Tabari
Terug naar surah 42, ayah 27

Tafseer van Het Beraad · Ash-Shura · 42:27

۞ وَلَوْ بَسَطَ ٱللَّهُ ٱلرِّزْقَ لِعِبَادِهِۦ لَبَغَوْا۟ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَٰكِن يُنَزِّلُ بِقَدَرٍۢ مَّا يَشَآءُ ۚ إِنَّهُۥ بِعِبَادِهِۦ خَبِيرٌۢ بَصِيرٌۭ

En als Allah de voorzieningen aan Zijn dienaren had verruimd, dan zouden zij zeker buitensporig hebben gehandeld op de aarde, maar Hij zendt volgens een bepaalde maat neer wat Hij wil. Voorwaar, Hij is Alwetend over Zijn dienaren, Alziend.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van het woord van de Verhevene: وَلَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبَادِهِ لَبَغَوْا فِي الأَرْضِ وَلَكِنْ يُنَزِّلُ بِقَدَرٍ مَا يَشَاءُ إِنَّهُ بِعِبَادِهِ خَبِيرٌ بَصِيرٌ (27) ("En als Allah het levensonderhoud voor Zijn dienaren ruim zou maken, dan zouden zij zeker in overtreding gaan op de aarde; maar Hij zendt naar maat neer wat Hij wil. Voorwaar, Hij is omtrent Zijn dienaren wel-onderricht, alziend" (27)).

    Er wordt vermeld dat dit vers werd neergezonden vanwege een groep behoeftige lieden onder de moslims, die wereldse ruimte en rijkdom begeerden. Toen zei Hij, wiens lof verheven is: en als Allah het levensonderhoud voor Zijn dienaren ruim zou maken, zodat Hij het voor hen overvloedig en talrijk zou maken, dan zouden zij zeker in overtreding gaan, en dan zouden zij de grens overschrijden die Allah voor hen heeft gesteld, naar dat wat Hij niet voor hen heeft gesteld in Zijn landen, doordat zij zich op de aarde zouden begeven in datgene wat Hij hun verboden heeft. Maar Hij zendt hun levensonderhoud neer naar een maat die hun voldoende is, datgene wat Hij ervan wil.

    Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    Yūnus, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Abū Hāniʾ zei: ik hoorde ʿAmr ibn Ḥurayth en anderen zeggen: dit vers werd slechts neergezonden over de mensen van de Ṣuffa: وَلَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبَادِهِ لَبَغَوْا فِي الأَرْضِ وَلَكِنْ يُنَزِّلُ بِقَدَرٍ مَا يَشَاءُ ("En als Allah het levensonderhoud voor Zijn dienaren ruim zou maken, dan zouden zij zeker in overtreding gaan op de aarde; maar Hij zendt naar maat neer wat Hij wil"). Dat was omdat zij zeiden: "Hadden wij maar [rijkdom]", en zo begeerden zij.

    Muḥammad ibn Sinān al-Qazzāz heeft ons verteld, hij zei: Abū ʿAbd al-Raḥmān al-Muqriʾ heeft ons verteld, hij zei: Ḥaywa heeft ons verteld, hij zei: Abū Hāniʾ heeft mij bericht, dat hij ʿAmr ibn Ḥurayth hoorde zeggen: dit vers werd slechts neergezonden — daarna noemde hij iets soortgelijks.

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: وَلَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبَادِهِ لَبَغَوْا فِي الأَرْضِ ("En als Allah het levensonderhoud voor Zijn dienaren ruim zou maken, dan zouden zij zeker in overtreding gaan op de aarde")... het vers. Hij zei: er werd gezegd: het beste levensonderhoud is datgene wat je niet overmoedig maakt en je niet afleidt.

    En aan ons werd vermeld dat de Profeet van Allah ﷺ zei: "Het meest waarvoor ik voor mijn gemeenschap vrees, is de bloei van het wereldse leven en de overvloed ervan." Toen zei iemand tegen hem: "O Profeet van Allah, brengt het goede het kwade voort?" Toen zei de Profeet ﷺ: "En brengt het goede dan het kwade voort?" Daarop zond Allah op dat moment [openbaring] op hem neer — en het was zo dat wanneer er op hem [openbaring] werd neergezonden, hij daarvan in benauwdheid raakte en zijn gelaat verkleurde — totdat, toen het van de Profeet van Allah ﷺ was weggenomen, hij zei: "Brengt het goede het kwade voort?" — dat zei hij driemaal — "Voorwaar, het goede brengt slechts het goede voort", dat zei hij driemaal. En hij ﷺ was beknopt van spraak. "Maar bij Allah, nooit kwam er een lente of zij deed sterven of veroorzaakte ziekte [door overvloed]. Wat betreft een dienaar wie Allah bezit heeft gegeven en hij het besteedde op de weg van Allah die Hij verplicht en goedgekeurd heeft — dat is een dienaar voor wie het goede beoogd is, en voor wie het goede vastbesloten is. En wat betreft een dienaar wie Allah bezit heeft gegeven en hij het besteedde aan zijn begeerten en genietingen, en afweek van het recht van Allah op hem — dat is een dienaar voor wie het kwade beoogd is, en voor wie het kwade vastbesloten is."

    En Zijn woord: إِنَّهُ بِعِبَادِهِ خَبِيرٌ بَصِيرٌ ("Voorwaar, Hij is omtrent Zijn dienaren wel-onderricht, alziend"). De Verhevene, wiens lof verkondigd wordt, zegt: voorwaar, Allah is, ten aanzien van datgene wat Zijn dienaren goeddoet en bederft — aan rijkdom en armoede, ruimte en schaarste, en andere zaken van hun belangen en hun schadelijkheden — bezitter van kennis en weten, alziend in hun bestiering en hun beschikking over datgene waarin hun welzijn ligt.

    ------------------------

    De voetnoten:

    (1) In [al-Lisān: k-r-b]: en in de overlevering: "wanneer de openbaring tot hem kwam, raakte hij in benauwdheid (kuriba) ervan", dat wil zeggen: de benauwdheid (al-karb) trof hem, zodat hij benauwd was (makrūb).

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : وَلَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبَادِهِ لَبَغَوْا فِي الأَرْضِ وَلَكِنْ يُنَزِّلُ بِقَدَرٍ مَا يَشَاءُ إِنَّهُ بِعِبَادِهِ خَبِيرٌ بَصِيرٌ (27) ذكر أن هذه الآية نـزلت من أجل قوم من أهل الفاقة من المسلمين تمنوا سعة الدنيا والغنى, فمال جلّ ثناؤه: ولو بسط الله الرزق لعباده, فوسعه وكثره عندهم لبغوا, فتجاوزوا الحدّ الذي حدّه الله لهم إلى غير الذي حدّه لهم في بلاده بركوبهم في الأرض ما حظره عليهم, ولكنه ينـزل رزقهم بقدر لكفايتهم الذي يشاء منه. * ذكر من قال ذلك: يونس, قال: أخبرنا ابن وهب, قال: قال أبو هانئ: سمعت عمرو بن حريث وغيره يقولون: إنما أزلت هذه الآية في أصحاب الصُّفَّة ( وَلَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبَادِهِ لَبَغَوْا فِي الأرْضِ وَلَكِنْ يُنـزلُ بِقَدَرٍ مَا يَشَاءُ ) ذلك بأنهم قالوا: لو أن لنا, فتمنوا. * حدثنا محمد بن سنان القزاز, قال: ثنا أبو عبد الرحمن المقري, قال: ثنا حيوة, قال: أخبرني أبو هانئ, أنه سمع عمرو بن حريث يقول: إنما نـزلت هذه الآية, ثم ذكر مثله. حدثنا بشر, قال: ثنا يزيد, قال: ثنا سعيد, عن قتادة ( وَلَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبَادِهِ لَبَغَوْا فِي الأرْضِ ) ... الآية قال: كان يقال: خير الرزق ما لا يُطغيك ولا يُلهيك. وذُكر لنا أن نبيّ الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم قال: " أخْوَفُ ما أخافُ على أمَّتِي زَهْرَةُ الدُّنْيا وكَثْرَتُها ". فقال له قاتل: يا نبيّ الله هل يأتي الخير بالشرّ؟ فقال النبيّ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم: " وهَلْ يَأتِي الخَيْرُ بالشَّرِّ؟" فأنـزل الله عليه عند ذلك, وكان إذا نـزل عليه كرب (1) لذلك, وتربَّد وجهه, حتى إذا سرّي عن نبيّ الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم قال: " هَلْ يَأْتِي الخَيْرُ بالشَّرِّ" يقولها ثلاثا: " إنَّ الخَيْرَ لا يأتِي إلا بالخَيْرِ", يقولها ثلاثا. وكان صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم وتر الكلام: ولكنه والله ما كان ربيع قط إلا أحبط أو ألمّ فأما عبد أعطاه الله مالا فوضعه فى سبيل الله التي افترض وارتضى, فذلك عبد أريد به خير, وعزم له على الخير, وأما عبد أعطاه الله مالا فوضعه في شهواته ولذّاته, وعدل عن حقّ الله عليه, فذلك عبد أريد به شرّ, وعزم له على شرّ. وقوله: ( إِنَّهُ بِعِبَادِهِ خَبِيرٌ بَصِيرٌ ) يقول تعالى ذكره: إن الله بما يصلح عباده ويفسدهم من غنى وفقر وسعة وإقتار, وغير ذلك من مصالحهم ومضارهم, ذو خبرة, وعلم, بصير بتدبيرهم, وصرفهم فيما فيه صلاحهم. ------------------------ الهوامش: (1) في ( اللسان : كرب ) : وفي الحديث : كان إذا أتاه الوحي كرب له ، أي أصابه الكرب فهو مكروب .