen die Allahs godsdienst tot spot en spel maakten onder de Mensen van het Boek, die Allah in dit vers heeft vermeld, slechts plaatsvond door hun hypocrisie, hun voorwenden van het geloof aan de gelovigen, hun verbergen van het ongeloof, en hun uitspraak tot hun duivels onder de Joden wanneer zij alleen met hen waren: "Wij zijn met jullie." Allah verbood daarom genegenheid voor hen en vriendschap met hen, het zich vastklampen aan hun verbond, en het rekenen op hen als bondgenoten — en Hij liet hen weten dat zij niet zouden nalaten hun verderf te brokkelen en hun godsdienst te bekladden en te kleineren.

    * * *

    Wat betreft "de ongelovigen" (al-kuffār) die Allah, verheven is Zijn vermelding, heeft vermeld in Zijn woord: "onder hen die het Boek vóór jullie ontvingen, noch de ongelovigen, als bondgenoten", dat zijn de polytheïsten van de afgodendienaars. Allah verbood de gelovigen dat zij van de Mensen van het Boek, van de afgodendienaars en van de overige mensen van ongeloof bondgenoten zouden nemen met uitsluiting van de gelovigen.

    * * *

    En Ibn Masʿūd las, blijkens wat:

    12217 - Aḥmad ibn Yūsuf mij daarover heeft verteld, hij zei: al-Qāsim ibn Sallām heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft ons verteld, op gezag van Hārūn, op gezag van Ibn Masʿūd — die las: (مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا) ("onder hen die het Boek vóór jullie ontvingen, en onder hen die deelgenoten toekenden").

    * * *

    Hierin ligt de bevestiging van de juistheid van de uitleg die wij daarvan hebben gegeven.

    * * *

    De recitatoren verschilden van mening over de lezing daarvan.

    Een groep van de mensen van de Hijāz, Basra en Kufa las het: (وَالْكُفَّارِ أَوْلِيَاءَ) met kasra op "al-kuffār", in de betekenis: o jullie die geloven, neem niet als bondgenoten degenen die jullie godsdienst tot spot en spel hebben gemaakt onder hen die het Boek vóór jullie ontvingen, en onder de ongelovigen.

    * * *

    En zo ook is het in de lezing van Ubayy ibn Kaʿb, blijkens wat ons bereikt heeft: (van hen die het Boek vóór jullie ontvingen en van de ongelovigen, als bondgenoten).

    * * *

    De meeste recitatoren van de mensen van Medina en Kufa lazen het: (وَالْكُفَّارَ أَوْلِيَاءَ) met naṣb (fatḥa), in de betekenis: o jullie die geloven, neem niet als bondgenoten degenen die jullie godsdienst tot spot en spel hebben gemaakt, noch de ongelovigen — waarbij "al-kuffār" wordt aangesloten op "degenen die hebben gemaakt".

    * * *

    Abū Jaʿfar zei: De juiste opvatting hierover is dat men zegt: het zijn twee lezingen die in betekenis overeenstemmen en correct van oorsprong zijn; volgens elk van beide hebben geleerden onder de recitatoren gelezen, dus met welke van beide de recitator ook leest, hij heeft het juiste getroffen. Want het verbod om een bondgenoot uit de ongelovigen te nemen is een verbod om hen allen tot bondgenoten te nemen, en het verbod om hen allen tot bondgenoten te nemen is een verbod om sommigen van hen tot bondgenoot te nemen. Dat komt doordat het voor niemand van de aanhangers van de islam onduidelijk is dat Allah, verheven is Zijn vermelding, wanneer Hij het nemen van een bondgenoot uit de polytheïsten (mushrikīn) aan de gelovigen verbood, hun daarmee niet het nemen van hen allen tot bondgenoten toestond — noch, wanneer Hij het nemen van hen allen tot bondgenoten verbood, het nemen van sommigen van hen tot bondgenoot uitzonderlijk toestond. Daarom is het, vanwege de onduidelijkheid hiervan voor hen, vereist het bewijs te zoeken voor welke van beide lezingen daarin de juiste is. En aangezien dat zo is, maakt het geen verschil of de recitator met de khafḍ (kasra) of met de naṣb leest, om de reden die wij hebben vermeld.

    * * *

    Wat betreft Zijn woord: "en vrees Allah indien jullie gelovigen zijn", dat betekent: en vrees Allah, o gelovigen, met betrekking tot dezen die jullie godsdienst tot spot en spel hebben gemaakt onder hen die het Boek ontvingen en onder de ongelovigen, dat jullie hen als bondgenoten en helpers zouden nemen, en ducht Zijn bestraffing voor het doen daarvan indien jullie het zouden doen nadat Hij jullie tevoren het verbod daarop heeft meegedeeld — indien jullie in Allah geloven en Hem voor waar houden in Zijn dreiging tegen ongehoorzaamheid aan Hem.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله : يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا الَّذِينَ اتَّخَذُوا دِينَكُمْ هُزُوًا وَلَعِبًا مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَالْكُفَّارَ أَوْلِيَاءَ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ (57) قال أبو جعفر: يقول تعالى ذكره للمؤمنين به وبرسوله محمد صلى الله عليه وسلم: " يا أيها الذين آمنوا "، أي: صدقوا الله ورسوله=" لا تتخذوا الذين اتخذوا دينكم هُزوًا ولعبًا من الذين أوتوا الكتاب من قبلكم "، يعني اليهود والنصارى الذين جاءتهم الرسل والأنبياء، وأنـزلت عليهم الكتب من قبل بَعْث نبينا صلى الله عليه وسلم، ومن قبل نـزول كتابنا=" أولياء "، يقول: لا تتخذوهم، أيها المؤمنون، أنصارًا أو إخوانًا أو حُلفاء، (84) فإنهم لا يألونكم خَبَالا وإن أظهروا لكم مودّة وصداقة. * * * وكان اتخاذ هؤلاء اليهود الذين أخبر الله عنهم المؤمنين أنهم اتخذوا دينهم هُزُوًا ولعبًا بالدين على ما وصفهم به ربنا تعالى ذكره، (85) أن أحدهم كان يظهر للمؤمنين الإيمان وهو على كفره مقيم، ثم يراجع الكفر بعد يسير من المدة بإظهار ذلك بلسانه قولا بعد أن كان يُبدي بلسانه الإيمان قولا وهو للكفر مستبطن تلعبًا بالدين واستهزاءً به، كما أخبر تعالى ذكره عن فعل بعضهم ذلك بقوله: وَإِذَا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قَالُوا آمَنَّا وَإِذَا خَلَوْا إِلَى شَيَاطِينِهِمْ قَالُوا إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِئُونَ * اللَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَيَمُدُّهُمْ فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ [سورة البقرة: 14، 15]. * * * وبنحو الذي قلنا في ذلك جاء الخبر عن ابن عباس. 12216 - حدثنا هناد بن السري وأبو كريب قالا حدثنا يونس بن بكير قال، حدثني ابن إسحاق قال، حدثني محمد بن أبي محمد مولى زيد بن ثابت قال، حدثني سعيد بن جبير أو عكرمة، عن ابن عباس قال: كان رفاعة بن زيد بن التابوت وسويد بن الحارث قد أظهرا الإسلام ثم نافقا، وكان رجال من المسلمين يوادُّونهما، فأنـزل الله فيهما: " يا أيها الذين آمنوا لا تتخذوا الذين اتخذوا دينكم &; 10-430 &; هزوًا ولعبًا من الذين أوتوا الكتاب من قبلكم والكفار أولياء " إلى قوله: وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا يَكْتُمُونَ . (86) * * * = فقد أبان هذا الخبر عن صحة ما قلنا، من أنّ اتخاذ من اتخذ دين الله هزوًا ولعبًا من أهل الكتاب الذين ذكرهم الله في هذه الآية، إنما كان بالنفاق منهم، وإظهارهم للمؤمنين الإيمان، واستبطانهم الكفر، وقيلهم لشياطينهم من اليهود إذا خلوا بهم: " إنا معكم "، فنهى الله عن موادَّتهم ومُخَالّتهم، (87) والتمسك بحلفهم، والاعتداد بهم أولياء= وأعلمهم أنهم لا يألونهم خبالا وفي دينهم طعنًا، وعليه إزراء. * * * وأمّا " الكفار " الذين ذكرهم الله تعالى ذكره في قوله: " من الذين أوتوا الكتاب من قبلكم والكفار أولياء "، فإنهم المشركون من عبدة الأوثان. نهى الله المؤمنين أن يتخذوا من أهل الكتاب ومن عبدة الأوثان وسائر أهل الكفر، أولياءَ دون المؤمنين. * * * وكان ابن مسعود فيما:- 12217 - حدثني به أحمد بن يوسف قال، حدثنا القاسم بن سلام قال، حدثنا حجاج، عن هارون، عن ابن مسعود= يقرأ: ( مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا ). * * * = ففي هذا بيان صحة التأويل الذي تأوَّلناه في ذلك. * * * واختلفت القرأة في قراءة ذلك. فقرأته جماعة من أهل الحجاز والبصرة والكوفة: ( وَالْكُفَّارِ أَوْلِيَاءَ ) بخفض " الكفار "، بمعنى: يا أيها الذين آمنوا لا تتخذوا الذين اتخذوا دينكم هزوًا ولعبًا من الذين أوتوا الكتاب من قبلكم، ومن الكفارِ، أولياءَ. * * * وكذلك ذلك في قراءة أبيّ بن كعب فيما بلغنا: ( من الذين أوتوا الكتاب من قبلكم ومن الكفار أولياء ). * * * وقرأ ذلك عامة قرأة أهل المدينة والكوفة: ( وَالْكُفَّارَ أَوْلِيَاءَ ) بالنصب، بمعنى: يا أيها الذين آمنوا لا تتخذوا الذين اتخذوا دينكم هزوًا ولعبًا والكفارَ= عطفًا بـ" الكفار " على " الذين اتخذوا ". * * * قال أبو جعفر: والصواب من القول في ذلك أن يقال: إنهما قراءتان متفقتا المعنى، صحيحتا المخرج، قد قرأ بكل واحدة منهما علماء من القرأة، فبأي ذلك قرأ القارئ فقد أصاب. لأن النهيَ عن اتخاذ ولي من الكفار، نهيٌ عن اتخاذ جميعهم أولياء. والنهي عن اتخاذ جميعهم أولياء، نهيٌ عن اتخاذ بعضهم وليًّا. وذلك أنه غير مشكل على أحدٍ من أهل الإسلام أنّ الله تعالى ذكره إذا حرّم اتخاذ وليّ من المشركين على المؤمنين، أنه لم يبح لهم اتخاذ جميعهم أولياء= ولا إذا حرَّم اتخاذ جميعهم أولياء، أنه لم يخصص إباحة اتخاذ بعضهم وليًّا، فيجب من أجل إشكال ذلك عليهم، طلبُ الدليل على أولى القراءتين في ذلك بالصواب. وإذ كان ذلك كذلك، فسواء قرأ القارئ بالخفض أو بالنصب، لما ذكرنا من العلة. * * * وأما قوله: " واتقوا الله إن كنتم مؤمنين "، فإنه يعني: وخافوا الله، أيها المؤمنون، &; 10-432 &; في هؤلاء الذين اتخذوا دينكم هزوًا ولعبًا من الذين أوتوا الكتاب ومن الكفار، أن تتخذوهم أولياء ونصراء، وارهبوا عقوبته في فعل ذلك إن فعلتموه بعد تقدُّمه إليكم بالنهي عنه، إن كنتم تؤمنون بالله وتصدِّقونه على وعيده على معصيته. (88) * * * --------------- الهوامش : (84) في المطبوعة: "أنصار وإخوانا وحلفاء" ، وفي المخطوطة: "أنصارًا أو إخوانًا وحلفاء" ، وأجريتها جميعا بأو ، كما ترى. (85) في المطبوعة: "ولعبًا الدين على ما وصفهم" ، وهو غير مستقيم ، وفي المخطوطة: "ولعبا الذين على ما وصفهم" ، وهو أشد التواء ، والصواب ما أثبت ، كما سيأتي بعد"تلعبًا بالدين واستهزاء به". (86) الأثر: 12216- سيرة ابن هشام 2: 217 ، 218. (87) في المطبوعة: "ومحالفتهم" ، لم يحسن قراءة المخطوطة إذ كانت غير منقوطة ، وصواب قراءتها ما أثبت. (88) انظر تفسير"كفار" و"أولياء" و"اتقى" فيما سلف من فهارس اللغة ، (كفر) و(ولى) و(وقى).