Tabari
Terug naar surah 48, ayah 16

Tafseer van De Overwinning · Al-Fath · 48:16

قُل لِّلْمُخَلَّفِينَ مِنَ ٱلْأَعْرَابِ سَتُدْعَوْنَ إِلَىٰ قَوْمٍ أُو۟لِى بَأْسٍۢ شَدِيدٍۢ تُقَٰتِلُونَهُمْ أَوْ يُسْلِمُونَ ۖ فَإِن تُطِيعُوا۟ يُؤْتِكُمُ ٱللَّهُ أَجْرًا حَسَنًۭا ۖ وَإِن تَتَوَلَّوْا۟ كَمَا تَوَلَّيْتُم مِّن قَبْلُ يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا أَلِيمًۭا

Zeg tot de achtergeblevenen van de bedoeïenen: "Jullie zullen worden opgeroepen tegen een volk met grote kracht en grote strijdlust, jullie zullen hen doden of zij zullen zich overgeven. Als jullie dan gehoorzamen, dan zal Allah jullie een goede beloning geven. Maar als jullie je afwenden, zoals jullie je eerder afwendden: Hij zal jullie bestraffen met een pijnlijke bestraffing."

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitspraak over de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: قُلْ لِلْمُخَلَّفِينَ مِنَ الأَعْرَابِ سَتُدْعَوْنَ إِلَى قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ تُقَاتِلُونَهُمْ أَوْ يُسْلِمُونَ فَإِنْ تُطِيعُوا يُؤْتِكُمُ اللَّهُ أَجْرًا حَسَنًا وَإِنْ تَتَوَلَّوْا كَمَا تَوَلَّيْتُمْ مِنْ قَبْلُ يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا أَلِيمًا (16)

    (Zeg tot de achtergeblevenen onder de bedoeïenen: jullie zullen opgeroepen worden tegen een volk van hevige strijdkracht; jullie bestrijden hen, of zij geven zich over. Indien jullie dan gehoorzamen, zal Allah jullie een goede beloning geven; en indien jullie je afwenden zoals jullie je voorheen afwendden, zal Hij jullie bestraffen met een pijnlijke bestraffing. (16))

    Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt tot Zijn Profeet Mohammed ﷺ: ( قُلْ ) Zeg o Mohammed ( لِلْمُخَلَّفِينَ مِنَ الأعْرَابِ ) tot de achtergeblevenen onder de bedoeïenen bij de tocht met jou: ( سَتُدْعَوْنَ إِلَى ) jullie zullen opgeroepen worden tot de strijd tegen ( قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ ) een volk van strijdkracht in de strijd, ( شَدِيدٍ ) hevig.

    De uitleggers verschilden over wie deze lieden zijn waarover Allah, machtig en verheven, bericht heeft dat deze achtergeblevenen onder de bedoeïenen opgeroepen zouden worden om hen te bestrijden. Sommigen van hen zeiden: het zijn de mensen van Perzië (Fāris).

    * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Mohammed ibn Isḥāq, op gezag van ʿAbdullāh ibn Abī Najīḥ, op gezag van ʿAṭāʾ ibn Abī Rabāḥ, op gezag van Ibn ʿAbbās ( أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ) van hevige strijdkracht: de mensen van Perzië.

    Ismāʿīl ibn Mūsā al-Fazārī heeft ons verteld, hij zei: Dāwūd ibn al-Zibriqān heeft ons bericht, op gezag van Thābit al-Bunānī, op gezag van ʿAbd al-Raḥmān ibn Abī Laylā, over Zijn woord ( سَتُدْعَوْنَ إِلَى قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ) jullie zullen opgeroepen worden tegen een volk van hevige strijdkracht, hij zei: Perzië en de Romeinen (Rūm).

    Hij zei: Dāwūd heeft ons bericht, op gezag van Saʿīd, op gezag van al-Ḥasan, hetzelfde.

    Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda, die zei: al-Ḥasan zei, over Zijn woord ( سَتُدْعَوْنَ إِلَى قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ): hij zei: het zijn Perzië en de Romeinen.

    Mohammed ibn ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden — op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over Zijn woord ( أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ): hij zei: het zijn de Perzen.

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda ( سَتُدْعَوْنَ إِلَى قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ): hij zei: al-Ḥasan zei: zij werden opgeroepen tegen Perzië en de Romeinen.

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei, over Zijn woord ( سَتُدْعَوْنَ إِلَى قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ): hij zei: Perzië en de Romeinen.

    En anderen zeiden: het zijn de Hawāzin bij Ḥunayn.

    * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    Yaʿqūb ibn Ibrāhīm heeft mij verteld, hij zei: Hushaym heeft ons verteld, hij zei: Abū Bishr heeft ons bericht, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr en ʿIkrima, over Zijn woord ( سَتُدْعَوْنَ إِلَى قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ): hij zei: de Hawāzin.

    Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Mohammed ibn Jaʿfar heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, op gezag van Abū Bishr, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr en ʿIkrima, over deze ayah ( سَتُدْعَوْنَ إِلَى قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ): hij zei: de Hawāzin en Thaqīf.

    Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda ( أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ تُقَاتِلُونَهُمْ أَوْ يُسْلِمُونَ ) van hevige strijdkracht; jullie bestrijden hen, of zij geven zich over: hij zei: het zijn de Hawāzin en Ghaṭafān op de dag van Ḥunayn.

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda ( قُلْ لِلْمُخَلَّفِينَ مِنَ الأعْرَابِ سَتُدْعَوْنَ إِلَى قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ): zij werden op de dag van Ḥunayn opgeroepen tegen de Hawāzin en Thaqīf, en onder hen waren er die goed gehoor gaven en verlangden naar de jihād.

    En anderen zeiden: nee, het zijn de Banū Ḥanīfa.

    * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq, op gezag van al-Zuhrī ( أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ): hij zei: de Banū Ḥanīfa met Musaylima de Leugenaar.

    Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Mohammed ibn Jaʿfar heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, op gezag van Hushaym, op gezag van Abū Bishr, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr en ʿIkrima, dat zij beiden daaraan de Hawāzin en de Banū Ḥanīfa toevoegden.

    En anderen zeiden: deze ayah is nog niet gekomen.

    * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van al-Zuhrī, op gezag van Abū Hurayra ( سَتُدْعَوْنَ إِلَى قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ): deze ayah is nog niet gekomen.

    En anderen zeiden: het zijn de Romeinen.

    * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    Mohammed ibn ʿAwf heeft mij verteld, hij zei: Abū al-Mughīra heeft ons verteld, hij zei: Ṣafwān ibn ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: al-Faraj ibn Mohammed al-Kalāʿī heeft ons verteld, op gezag van Kaʿb, die zei ( أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ): hij zei: de Romeinen.

    En het meest juiste van de uitspraken hierover is dat men zegt: Allah, verheven is Zijn vermelding, heeft over deze achtergeblevenen onder de bedoeïenen bericht dat zij opgeroepen zouden worden tegen de strijd met een volk van strijdkracht in de strijd en dapperheid in de oorlogen, maar er is ons geen bewijs gegeven, noch uit overlevering, noch uit het verstand, dat daarmee de Hawāzin bedoeld zijn, noch de Banū Ḥanīfa, noch Perzië, noch de Romeinen, noch bepaalde, met name genoemde personen. Het is mogelijk dat daarmee een deel van deze volken bedoeld is, en het is mogelijk dat daarmee anderen bedoeld zijn. En er is geen uitspraak hierover juister dan dat men zegt zoals Allah, verheven is Zijn lofprijzing, gezegd heeft: dat zij opgeroepen zullen worden tegen een volk van hevige strijdkracht.

    En Zijn woord ( تُقَاتِلُونَهُمْ أَوْ يُسْلِمُونَ ) jullie bestrijden hen, of zij geven zich over — Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt tot de achtergeblevenen onder de bedoeïenen: jullie bestrijden dezen tegen wie jullie opgeroepen worden om hen te bestrijden, óf zij geven zich over (yuslimūn) zonder oorlog en zonder strijd.

    En er is vermeld dat het in sommige lezingen ( تُقَاتِلُونَهُمْ أوْ يَسْلِمُوا ) luidt. En volgens deze lezing — ook al is zij in strijd met de mushafs van de mensen van de gewesten en in strijd met datgene waarop het gezag van de recitatoren berust, en het is naar mijn mening niet toegestaan daarmee te reciteren — is de uitleg ervan: jullie bestrijden hen voortdurend, tenzij zij zich overgeven, of totdat zij zich overgeven.

    En Zijn woord ( فَإِنْ تُطِيعُوا يُؤْتِكُمُ اللَّهُ أَجْرًا حَسَنًا ) Indien jullie dan gehoorzamen, zal Allah jullie een goede beloning geven — Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt: indien jullie Allah gehoorzamen door gehoor te geven aan Hem wanneer Hij jullie oproept tot de strijd tegen deze lieden van hevige strijdkracht, en jullie de strijd tegen hen en de jihād samen met de gelovigen beantwoorden, ( يُؤْتِكُمُ اللَّهُ أَجْرًا حَسَنًا ) zal Allah jullie een goede beloning geven — Hij zegt: Allah zal jullie voor het beantwoorden van Zijn oproep tot de oorlog tegen hen het paradijs (janna) geven, en dat is de goede beloning. ( وَإِنْ تَتَوَلَّوْا كَمَا تَوَلَّيْتُمْ مِنْ قَبْلُ ) En indien jullie je afwenden zoals jullie je voorheen afwendden — Hij zegt: en indien jullie je Heer ongehoorzaam zijn en jullie de rug toekeren aan Zijn gehoorzaamheid en Zijn gebod tegenspreken, en jullie de strijd nalaten tegen de lieden van hevige strijdkracht wanneer jullie opgeroepen worden om hen te bestrijden, ( كَمَا تَوَلَّيْتُمْ مِنْ قَبْلُ ) zoals jullie je voorheen afwendden — Hij zegt: zoals jullie Hem ongehoorzaam waren in Zijn gebod aan jullie om met de Boodschapper van Allah ﷺ naar Mekka te trekken, vóórdat jullie opgeroepen werden tegen de strijd met de lieden van hevige strijdkracht, ( يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا أَلِيمًا ) zal Hij jullie bestraffen met een pijnlijke bestraffing — dat wil zeggen: een smartelijke, en dat is de bestraffing van het Vuur (al-nār) wegens jullie ongehoorzaamheid aan Hem en jullie nalaten van de jihād tegen hen en de strijd tegen hen samen met de gelovigen.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : قُلْ لِلْمُخَلَّفِينَ مِنَ الأَعْرَابِ سَتُدْعَوْنَ إِلَى قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ تُقَاتِلُونَهُمْ أَوْ يُسْلِمُونَ فَإِنْ تُطِيعُوا يُؤْتِكُمُ اللَّهُ أَجْرًا حَسَنًا وَإِنْ تَتَوَلَّوْا كَمَا تَوَلَّيْتُمْ مِنْ قَبْلُ يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا أَلِيمًا (16) يقول تعالى ذكره لنبيه محمد صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم ( قُلْ ) يا محمد ( لِلْمُخَلَّفِينَ مِنَ الأعْرَابِ ) عن المسير معك,( سَتُدْعَوْنَ إِلَى ) قتال ( قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ ) في القتال ( شَدِيدٍ ). واختلف أهل التأويل في هؤلاء الذين أخبر الله عزّ وجلّ عنهم أن هؤلاء المخلفين من الأعراب يُدْعَوْن إلى قتالهم, فقال بعضهم: هم أهل فارس. * ذكر من قال ذلك: حدثنا ابن حميد, قال: ثنا سلمة, عن محمد بن إسحاق, عن عبد الله بن أبي نجيح, عن عطاء بن أبي رباح, عن ابن عباس ( أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ) أهل فارس. حدثنا إسماعيل بن موسى الفزاريّ, قال: أخبرنا داود بن الزبرقان, عن ثابت البُنَانيّ, عن عبد الرحمن بن أبي ليلى, في قوله ( سَتُدْعَوْنَ إِلَى قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ) قال: فارس والروم. قال: أخبرنا داود, عن سعيد, عن الحسن, مثله. حدثنا ابن عبد الأعلى, قال: ثنا ابن ثور, عن معمر, عن قتادة, قال: قال الحسن, في قوله ( سَتُدْعَوْنَ إِلَى قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ) قال: هم فارس والروم. حدثنا محمد بن عمرو, قال: ثنا أبو عاصم قال: ثنا عيسى; وحدثني الحارث, قال: ثنا الحسن, قال: ثنا ورقاء جميعا, عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد, قوله ( أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ) قال: هم فارس. حدثنا بشر, قال: ثنا يزيد, قال: ثنا سعيد, عن قتادة ( سَتُدْعَوْنَ إِلَى قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ) قال: قال الحسن: دُعُوا إلى فارس والروم. حدثني يونس, قال: أخبرنا ابن وهب, قال: قال ابن زيد, في قوله ( سَتُدْعَوْنَ إِلَى قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ) قال: فارس والروم. وقال آخرون: هم هَوازن بحُنين. * ذكر من قال ذلك: حدثني يعقوب بن إبراهيم, قال: ثنا هشيم, قال: أخبرنا أبو بشر, عن سعيد بن جبير وعكرمة, في قوله ( سَتُدْعَوْنَ إِلَى قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ) قال: هوازن. حدثنا ابن بشار, قال: ثنا محمد بن جعفر, قال: ثنا شعبة, عن أبي بشر, عن سعيد بن جُبير وعكرمة في هذه الآية ( سَتُدْعَوْنَ إِلَى قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ) قال: هوازن وثقيف. حدثنا ابن عبد الأعلى, قال: ثنا ابن ثور, عن معمر, عن قتادة ( أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ تُقَاتِلُونَهُمْ أَوْ يُسْلِمُونَ ) قال: هي هَوازن وغَطَفان يوم حُنين. حدثنا بشر, قال: ثنا يزيد, قال: ثنا سعيد, عن قتادة ( قُلْ لِلْمُخَلَّفِينَ مِنَ الأعْرَابِ سَتُدْعَوْنَ إِلَى قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ) فدعوا يوم حُنين إلى هوازن وثقيف فمنهم من أحسن الإجابة ورغب في الجهاد. وقال آخرون: بل هم بنو حنيفة. * ذكر من قال ذلك: حدثنا ابن حميد, قال: ثنا سلمة, عن ابن إسحاق, عن الزهري ( أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ) قال بنو حنيفة مع مُسَيلمة الكذّاب. حدثنا ابن بشار, قال: ثنا محمد بن جعفر, قال: ثنا شعبة, عن هشيم, عن أبي بشر, عن سعيد بن جُبير وعكرِمة أنهما كانا يزيدان فيه هوازن وبني حنيفة. وقال آخرون: لم تأت هذه الآية بعد. * ذكر من قال ذلك: حدثنا ابن عبد الأعلى, قال: ثنا ابن ثور, عن معمر, عن الزهري, عن أبي هريرة ( سَتُدْعَوْنَ إِلَى قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ) لم تأت هذه الآية. وقال آخرون: هم الروم. * ذكر من قال ذلك: حدثني محمد بن عوف, قال: ثنا أبو المغيرة, قال: ثنا صفوان بن عمرو, قال: ثنا الفرج بن محمد الكلاعي, عن كعب, قال ( أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ) قال: الروم. وأولى الأقوال في ذلك بالصواب أن يقال: إن الله تعالى ذكره أخبر عن هؤلاء المخلَّفين من الأعراب أنهم سيدعون إلى قتال قوم أولي بأس في القتال, ونجدة في الحروب, ولم يوضع لنا الدليل من خبر ولا عقل على أن المعنيَّ بذلك هوازن, ولا بنو حنيفة ولا فارس ولا الروم, ولا أعيان بأعيانهم, وجائز أن يكون عني بذلك بعض هذه الأجناس, وجائز أن يكون عُنِي بهم غيرهم, ولا قول فيه أصحّ من أن يُقال كما قال الله جلّ ثناؤه: إنهم سيدعون إلى قوم أولي بأس شديد. وقوله ( تُقَاتِلُونَهُمْ أَوْ يُسْلِمُونَ ) يقول تعالى ذكره للمخلَّفين من الأعراب تقاتلون هؤلاء الذين تُدعون إلى قتالهم, أو يسلمون من غير حرب ولا قتال. وقد ذُكر أن ذلك في بعض القراءات ( تُقَاتِلُونَهُمْ أوْ يَسْلِمُوا ), وعلى هذه القراءة وإن كانت على خلاف مصاحف أهل الأمصار, وخلافا لما عليه الحجة من القرّاء, وغير جائز عندي القراءة بها لذلك تأويل ذلك: تقاتلونهم أبدا إلا أن يسلموا, أو حتى يسلموا. وقوله ( فَإِنْ تُطِيعُوا يُؤْتِكُمُ اللَّهُ أَجْرًا حَسَنًا ) يقول تعالى ذكره فإن تطيعوا الله في إجابتكم إياه إذا دعاكم إلى قتال هؤلاء القوم الأولي البأس الشديد, فتجيبوا إلى قتالهم والجهاد مع المؤمنين ( يُؤْتِكُمُ اللَّهُ أَجْرًا حَسَنًا ) يقول: يعطكم الله على إجابتكم إياه إلى حربهم الجنة, وهي الأجر الحسن ( وَإِنْ تَتَوَلَّوْا كَمَا تَوَلَّيْتُمْ مِنْ قَبْلُ ) يقول: وإن تعصوا ربكم فتدبروا عن طاعته وتخالفوا أمره, فتتركوا قتال الأولي البأس الشديد إذا دُعيتم إلى قتالهم ( كَمَا تَوَلَّيْتُمْ مِنْ قَبْلُ ) يقول: كما عصيتموه في أمره إياكم بالمسير مع رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم إلى مكة, من قبل أن تُدعَوا إلى قتال أولي البأس الشديد ( يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا أَلِيمًا ) يعني: وجيعا, وذلك عذاب النار على عصيانكم إياه, وترككم جهادهم وقتالهم مع المؤمنين.