Tabari
Terug naar surah 41, ayah 48

Tafseer van Klaar Uiteengezet · Fussilat · 41:48

وَضَلَّ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يَدْعُونَ مِن قَبْلُ ۖ وَظَنُّوا۟ مَا لَهُم مِّن مَّحِيصٍۢ

En wat zij voorheen plachten aan te roepen is van hen weggedwaald, en zij zijn ervan overtuigd dat er voor hen geen uitweg is.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van de uitspraak van de Verhevene: وَضَلَّ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَدْعُونَ مِنْ قَبْلُ وَظَنُّوا مَا لَهُمْ مِنْ مَحِيصٍ (41:48) — ("En dat wat zij voorheen aanriepen, is van hen weggeraakt, en zij zijn ervan overtuigd geraakt dat er voor hen geen ontkomen is.")

    De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: en op de Dag der Opstanding raken voor deze polytheïsten (mushrikīn) hun goden verloren die zij in deze wereld aanbaden, zodat met die goden een andere weg dan de hunne wordt ingeslagen; zij baten hen niets en weren niets van hen af van de bestraffing van Allah die hen heeft getroffen.

    En Zijn uitspraak: وَظَنُّوا مَا لَهُمْ مِنْ مَحِيصٍ ("en zij zijn ervan overtuigd geraakt dat er voor hen geen ontkomen is") — Hij zegt: en zij verkregen op dat moment de zekerheid dat er voor hen geen toevluchtsoord is, dat wil zeggen: er is voor hen geen toevlucht waartoe zij hun toevlucht kunnen nemen tegen de bestraffing van Allah.

    En in overeenstemming met wat wij daarover hebben gezegd, spraken de uitleggers (van de Koran).

    * Vermelding van wie dat heeft gezegd:

    Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī: وَظَنُّوا مَا لَهُمْ مِنْ مَحِيصٍ ("en zij zijn ervan overtuigd geraakt dat er voor hen geen ontkomen is") — zij verkregen de zekerheid dat er voor hen geen toevluchtsoord is.

    En de taalkundigen verschilden over de reden waarom op deze plaats de werking van het werkwoord ẓanna ("menen, overtuigd zijn") buiten werking is gesteld. Sommige geleerden van Basra zeiden: dat is gedaan omdat de betekenis van Zijn uitspraak وَظَنُّوا ("en zij meenden") is: zij verkregen de zekerheid. Hij zei: en het woord "mā" is hier een partikel en geen zelfstandig naamwoord, en het werkwoord werkt niet in op iets van deze aard; daarom is het werkwoord buiten werking gesteld. En sommigen van hen zeiden: het werkwoord wordt niet buiten werking gesteld terwijl het toch op de betekenis inwerkt, tenzij om een reden. Hij zei: en de reden is dat het een aanhaling (ḥikāya) is; wanneer het dus betrekking heeft op iets waarop het niet inwerkt, dan is het een aanhaling en een wens, en wanneer het wel inwerkt, dan is het volgens zijn grondbeginsel.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : وَضَلَّ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَدْعُونَ مِنْ قَبْلُ وَظَنُّوا مَا لَهُمْ مِنْ مَحِيصٍ (48) يقول تعالى ذكره: وضلّ عن هؤلاء المشركين يوم القيامة آلهتهم التي كانوا يعبدونها في الدنيا, فأخذ بها طريق غير طريقهم, فلم تنفعهم, ولم تدفع عنهم شيئا من عذاب الله الذي حلّ بهم. وقوله: ( وَظَنُّوا مَا لَهُمْ مِنْ مَحِيصٍ ) يقول: وأيقنوا حينئذ ما لهم من ملجأ: أي ليس لهم ملجأ يلجئون إليه من عذاب الله. وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثنا محمد, قال: ثنا أحمد, قال: ثنا أسباط, عن السديّ(وَظَنُّوا مَا لَهُمْ مِنْ مَحِيصٍ) : استيقنوا أنه ليس لهم ملجأ. واختلف أهل العربية في المعنى الذي من أجله أبطل عمل الظنّ في هذا الموضع, فقال بعض أهل البصرة فعل ذلك, لأن معنى قوله: ( وَظَنُّوا ) : استيقنوا. قال: و " ما " هاهنا حرف وليس باسم, والفعل لا يعمل في مثل هذا, فلذلك جعل الفعل ملغى. وقال بعضهم: ليس يلغي الفعل وهو عامل في المعنى إلا لعلة. قال: والعلة أنه حكاية, فإذا وقع على ما لم يعمل فيه كان حكاية وتمنيا, وإذا عمل فهو على أصله.