Tafseer van De Maaltijd · Al-Maaida · 5:119
Allah zei: "Dit is een Dag waarop hun waarachtigheid de waarachtigen zal baten; er zijn voor hen Tuinen (het Paradijs) waar onder door de rivieren stromen, zij zijn eeuwig levenden daarin. Allah is welbehaagd met hen en zij zijn welbehaagd met Hem. Dat is de geweldige overwinning."
De uitleg van Zijn woord: قَالَ اللَّهُ هَذَا يَوْمُ يَنْفَعُ الصَّادِقِينَ صِدْقُهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ("Allah zei: Dit is de Dag waarop de waarachtigen baat hebben bij hun waarachtigheid. Voor hen zijn er tuinen waar de rivieren onderdoor stromen, waarin zij eeuwig en altijd zullen verblijven.")
Abū Jaʿfar zei: De reciteurs verschillen van mening over de lezing van Zijn woord: "hādhā yawm yanfaʿu al-ṣādiqīn". Sommige mensen van de Ḥijāz en van Medina lazen dit als: (hādhā yawma yanfaʿu al-ṣādiqīn), met de accusatief (naṣb) op "yawm".
* * *
Anderen van de Ḥijāz en sommigen van Medina, alsmede de algemene reciteurs van Irak, lazen het als: "hādhā yawmu yanfaʿu al-ṣādiqīn", met de nominatief (rafʿ) op "yawm". Wie het in de nominatief plaatste, plaatste het in de nominatief door middel van "hādhā", en maakte van "yawm" een zelfstandig naamwoord (ism), ook al was de toevoeging (iḍāfa) ervan niet zuiver, omdat het als een gekwalificeerd woord (manʿūt) was geworden. (27) Sommige taalkundigen beweerden dat de Arabieren bij de verbuiging van tijdsaanduidingen zoals "al-yawm" (de dag) en "al-layla" (de nacht) deze behandelen overeenkomstig wat erop volgt. Indien wat erop volgt in de nominatief staat, plaatsen zij het in de nominatief, zoals in hun uitspraak: "hādhā yawmu yarkabu al-amīr" (dit is de dag waarop de emir rijdt), en "laylatu yaṣduru al-ḥājj" (de nacht waarop de pelgrims vertrekken), en "yawmu akhūka munṭaliq" (de dag waarop jouw broer vertrekt). En indien wat erop volgt in de accusatief staat, plaatsen zij het in de accusatief, zoals in hun uitspraak: "hādhā yawma kharaja al-jaysh wa-sāra al-nās" (dit is de dag waarop het leger uittrok en de mensen vertrokken), en "laylata qutila Zayd" (de nacht waarop Zayd gedood werd), en dergelijke; ook al is de betekenis ervan in beide gevallen "idh" en "idhā" (toen / wanneer).
* * *
Het is alsof degene die dit zo in de nominatief las, de woorden opvatte als zijnde van de uitspraak van Allah op de Dag der Opstanding.
* * *
En zo placht al-Suddī hierover te spreken.
13039 - Muḥammad ibn al-Ḥusayn heeft mij verteld, hij zei: Aḥmad ibn Mufaḍḍal heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, die zei: Allah zei: "hādhā yawm yanfaʿu al-ṣādiqīn ṣidquhum" (dit is de Dag waarop de waarachtigen baat hebben bij hun waarachtigheid) - dit is een afzonderlijk gedeelte van de woorden van ʿĪsā, en dit is de Dag der Opstanding.
* * *
Al-Suddī bedoelt met zijn uitspraak "dit is een afzonderlijk gedeelte van de woorden van ʿĪsā": dat Zijn woord سُبْحَانَكَ مَا يَكُونُ لِي أَنْ أَقُولَ مَا لَيْسَ لِي بِحَقٍّ ("Geprezen zijt Gij, het past mij niet te zeggen waarop ik geen recht heb") tot aan Zijn woord فَإِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ("want waarlijk, Gij zijt de Almachtige, de Alwijze") behoort tot het bericht van Allah, machtig en verheven is Hij, over ʿĪsā, namelijk dat hij dit in het wereldse leven uitsprak nadat Hij hem tot Zich verheven had; en dat wat daarna komt behoort tot de woorden van Allah tot Zijn dienaren op de Dag der Opstanding.
* * *
Wat betreft de accusatief hierin, deze kan op twee manieren worden verklaard:
De eerste daarvan: dat de toevoeging van "yawm", aangezien deze niet aan een zelfstandig naamwoord is, het in de accusatief plaatst, omdat de toevoeging niet zuiver is; want de toevoeging is slechts zuiver wanneer deze aan een correct zelfstandig naamwoord wordt toegevoegd. Vergelijkbaar met "al-yawm" hierin zijn: "al-ḥīn" (het tijdstip) en "al-zamān" (de tijd), en wat daarop lijkt aan tijdsaanduidingen, zoals al-Nābigha zei:
"Op het moment dat ik de grijze ouderdom verweet vanwege de jeugd
en ik zei: Word je nog niet wijs, terwijl de grijsheid weerhoudt?" (28)
En de andere manier: dat met de woorden bedoeld wordt: "deze zaak en deze aangelegenheid, op de dag waarop de waarachtigen baat hebben" - waarbij "al-yawm" dan in de accusatief staat als tijdsbepaling en kwalificatie, in de betekenis: deze zaak vindt plaats op een dag waarop de waarachtigen baat hebben bij hun waarachtigheid.
* * *
Abū Jaʿfar zei: De juiste van de twee lezingen hierin is naar mijn mening: (hādhā yawma yanfaʿu al-ṣādiqīn), met de accusatief op "al-yawm", als zijnde in de accusatief geplaatst als tijdsbepaling en kwalificatie. Want de betekenis van de woorden is: dat Allah, machtig en verheven is Zijn vermelding, ʿĪsā antwoordde toen deze zei: سُبْحَانَكَ مَا يَكُونُ لِي أَنْ أَقُولَ مَا لَيْسَ لِي بِحَقٍّ إِنْ كُنْتُ قُلْتُهُ فَقَدْ عَلِمْتَهُ ("Geprezen zijt Gij, het past mij niet te zeggen waarop ik geen recht heb; indien ik het gezegd had, dan zoudt Gij het zeker geweten hebben") tot aan Zijn woord فَإِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ("want waarlijk, Gij zijt de Almachtige, de Alwijze"). Hij, machtig en verheven is Hij, zei toen tot hem: dit is het heilzame woord - of: dit is de heilzame waarachtigheid - op de dag waarop de waarachtigen baat hebben bij hun waarachtigheid. Dus "al-yawm" is het tijdstip van het heilzame woord en de heilzame waarachtigheid.
* * *
Indien iemand zou zeggen: Wat is dan de grammaticale positie van "hādhā"?
Dan wordt geantwoord: de nominatief.
Indien hij zou zeggen: Waar is dan datgene wat het in de nominatief plaatst?
Dan wordt geantwoord: het is impliciet (muḍmar). Het is alsof Hij zei: Allah, machtig en verheven is Hij, zei: dit is het; dit is de dag waarop de waarachtigen baat hebben bij hun waarachtigheid - zoals de dichter zei: (29)
"Zie je de wolken niet, hoe zij voortdrijven?
Dit, en niet jouw ruiterij, o zoon van Bishr!"
Hij bedoelt: dit is het, en niet jouw ruiterij.
* * *
Abū Jaʿfar zei: De uitleg van de woorden, aangezien de zaak is zoals wij beschreven hebben om de reden die wij verduidelijkt hebben, is dus: Allah zei tot ʿĪsā: dit is het heilzame woord op een dag waarop de waarachtigen in het wereldse leven baat hebben bij hun waarachtigheid, namelijk in het Hiernamaals bij Allah = لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الأَنْهَارُ ("voor hen zijn er tuinen waar de rivieren onderdoor stromen"). Hij zegt: voor de waarachtigen in het wereldse leven zijn er tuinen waar de rivieren onderdoor stromen in het Hiernamaals, als beloning voor hen van Allah, machtig en verheven is Hij, voor hun waarachtigheid waarmee zij Allah waarachtig waren ten aanzien van wat zij Hem beloofd hadden; zij vervulden dit jegens Allah, en Allah, machtig en verheven is Hij, vervulde voor hen wat Hij hun beloofd had aan beloning = خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ("waarin zij eeuwig en altijd zullen verblijven"). Hij zegt: blijvend in de tuinen die Hij hun gegeven heeft = "abadan" (altijd), voortdurend; voor hen is daarin een gelukzaligheid die niet van hen wijkt en niet verdwijnt. (30)
* * *
En wij hebben reeds eerder verduidelijkt dat de betekenis van "al-khulūd" het voortduren en het blijven is. (31)
* * *
De uitleg van Zijn woord: رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ("Allah is welbehaagd met hen en zij zijn welbehaagd met Hem; dat is de geweldige zegepraal.") (119)
Abū Jaʿfar zei: Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt: Allah is welbehaagd met deze waarachtigen, die waarachtig waren in het vervullen jegens Hem van wat zij Hem beloofd hadden, namelijk het verrichten van gehoorzaamheid aan Hem en het vermijden van ongehoorzaamheid aan Hem = "wa-raḍū ʿanhu" (en zij zijn welbehaagd met Hem). Hij zegt: en zij zijn welbehaagd met Allah, verheven is Zijn vermelding, vanwege Zijn vervulling jegens hen van wat Hij hun beloofd had voor hun gehoorzaamheid aan Hem in wat Hij hun gebood en verbood, aan overvloedige beloning (32) = "dhālika al-fawzu al-ʿaẓīm" (dat is de geweldige zegepraal). Hij zegt: dit wat Allah hun gegeven heeft aan de tuinen waar de rivieren onderdoor stromen, waarin zij eeuwig verblijven, terwijl Hij welbehaagd is met hen en zij welbehaagd zijn met hun Heer - dat is de geweldige overwinning in het verkrijgen van het verlangde (33), en het bereiken van de behoefte die zij in het wereldse leven nastreefden en waarvoor zij daarin werkten; zo verkregen zij wat zij nastreefden en bereikten zij wat zij hoopten.
