Tafseer van De Zandheuvels · Al-Ahqaf · 46:16
Zij zijn degenen van wie Wij het beste aanvaarden van wat zij verrichtten, en Wij wissen hun slechte daden uit, (zij zijn) tezamen met de bewoners van het Paradijs, als een ware belofte die hun is gedaan.
Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak, de Verhevene: أُولَئِكَ الَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا وَنَتَجَاوَزُ عَنْ سَيِّئَاتِهِمْ فِي أَصْحَابِ الْجَنَّةِ وَعْدَ الصِّدْقِ الَّذِي كَانُوا يُوعَدُونَ (Zij zijn degenen van wie Wij het beste aanvaarden van wat zij deden, en over wier slechte daden Wij heenstappen, te midden van de bewoners van het Paradijs; de ware belofte die hun beloofd werd) (16).
Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt: Dezen, van wie deze beschrijving de beschrijving is, zij zijn degenen van wie het beste aanvaard wordt van wat zij in het wereldse leven aan goede werken deden, zodat Hij hen daarvoor beloont en hun daarvoor vergeldt. وَنَتَجاوَزُ عَنْ سَيِّئَاتِهِمْ — Hij zegt: en Hij ziet voor hen af van de slechte daden van hun werken die zij in het wereldse leven verrichtten, zodat Hij hen daarvoor niet bestraft. فِي أَصْحَابِ الْجَنَّةِ — Hij zegt: Wij doen dat met hen, zoals Wij dat doen met de bewoners van het Paradijs en haar mensen, die werkelijk haar mensen zijn.
Zoals Yaʿqūb ibn Ibrāhīm mij verteld heeft, hij zei: al-Muʿtamir ibn Sulaymān heeft ons verteld, op gezag van al-Ḥakam ibn Abān, op gezag van al-Ghaṭrīf, op gezag van Jābir ibn Zayd, op gezag van Ibn ʿAbbās, op gezag van de Profeet, Allah's vrede en zegeningen zij met hem, op gezag van de Getrouwe Geest (al-Rūḥ al-Amīn), hij zei: "De goede daden en de slechte daden van de dienaar worden gebracht, en zij worden tegen elkaar verrekend; als er dan een goede daad overblijft, verruimt Allah het voor hem in het Paradijs." Hij zei: en ik trad bij Yazdād binnen en hij verhaalde dezelfde overlevering. Hij zei: ik zei: en als de goede daad opraakt? Hij zei: أُولَئِكَ الَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا وَنَتَجاوَزُ عَنْ سَيِّئَاتِهِمْ ... het vers.
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Jarīr heeft ons verteld, op gezag van Layth, op gezag van Mujāhid, hij zei: Abū Bakr riep ʿUmar, moge Allah met hen beiden tevreden zijn, en zei tot hem: ik draag jou een opdracht op, die je in acht moet nemen: voorwaar, Allah heeft in de nacht een recht dat Hij overdag niet aanvaardt, en overdag een recht dat Hij in de nacht niet aanvaardt. Voorwaar, voor niemand is er een vrijwillige daad (nāfila) totdat hij de verplichte daad (farīḍa) heeft volbracht. Voorwaar, de weegschalen van wie op de Dag der Opstanding zwaar wegen, wegen slechts zwaar door hun volgen van de waarheid in het wereldse leven, en doordat dat hun zwaar viel; en het is terecht dat een weegschaal waarin slechts de waarheid wordt gelegd, zwaar weegt. En de weegschalen van wie op de Dag der Opstanding licht wegen, wegen licht door hun volgen van het valse in het wereldse leven, en doordat dat hun licht viel; en het is terecht dat een weegschaal waarin slechts het valse wordt gelegd, licht weegt.
Zie je niet dat Allah de mensen van het Paradijs vermeldt naar hun beste daden, zodat iemand zou zeggen: waar reikt mijn werk tot het werk van dezen? En dat komt doordat Allah, machtig en verheven is Hij, heenstapte over hun slechtste daden en die niet openbaar maakte. Zie je niet dat Allah de mensen van het Vuur vermeldt naar hun slechtste daden, zodat iemand zou zeggen: ik ben beter in werk dan dezen? En dat komt doordat Allah hun hun beste daden teruggaf. Zie je niet dat Allah, machtig en verheven is Hij, het vers van de strengheid neerzond naast het vers van de verlichting, en het vers van de verlichting naast het vers van de strengheid, opdat de gelovige verlangend en vrezend zou zijn, opdat hij zichzelf niet met eigen hand in de ondergang zou storten, en opdat hij jegens Allah geen wens zou koesteren waarin hij jegens Allah iets anders dan de waarheid zou wensen.
De reciteurs verschilden over de recitatie van Zijn uitspraak أُولَئِكَ الَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا وَنَتَجاوَزُ . De meeste reciteurs van Medina en Basra en sommige reciteurs van Kufa reciteerden dat als (يُتَقَبَّلُ وَيُتَجَاوَزُ) met een ḍamma op de yāʾ van beide, in de passieve vorm waarvan de handelende persoon niet genoemd wordt, en met (أحْسَنُ) in de nominatief. En de meeste reciteurs van Kufa reciteerden dat als (نَتَقَبَّلُ وَنَتَجَاوَزُ) met de nūn en een fatḥa daarop, en (أحسنَ) in de accusatief, met de betekenis van een mededeling van Allah, geprezen is Zijn lof, over Zichzelf dat Hij dat met hen doet,
en als terugkoppeling van de uitspraak aan Zijn uitspraak وَوَصَّيْنَا الإِنْسَانَ (En Wij hebben de mens opgedragen): "en Wij aanvaarden van hen het beste van wat zij deden en Wij stappen heen". En het zijn twee bekende recitaties, beide correct van betekenis; met welke van de twee de reciteur ook reciteert, hij heeft het juist.
En Zijn uitspraak وَعْدَ الصِّدْقِ الَّذِي كَانُوا يُوعَدُونَ — Hij zegt: Allah heeft hun deze belofte beloofd, de belofte der waarheid waaraan geen twijfel bestaat dat Hij die jegens hen zal nakomen, die Allah, de Verhevene, hun in het wereldse leven placht te beloven. En Hij zette وَعْدَ الصِّدْقِ in de accusatief, omdat het een verbaal substantief (maṣdar) is dat voortkomt uit Zijn uitspraak نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا وَنَتَجاوَزُ عَنْ سَيِّئَاتِهِمْ . En het verbale substantief van "waʿada waʿdan" werd slechts uit deze uitspraak afgeleid, omdat Zijn uitspraak يَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ — وَيَتَجاوَزُ een belofte van Allah aan hen is; daarom zei Hij: "de belofte der waarheid", in overeenstemming met die betekenis.
