Tabari
Terug naar surah 4, ayah 72

Tafseer van De Vrouwen · An-Nisaa · 4:72

وَإِنَّ مِنكُمْ لَمَن لَّيُبَطِّئَنَّ فَإِنْ أَصَٰبَتْكُم مُّصِيبَةٌۭ قَالَ قَدْ أَنْعَمَ ٱللَّهُ عَلَىَّ إِذْ لَمْ أَكُن مَّعَهُمْ شَهِيدًۭا

En voorwaar, er zijn er onder jullie die zouden dralen. Als jullie door een ramp getroffen worden, zeggen zij: "Waarlijk, Allah heeft mij begunstigd, doordat ik niet aanwezig onder hen was."

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van Zijn woord: وَإِنَّ مِنْكُمْ لَمَنْ لَيُبَطِّئَنَّ فَإِنْ أَصَابَتْكُمْ مُصِيبَةٌ قَالَ قَدْ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيَّ إِذْ لَمْ أَكُنْ مَعَهُمْ شَهِيدًا (En voorwaar, onder u is er zeker hij die treuzelt; en als u dan een ramp treft, zegt hij: "Allah heeft mij begunstigd, doordat ik niet bij hen aanwezig was") (72).

    Abū Jaʿfar zei: Dit is een beschrijving van Allah, verheven zij Zijn vermelding, van de hypocrieten (munāfiqūn); Hij beschreef hen voor Zijn Profeet ﷺ en zijn metgezellen, en kenmerkte hen met hun [eigen] kenmerk, en zei: "En voorwaar, onder u", o gelovigen, dat wil zeggen: van uw gelederen en uw volk, en van wie zich met u vereenzelvigt en laat voorkomen dat hij van de mensen van uw oproep en uw geloofsgemeenschap is, terwijl hij een hypocriet is die wie hem onder u gehoorzaamt, doet treuzelen om de jihād tegen uw vijand te voeren en hen te bestrijden wanneer u tegen hen uittrekt = "en als u dan een ramp treft", (34) Hij zegt: en als u dan een nederlaag treft, of als u doding of verwonding van uw vijand overkomt = "zegt hij: Allah heeft mij begunstigd, doordat ik niet bij hen aanwezig was", zodat mij verwonding, of pijn, of doding zou treffen — en zijn achterblijven van u verheugde hem, uit leedvermaak jegens u, omdat hij behoort tot de mensen van de twijfel aan de belofte van Allah, die Hij de gelovigen heeft gedaan met betrekking tot de beloning en het loon dat hen op Zijn weg ten deel valt, en aan Zijn dreigement. Hij hoopt dus niet op beloning, en vreest geen bestraffing.

    * * *

    En in overeenstemming met wat wij daarover hebben gezegd, hebben de geleerden van de uitleg gesproken.

    *Vermelding van wie dat zei:

    9935 - Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, op gezag van ʿĪsā, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over zijn woord: "En voorwaar, onder u is er zeker hij die treuzelt; en als u dan een ramp treft" tot aan Zijn woord: فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا (dan zullen Wij hem een geweldige beloning geven) — alles daartussen gaat over de hypocrieten.

    9936 - Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld, hij zei: Shibl heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, hetzelfde.

    9937 - Bishr ibn Muʿādh heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: "En voorwaar, onder u is er zeker hij die treuzelt" om de jihād en de strijd op de weg van Allah = "en als u dan een ramp treft, zegt hij: Allah heeft mij begunstigd, doordat ik niet bij hen aanwezig was", hij zei: Dit is de uitspraak van een loochenaar.

    9938 - Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: Al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft ons verteld, hij zei: Ibn Jurayj zei: De hypocriet doet de moslims treuzelen om de jihād op de weg van Allah te voeren. Allah zei: "en als u dan een ramp treft", hij zei: door doding van de vijand onder de moslims = "zegt hij: Allah heeft mij begunstigd, doordat ik niet bij hen aanwezig was", hij zei: Dit is de uitspraak van de leedvermaakzoeker.

    9939 - Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over zijn woord: "en als u dan een ramp treft", hij zei: een nederlaag.

    * * *

    En de "lām" werd ingevoegd in Zijn woord: "la-man" (zeker hij die), en kreeg een fatḥa, omdat het de "lām" is die ter versterking van de mededeling samen met "inna" wordt ingevoegd, zoals de uitdrukking van de spreker: "inna fī l-dāri la-man yukrimuka" (voorwaar, in het huis is zeker iemand die u eert). En wat betreft de tweede "lām" die in "la-yubaṭṭiʾanna" staat, die werd ingevoegd als antwoord op de eed, alsof de betekenis van de uitdrukking is: en voorwaar, onder u, o volk, is zeker hij die — bij Allah — zeker zal treuzelen. (35)

    ------------------

    Voetnoten:

    (34) Zie de uitleg van "het treffen van de ramp" in het voorgaande: 514.

    (35) Zie de uitwerking hiervan in Maʿānī al-Qurʾān van al-Farrāʾ (1: 275, 276).

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله : وَإِنَّ مِنْكُمْ لَمَنْ لَيُبَطِّئَنَّ فَإِنْ أَصَابَتْكُمْ مُصِيبَةٌ قَالَ قَدْ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيَّ إِذْ لَمْ أَكُنْ مَعَهُمْ شَهِيدًا (72) قال أبو جعفر: وهذا نعت من الله تعالى ذكره للمنافقين، نعتهم لنبيه صلى الله عليه وسلم وأصحابه ووصفهم بصفتهم فقال: " وإن منكم "، أيها المؤمنون، يعني: من عِدَادكم وقومكم، ومن يتشَّبه بكم، ويظهر أنه من أهل دعوتكم ومِلَّتكم، وهو منافق يبطِّئ من أطاعه منكم عن جهاد عدوكم وقتالهم إذا أنتم نفرتم إليهم =" فإن أصابتكم مصيبة "، (34) يقول: فإن أصابتكم هزيمة، أو نالكم قتل أو جراح من عدوكم =" قال قد أنعم الله عليّ إذ لم أكن معهم شهيدًا "، فيصيبني جراح أو ألم أو قتل، وسَرَّه تخلّفه عنكم، شماتة بكم، لأنه من أهل الشك في وعد الله الذي وعد المؤمنين على ما نالهم في سبيله من الأجر والثواب، وفي وعيده. فهو غيرُ راج ثوابًا، ولا خائف عقابًا. * * * وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. *ذكر من قال ذلك: 9935 - حدثني محمد بن عمرو قال، حدثنا أبو عاصم، عن عيسى، عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد في قوله: " وإن منكم لمن ليبطئن فإن أصابتكم مصيبة " إلى قوله: فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا ، ما بين ذلك في المنافقين. 9936 - حدثني المثنى قال، حدثنا أبو حذيفة قال، حدثنا شبل، عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد مثله. 9937 - حدثنا بشر بن معاذ قال، حدثنا يزيد قال، حدثنا سعيد، عن قتادة: " وإن منكم لمن ليبطئن " عن الجهاد والغزو في سبيل الله =" فإن أصابتكم مصيبة قال قد أنعم الله عليّ إذ لم أكن معهم شهيدًا "، قال: هذا قول مكذِّب. 9938 - حدثنا القاسم قال، حدثنا الحسين قال، حدثنا حجاج قال، قال ابن جريج: المنافق يبطِّئ المسلمين عن الجهاد في سبيل الله، قال الله: " فإن أصابتكم مصيبة "، قال: بقتل العدو من المسلمين =" قال قد أنعم الله عليّ إذ لم أكن معهم شهيدًا "، قال: هذا قول الشامت. 9939 - حدثني يونس قال، أخبرنا ابن وهب قال، قال ابن زيد في قوله: " فإن أصابتكم مصيبة "، قال: هزيمةٌ. * * * ودخلت " اللام " في قوله: " لمن "، وفتحت، لأنها " اللام " التي تدخل توكيدًا للخبر مع " إنَّ"، كقول القائل: " إنّ في الدار لَمَن يكرمك ". وأما " اللام " الثانية التي في" ليبطئن "، فدخلت لجواب القسم، كأن معنى الكلام: وإن منكم أيها القوم لمن والله ليبطئن. (35) ------------------ الهوامش : (34) انظر تفسير"إصابة المصيبة" فيما سلف: 514. (35) انظر تفصيل ذلك في معاني القرآن للفراء 1: 275 ، 276.