Tafseer van De Maaltijd · Al-Maaida · 5:53
En degenen die geloven zeggen (tegen hun vijanden over de hypocrieten): "Zijn zij degenen die bij Allah zwoeren dat zij echt bij jullie zouden zijn?" Hun werken zullen vruchteloos zijn en zij zullen verliezers worden.
De uitleg van de uitspraak: وَيَقُولُ الَّذِينَ آمَنُوا أَهَؤُلاءِ الَّذِينَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ إِنَّهُمْ لَمَعَكُمْ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فَأَصْبَحُوا خَاسِرِينَ (53) (En de gelovigen zullen zeggen: "Zijn dit degenen die bij Allah met hun krachtigste eden zwoeren dat zij waarlijk met jullie waren?" Hun werken zijn teniet gegaan, en zij zijn verliezers geworden. (5:53))
Abū Jaʿfar zei: De reciteurs verschillen van mening over de lezing van zijn uitspraak: "En de gelovigen zullen zeggen". De reciteurs van de mensen van Medina lazen het: فَيُصْبِحُوا عَلَى مَا أَسَرُّوا فِي أَنْفُسِهِمْ نَادِمِينَ يَقُولُ الَّذِينَ آمَنُوا أَهَؤُلاءِ الَّذِينَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ ("zodat zij berouwvol worden over wat zij in zichzelf verborgen hielden. De gelovigen zeggen: Zijn dit degenen die bij Allah zwoeren …") — zonder de "wāw".
* * *
De uitleg van de woorden volgens deze lezing is: Dan worden de hypocrieten (munāfiqūn), wanneer Allah de overwinning brengt of een beschikking van bij Hem, berouwvol over wat zij in zichzelf verborgen hielden; de gelovigen zeggen, uit verwondering over hen en over hun hypocrisie, hun leugens en hun vermetelheid tegenover Allah met hun valse eden bij Allah: Zijn dit degenen die ons bij Allah zwoeren dat zij waarlijk met ons waren, terwijl zij logen in hun eden aan ons? En deze betekenis beoogde Mujāhid in zijn uitleg daarvan, namelijk hetgeen:
12176 - Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: Al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid: فَعَسَى اللَّهُ أَنْ يَأْتِيَ بِالْفَتْحِ أَوْ أَمْرٍ مِنْ عِنْدِهِ ("Het kan zijn dat Allah de overwinning brengt of een beschikking van bij Hem"), dan, "zeggen de gelovigen: Zijn dit degenen die bij Allah met hun krachtigste eden zwoeren dat zij waarlijk met jullie waren? Hun werken zijn teniet gegaan, en zij zijn verliezers geworden."
* * *
En zo staat het ook in de codices (maṣāḥif) van de mensen van Medina, zonder "wāw".
En sommige Basriërs lazen het: وَيَقُولُ الَّذِينَ آمَنُوا ("En zeggen de gelovigen") met de "wāw", en met de naṣb (accusatief-uitgang) op "yaqūl", waarbij het aangesloten wordt op فَعَسَى اللَّهُ أَنْ يَأْتِيَ بِالْفَتْحِ ("Het kan zijn dat Allah de overwinning brengt"). En degene die het zo las, vermeldde dat hij placht te zeggen: hiermee wordt slechts bedoeld: het kan zijn dat Allah de overwinning brengt, en het kan zijn dat de gelovigen zeggen — en iets anders is onmogelijk, want het is niet geoorloofd te zeggen: "het kan zijn dat Allah zegt: de gelovigen". En hij placht te zeggen: dat is zoals hun uitspraak: "Ik at brood en melk", zoals de uitspraak van de dichter:
En ik zag uw echtgenoot in het strijdgewoel omgord met een zwaard en een lans.
* * *
De uitleg van de woorden volgens deze lezing is dus: Het kan zijn dat Allah de overwinning brengt aan de gelovigen, of een beschikking van bij Hem waardoor Hij hun de overhand geeft over de ongelovigen onder hun vijanden, zodat de hypocrieten berouwvol worden over wat zij in zichzelf verborgen hielden — en het kan zijn dat de gelovigen dan zeggen: Zijn dit degenen die vals bij Allah zwoeren met hun krachtigste eden dat zij waarlijk met jullie waren?
* * *
En in de codices van de mensen van Irak staat het met de "wāw": وَيَقُولُ الَّذِينَ آمَنُوا.
* * *
En de reciteurs van Kūfa lazen het: وَيَقُولُ الَّذِينَ آمَنُوا ("En zeggen de gelovigen") met de "wāw", en met de rafʿ (nominatief-uitgang) op "yaqūl", in de toekomende betekenis en vrij van de jawāzim (apocoperende deeltjes) en de nawāṣib (accusatief-makende deeltjes).
* * *
En de uitleg van wie het zo las: zodat zij berouwvol worden over wat zij in zichzelf verborgen hielden, en de gelovigen zeggen — zo begint hij "yaqūl" en plaatst het in de rafʿ.
* * *
Abū Jaʿfar zei: En onze lezing, die wij aanhangen, is "wa-yaqūl" met het behoud van de "wāw" in "wa-yaqūl", want zo staat het in onze codices, de codices van de mensen van het Oosten, met de "wāw", en met de rafʿ op "yaqūl" als nieuw begin (ibtidāʾ).
* * *
De uitleg van de woorden is dus — aangezien de lezing bij ons is zoals wij hebben beschreven —: zodat zij berouwvol worden over wat zij in zichzelf verborgen hielden, en de gelovigen zeggen: Zijn dit degenen die ons vals bij Allah met hun krachtigste eden zwoeren dat zij waarlijk met ons waren?
* * *
Allah, de Verhevene wiens vermelding verheven is, zegt, ons berichtend over hun toestand bij Hem vanwege hun hypocrisie en de slechtheid van hun daden: "Hun werken zijn teniet gegaan", dat wil zeggen: de werken die zij in deze wereld verrichtten zijn ijdel weggegaan, zonder beloning en zonder loon, want zij verrichtten ze niet uit overtuiging dat zij voor hen een door Allah opgelegde verplichting waren, en niet op grond van een geldig geloof in Allah en zijn Boodschapper; zij verrichtten ze slechts om daarmee de gelovigen van zichzelf, hun bezittingen en hun nakomelingen af te wenden, en zo deed Allah het loon ervan teniet, aangezien het niet voor Hem was. "En zij zijn verliezers geworden", dat wil zeggen: deze hypocrieten zijn, bij de komst van Allahs beschikking om de gelovigen de overhand te geven over de ongelovigen, lieden geworden die in hun ruil van het hiernamaals voor deze wereld te kort zijn geschoten, wier handel mislukt is, en die zijn ondergegaan.
