Tafseer van De Rook · Ad-Dukhaan · 44:49
Proeft (deze bestraffing), voorwaar, jij bent de geweldige, de nobele. (Wordt er spottend tot de misdadiger gezegd.)
De uitspraak over de uitleg van Zijn woord, de Verhevene: "Proef! Voorwaar, jij bent de machtige, de edele" (44:49)
De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: er wordt tot deze zondige, ellendige gezegd: proef deze bestraffing (ʿadhāb) waarmee jij vandaag gekweld wordt ( voorwaar, jij bent de machtige ) onder je volk ( de edele ) bij hen.
En er wordt vermeld dat deze verzen zijn neergedaald omtrent Abū Jahl ibn Hishām.
* Vermelding van wie dat gezegd heeft:
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda "Giet vervolgens over zijn hoofd uit van de bestraffing van het kokende water" (44:48), het daalde neer omtrent de vijand van Allah, Abū Jahl, die de Profeet ﷺ tegenkwam, waarop deze hem greep en hem dooreenschudde, en vervolgens zei: "Wee jou, o Abū Jahl, dus wee! Nog eens wee jou, dus wee!" — proef, voorwaar jij bent de machtige, de edele. En dat was omdat hij gezegd had: zou Muḥammad mij dreigen? Bij Allah, ik ben machtiger dan wie maar tussen haar beide bergen wandelt. En omtrent hem daalde neer "En gehoorzaam niet een van hen, een zondaar of een ondankbare" (76:24), en omtrent hem daalde neer "Nee! Gehoorzaam hem niet, en werp je neder en nader" (96:19). En Qatāda zei: het daalde neer omtrent Abū Jahl en zijn metgezellen, die Allah, geprezen en verheven zij Hij, doodde op de dag van Badr: "Heb je niet gezien naar hen die de gunst van Allah inruilden voor ongeloof en hun volk in het verblijf van de ondergang deden belanden" (14:28).
Ibn ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld, hij zei: Ibn Thawr heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Qatāda, hij zei: het daalde neer omtrent Abū Jahl "Grijpt hem en sleurt hem mee" (44:47). Qatāda zei: Abū Jahl zei: tussen haar beide bergen is geen man machtiger en edeler dan ik, waarop Allah, machtig en verheven is Hij, zei: ( Proef! Voorwaar, jij bent de machtige, de edele ).
Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over zijn woord "Grijpt hem en sleurt hem mee naar het midden van het Hellevuur" (44:47) hij zei: dit is omtrent Abū Jahl.
Als nu iemand zou zeggen: en hoe kan gezegd worden, terwijl hij vernederd wordt met de bestraffing die Allah vermeld heeft, en versmaad wordt door het meeslepen naar het midden van het Hellevuur: "voorwaar, jij bent de machtige, de edele"? Dan wordt geantwoord: voorwaar, Zijn woord ( voorwaar, jij bent de machtige, de edele ) is geen toekenning van macht en eer aan hem door de spreker ervan, maar het is een verwijt van Hem aan hem met datgene waarmee hij zichzelf in het wereldse leven placht te beschrijven, en een berisping van hem daarmee bij wijze van aanhaling, want hij placht in het wereldse leven te zeggen: voorwaar, jij bent de machtige, de edele. Dus wordt tot hem gezegd in het hiernamaals, wanneer hij gekweld wordt met datgene waarmee hij gekweld wordt in het Vuur: proef vandaag deze vernedering, want jij placht te beweren dat jij de machtige, de edele bent, terwijl jij in werkelijkheid de vernederde, de versmade bent. Waar is dan datgene aan macht en eer dat jij placht te zeggen en te beweren? Waarom weer jij de bestraffing niet af met jouw macht?
Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Ṣafwān ibn ʿĪsā heeft ons verteld; hij zei: Ibn ʿAjlān heeft ons verteld op gezag van Saʿīd al-Maqburī, op gezag van Abū Hurayra, hij zei: Kaʿb zei: Allah heeft drie gewaden: Hij heeft Zich met de macht omgord, Zich met de barmhartigheid bekleed, en de hoogmoed als opperkleed aangetrokken, verheven zij Zijn lof. Wie zich dus machtig waant met iets anders dan datgene waarmee Allah hem macht gegeven heeft, dat is degene tot wie gezegd wordt: proef, voorwaar jij bent de machtige, de edele. En wie de mensen barmhartigheid betoont, dat is degene die Allah Zijn gewaad heeft aangetrokken dat hem toekomt. En wie zich hoogmoedig gedraagt, dat is degene die met Allah Zijn opperkleed betwist heeft. Voorwaar, Allah, verheven zij Zijn lof, zegt: "Het past niet dat Ik wie Mijn opperkleed met Mij betwist het paradijs binnenlaat", machtig en verheven is Hij.
En de reciteurs van de steden zijn het er allen over eens dat de alif in Zijn woord ( proef, voorwaar (innaka) jij ) met kasra wordt gelezen, bij wijze van een nieuw begin, en als aanhaling van het woord van deze spreker: voorwaar, ik ben de machtige, de edele. En sommige latere reciteurs lazen dat ( proef, dat (annaka) jij ) met fatḥa op de alif, waarbij Zijn woord ( proef ) inwerkt op Zijn woord ( annaka ), alsof de betekenis van de uitspraak bij hem is: proef deze uitspraak die jij in het wereldse leven gezegd hebt.
En het juiste van de recitatie hierin is volgens ons de kasra van de alif in ( innaka ), volgens de betekenis die ik voor degene die het zo leest vermeld heb, vanwege de eensgezindheid van het gezaghebbende bewijs van de reciteurs daarop, en de afwijkendheid van wat daarmee in strijd is. En als bewijs voor de onjuistheid van de daarmee strijdige recitatie volstaat datgene waarop de leidende geleerden van de vroegeren en de lateren voortgegaan zijn, samen met haar verwijderdheid van de juistheid in betekenis en haar afwijking van de uitleg van de mensen van de uitleg.
------------------------
De voetnoten:
(2) Hij vermeldde de tweede niet, namelijk de ḍamma op de tāʾ, waarmee eveneens gereciteerd is, en wellicht zag hij daarvan af vanwege wat hij in de regel daarna vermeldde.
(3) Zijn woord "en de afwijkendheid van wat daarmee in strijd is" — dit is onjuist, want de imam al-Kisāʾī las met fatḥa op de hamza, en dat is een gevestigde (sabʿiyya), veelvuldig overgeleverde en welbekende recitatie, en niet afwijkend.
