Tafseer van De Rook · Ad-Dukhaan · 44:47
Grijpt hem en sleept hem naar het midden van de Hel.
De uitleg van Zijn woord, de Verhevene: خُذُوهُ فَاعْتِلُوهُ إِلَى سَوَاءِ الْجَحِيمِ ("Grijp hem en sleur hem naar het midden van het laaiende vuur (al-jaḥīm)") (47)
De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: (Grijp hem) — dat wil zeggen: deze zondaar tegen zijn Heer, over wie Hij, machtig en verheven is Zijn lof, heeft bericht dat voor hem de boom van de Zaqqūm als voedsel bestemd is. (en sleur hem) — de Verhevene, wiens vermelding verheven is, zegt: duw hem en drijf hem voort. Men zegt hiervan: ʿatala-hu yaʿtilu-hu ʿatlan, wanneer hij hem voortdrijft door te duwen en te trekken. Hiervan is ook het woord van al-Farazdaq:
"De edelen schenken jou hun vader niet, totdat je teruggebracht wordt naar ʿAṭiyya, voortgesleurd (tuʿtalu)" (1)
dat wil zeggen: voortgedreven door duwen en sleuren.
En Zijn woord: إِلَى سَوَاءِ الْجَحِيمِ ("naar het midden van het laaiende vuur"): naar het midden van al-jaḥīm. De betekenis van de uitspraak is: er zal op de Dag der Opstanding gezegd worden: "Grijp deze zondaar en drijf hem voort met duwen in zijn rug, en sleur hem naar het midden van het Vuur."
En in overeenstemming met wat wij hebben gezegd over de betekenis van Zijn woord (en sleur hem) hebben de uitleggers gesproken.
* Vermelding van wie dat gezegd heeft:
Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft mij verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid — over Zijn woord خُذُوهُ فَاعْتِلُوهُ إِلَى سَوَاءِ الْجَحِيمِ ("Grijp hem en sleur hem naar het midden van het laaiende vuur"), hij zei: Grijp hem en duw hem voort.
En in Zijn woord (en sleur hem, fa-ʿtilūhu) zijn er twee taalvarianten: het breken van de tāʾ (kasra), en dat is de lezing van sommige reciteurs van Medina en sommige inwoners van Mekka (2).
En het juiste hieromtrent is volgens ons dat het twee bij de Arabieren bekende taalvarianten zijn; men zegt hiervan: ʿatala yaʿtilu en yaʿtulu. Met welke van beide de reciteur ook reciteert, hij heeft juist gehandeld.
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda إِلَى سَوَاءِ الْجَحِيمِ ("naar het midden van het laaiende vuur"): naar het midden van het Vuur.
------------------------
Voetnoten:
(1) Het vers staat in de dīwān van al-Farazdaq (uitgave van al-Ṣāwī, Caïro, p. 722). Nāḥilīka betekent: degenen die jou iets geven. Het bewijspunt in het vers ligt in zijn woord "tuʿtalu". In (al-Lisān: ʿatala) wordt gezegd: in de Openbaring staat "khudhūhu fa-ʿtilūhu ilā sawāʾi l-jaḥīm". ʿĀṣim, Ḥamza, al-Kisāʾī en Abū ʿAmr lazen "fa-ʿtilūhu" met kasra op de tāʾ; Ibn Kathīr, Nāfiʿ, Ibn ʿĀmir en Yaʿqūb lazen "fa-ʿtulūhu" met ḍamma op de tāʾ. Al-Azharī zei: het zijn twee welsprekende taalvarianten. De betekenis ervan is: grijp hem en breek hem zoals brandhout gebroken wordt. Al-ʿatl is het duwen en het met geweld en hardhandig voortdrijven. Einde.
