Tabari
Terug naar surah 4, ayah 155

Tafseer van De Vrouwen · An-Nisaa · 4:155

فَبِمَا نَقْضِهِم مِّيثَٰقَهُمْ وَكُفْرِهِم بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَقَتْلِهِمُ ٱلْأَنۢبِيَآءَ بِغَيْرِ حَقٍّۢ وَقَوْلِهِمْ قُلُوبُنَا غُلْفٌۢ ۚ بَلْ طَبَعَ ٱللَّهُ عَلَيْهَا بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُونَ إِلَّا قَلِيلًۭا

En (Wij vervloekten hen) wegens hun verbreken van het verbond en hun niet geloven in de Tekenen van Allah, en hun zonder recht doden van de Profeten. En (wegens) hun uitspraak "Onze harten worden bedekt," heeft Allah zelfs hun harten vergrendeld vanwege hun ongeloof En zij geloven niet behalve slechts weinigen.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van Zijn woord: فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِيثَاقَهُمْ وَكُفْرِهِمْ بِآيَاتِ اللَّهِ وَقَتْلِهِمُ الأَنْبِيَاءَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَقَوْلِهِمْ قُلُوبُنَا غُلْفٌ بَلْ طَبَعَ اللَّهُ عَلَيْهَا بِكُفْرِهِمْ فَلا يُؤْمِنُونَ إِلا قَلِيلا (4:155) (Wegens het verbreken van hun verbond en hun ongeloof aan de tekenen van Allah en hun doden van de profeten zonder recht en hun woord "Onze harten zijn omhuld" — nee, Allah heeft ze verzegeld wegens hun ongeloof, zodat zij niet geloven, behalve weinig.)

    Abū Jaʿfar zei: Hij, verheven is Zijn lof, bedoelt: dus wegens het verbreken door dezen wier kenmerk Ik heb beschreven van onder de Mensen van het Boek van "hun verbond", dat wil zeggen: hun verbintenissen die zij met Allah aangingen om naar wat in de Tawrāt staat te handelen; "en hun ongeloof aan de tekenen van Allah", zegt Hij: en hun ontkenning van "de tekenen van Allah", dat wil zeggen: van Allahs bewijstekenen en aanwijzingen waarmee Hij tegen hen het bewijs aanvoerde over de waarachtigheid van Zijn profeten en gezanten en de echtheid van datgene waarmee zij tot hen kwamen van bij Hem; "en hun doden van de profeten zonder recht", zegt Hij: en wegens hun doden van de profeten nadat het bewijs van hun profeetschap tegen hen was opgericht; "zonder recht", dat wil zeggen: zonder dat zij dat verdienden door een grote zonde die zij hadden begaan of een misstap waardoor zij de doodstraf zouden verdienen; "en hun woord 'Onze harten zijn omhuld'", dat wil zeggen: en wegens hun woord "Onze harten zijn omhuld (ghulf)", dat wil zeggen: zij zeggen: er ligt een bedekking en omhulsels over hen, weg van datgene waartoe jullie ons oproepen, zodat wij niet begrijpen wat jullie zeggen en het niet bevatten.

    Wij hebben de betekenis van "het omhulde (al-ghulf)" reeds uiteengezet, en wij hebben vermeld wat daarover aan overlevering bestaat, hiervoor.

    "Nee, Allah heeft ze verzegeld wegens hun ongeloof", zegt Hij, verheven is Zijn lof: zij hebben gelogen in hun uitspraak "Onze harten zijn omhuld"; zij zijn niet omhuld en er liggen geen bedekkingen over, maar Allah, verheven is Zijn lof, heeft er een zegel op gezet wegens hun ongeloof aan Allah.

    Wij hebben de aard van "het verzegelen van het hart" reeds uiteengezet, op een wijze die ons ontslaat van herhaling.

    "Zodat zij niet geloven, behalve weinig", zegt Hij: zodat dezen wier kenmerk Allah heeft beschreven — wegens Zijn verzegeling van hun harten — niet geloven, dat wil zeggen: Allah en Zijn gezanten en wat zij van bij Allah tot hen brachten niet voor waar houden, behalve met een gering geloof, dat wil zeggen: een geringe instemming. En het werd slechts "gering" omdat zij niet voor waar hielden datgene wat Allah hun bevolen had, maar zij hielden sommige profeten en sommige boeken voor waar en loochenden andere. Dus was hun instemming met datgene waarmee zij instemden gering, want ook al stemden zij ermee in vanuit één oogpunt, toch loochenden zij het vanuit een ander oogpunt, en dat vanuit het oogpunt van hun loochening van de profeten die zij loochenden en van de boeken van Allah waarmee zij kwamen, terwijl de gezanten van Allah elkaar bevestigen. En daarmee heeft iedere profeet zijn gemeenschap bevolen. Evenzo bevestigen de boeken van Allah elkaar en bewaarheiden zij elkaar. Wie dus een deel ervan loochent, loochent het geheel ervan, vanuit het oogpunt van zijn ontkenning van datgene wat het Boek bevestigt waarvan hij de geldigheid erkent. Daarom werd hun geloof in datgene waarin zij geloofden gering.

    En overeenkomstig hetgeen wij hierover hebben gezegd, hebben de mensen van de uitleg gesproken.

    Vermelding van wie dat heeft gezegd:

    10774 — Bishr ibn Muʿādh heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn woord "Wegens het verbreken van hun verbond", hij zegt: dus wegens hun verbreken van hun verbond vervloekten Wij hen; "en hun woord 'Onze harten zijn omhuld'", dat wil zeggen: wij begrijpen niet; "nee, Allah heeft ze verzegeld wegens hun ongeloof", en Hij vervloekte hen toen zij dat deden.

    En men verschilde van mening over de betekenis van Zijn woord "Wegens het verbreken van hun verbond", de vers: of het verbonden is met wat eraan voorafgaat in de tekst, of dat het ervan losstaat.

    Sommigen zeiden: het staat los van wat eraan voorafgaat, en de betekenis ervan is: dus wegens hun verbreken van hun verbond, en hun ongeloof aan de tekenen van Allah, en hun doden van de profeten zonder recht, en hun woord "Onze harten zijn omhuld", verzegelde Allah ze wegens hun ongeloof en vervloekte hen.

    Vermelding van wie dat heeft gezegd:

    10775 — Bishr ibn Muʿādh heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: "Zodat zij niet geloven, behalve weinig", toen het volk het bevel van Allah verliet, en zij Zijn gezanten doodden, en aan Zijn tekenen ongelovig waren, en het verbond verbraken dat van hen was afgenomen, verzegelde Allah ze wegens hun ongeloof en vervloekte hen.

    En anderen zeiden: nee, het is verbonden met wat eraan voorafgaat. Zij zeiden: en de betekenis van de tekst is: dus greep de bliksemslag hen wegens hun onrecht — wegens hun verbreken van hun verbond, en hun ongeloof aan de tekenen van Allah, en wegens hun doden van de profeten zonder recht, en wegens dit en dat greep de bliksemslag hen. Zij zeiden: de tekst volgt dus op elkaar, en de betekenis ervan keert terug naar het begin ervan. En de uitleg van "hun onrecht", waarom de bliksemslag hen greep, is datgene waarmee Hij, verheven is Zijn vermelding, het heeft uitgelegd: hun verbreken van het verbond, en hun doden van de profeten, en al het overige dat Hij heeft verduidelijkt van hun handelwijze waarin zij zichzelf onrecht aandeden.

    Abū Jaʿfar zei: En het juiste daarover is dat Zijn woord "Wegens het verbreken van hun verbond" en wat erop volgt, qua betekenis losstaat van de betekenis van wat eraan voorafgaat, en dat de betekenis van de tekst is: dus wegens hun verbreken van hun verbond, en hun ongeloof aan de tekenen van Allah, en wegens dit en dat, vervloekten Wij hen en waren Wij vertoornd op hen — waarbij de vermelding van "vervloekten Wij hen" is weggelaten, wegens de aanwijzing van Zijn woord "Nee, Allah heeft ze verzegeld wegens hun ongeloof" op die betekenis. Want wiens hart verzegeld is, die is reeds vervloekt en er rust gramschap op hem.

    En wij hebben slechts gezegd dat dit het meest juist is, omdat degenen die de bliksemslag greep slechts ten tijde van Mūsā leefden, terwijl degenen die de profeten doodden, en degenen die Maryam met de geweldige laster bewierpen en zeiden قَتَلْنَا الْمَسِيحَ (Wij hebben de Messias gedood), lange tijd na Mūsā leefden. En degenen die Maryam met de geweldige laster bewierpen, hebben de tijd van Mūsā niet meegemaakt, noch wie van zijn volk door de bliksem werd getroffen.

    En als dat zo is, dan is het bekend dat degenen die de bliksemslag greep, niet werden gegrepen als bestraffing voor hun bewerpen van Maryam met de geweldige laster, noch voor hun woord إِنَّا قَتَلْنَا الْمَسِيحَ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ (Wij hebben de Messias, ʿĪsā de zoon van Maryam, gedood). En als dat zo is, dan is het duidelijk dat het volk dat deze uitspraak deed, anderen waren dan degenen die met de bliksemslag werden bestraft. En als dat zo is, dan was het duidelijk dat de betekenis van Zijn woord "Wegens het verbreken van hun verbond" losstaat van de betekenis van Zijn woord فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْ (dus greep de bliksemslag hen wegens hun onrecht).

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله : فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِيثَاقَهُمْ وَكُفْرِهِمْ بِآيَاتِ اللَّهِ وَقَتْلِهِمُ الأَنْبِيَاءَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَقَوْلِهِمْ قُلُوبُنَا غُلْفٌ بَلْ طَبَعَ اللَّهُ عَلَيْهَا بِكُفْرِهِمْ فَلا يُؤْمِنُونَ إِلا قَلِيلا (155) قال أبو جعفر: يعني جل ثناؤه: فبنقض هؤلاء الذين وصفتُ صفتهم من أهل الكتاب=" ميثاقهم "، يعني: عهودهم التي عاهدوا الله أن يعملوا بما في التوراة (1) =" وكفرهم بآيات الله "، يقول: وجحودهم=" بآيات الله "، يعني: بأعلام الله وأدلته التي احتج بها عليهم في صدق أنبيائه ورسله (2) وحقيقة ما جاءوهم به من عنده (3) =" وقتلهم الأنبياء بغير حق "، يقول: وبقتلهم الأنبياء بعد قيام الحجة عليهم بنبوّتهم=" بغير حق "، يعني: بغير استحقاق منهم ذلك لكبيرة أتوها، ولا خطيئة استوجبوا القتل عليها (4) =" وقولهم قلوبنا غلف "، يعني: وبقولهم " قلوبنا غلف "، يعني: يقولون: عليها غِشاوة وأغطِية عما تدعونا إليه، فلا نفقَه ما تقول ولا نعقله. * * * وقد بينا معنى: " الغلف "، وذكرنا ما في ذلك من الرواية فيما مضى قبل. (5) * * * =" بل طبع الله عليها بكفرهم "، يقول جل ثناؤه: كذبوا في قولهم: " قلوبنا غلف "، ما هي بغلف، ولا عليها أغطية، ولكن الله جل ثناؤه جعل عليها طابعًا بكفرهم بالله. * * * وقد بينا صفة " الطبع على القلب "، فيما مضى، بما أغنى عن إعادته. (6) * * * =" فلا يؤمنون إلا قليلا "، يقول: فلا يؤمن -هؤلاء الذين وصف الله صفتهم، لطبعه على قلوبهم، فيصدقوا بالله ورسله وما جاءتهم به من عند الله- إلا إيمانًا قليلا يعني: تصديقًا قليلا وإنما صار " قليلا "، (7) لأنهم لم يصدقوا على ما أمرهم الله به، ولكن صدَّقوا ببعض الأنبياء وببعض الكتب، وكذبوا ببعض. فكان تصديقهم بما صدَّقوا به قليلا لأنهم وإن صدقوا به من وجه، فهم به مكذبون من وجه آخر، وذلك من وجه تكذيبهم من كذَّبوا به من الأنبياء وما جاءوا به من كتب الله، ورسلُ الله يصدِّق بعضهم بعضًا. وبذلك أمر كل نبي أمته. وكذلك كتب الله يصدق بعضها بعضًا، ويحقق بعض بعضًا. فالمكذب ببعضها مكذب بجميعها، من جهة جحوده ما صدقه الكتاب الذي يقرّ بصحته. فلذلك صار إيمانهم بما آمنوا من ذلك قليلا. (8) * * * وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. *ذكر من قال ذلك: 10774- حدثنا بشر بن معاذ قال، حدثنا يزيد قال، حدثنا سعيد، عن قتادة في قوله: " فبما نقضهم ميثاقهم "، يقول: فبنقضهم ميثاقهم لعنَّاهم=" وقولهم قلوبنا غلف "، أي لا نفقه= ،" بل طبع الله عليها بكفرهم "، ولعنهم حين فعلوا ذلك. * * * واختلف في معنى قوله: " فبما نقضهم "، الآية، هل هو مواصلٌ لما قبله من الكلام، أو هو منفصل منه. (9) فقال بعضهم: هو منفصل مما قبله، ومعناه: فبنقضهم ميثاقهم، وكفرهم بآيات الله، وقتلهم الأنبياء بغير حق، وقولهم قلوبنا غلف، طبع الله عليها بكفرهم ولعنهم. (10) *ذكر من قال ذلك: 10775- حدثنا بشر بن معاذ قال، حدثنا يزيد قال، حدثنا سعيد، عن قتادة: " فلا يؤمنون إلا قليلا "، لما ترك القوم أمرَ الله، وقتلوا رسله، وكفروا بآياته، ونقضوا الميثاق الذي أخذ عليهم، طبع الله عليها بكفرهم ولعنهم. * * * وقال آخرون: بل هو مواصل لما قبله. قالوا: ومعنى الكلام: فأخذتهم الصاعقة بظلمهم= فبنقضهم ميثاقهم، وكفرهم بآيات الله، وبقتلهم الأنبياء بغير حق، وبكذا وكذا أخذتهم الصاعقة. قالوا: فتبع الكلام بعضه بعضًا، ومعناه: مردود إلى أوله. وتفسير " ظلمهم "، الذي أخذتهم الصاعقة من أجله، بما فسر به تعالى ذكره، من نقضهم الميثاق، وقتلهم الأنبياء، وسائر ما بيَّن من أمرهم الذي ظلموا فيه أنفسهم. * * * قال أبو جعفر: والصواب من القول في ذلك أن قوله: " فبما نقضهم ميثاقهم " وما بعده، منفصل معناه من معنى ما قبله، وأن معنى الكلام: فبما نقضهم ميثاقهم، وكفرهم بآيات الله، وبكذا وبكذا، لعناهم وغضبنا عليهم= فترك ذكر " لعناهم "، لدلالة قوله: " بل طبع الله عليها بكفرهم "، على معنى ذلك. إذ كان من طبع على قلبه، فقد لُعِن وسُخِط عليه. وإنما قلنا ذلك أولى بالصواب، لأن الذين أخذتهم الصاعقة، إنما كانوا على عهد موسى= والذين قتلوا الأنبياء، والذين رموا مريم بالبهتان العظيم، وقالوا: قَتَلْنَا الْمَسِيحَ ، كانوا بعد موسى بدهر طويل. ولم يدرك الذين رموا مريم بالبهتان العظيم زمان موسى، ولا من صُعق من قومه. وإذ كان ذلك كذلك، فمعلوم أنّ الذين أخذتهم الصاعقة، لم تأخذهم عقوبةً لرميهم مريم بالبهتان العظيم، ولا لقولهم: إِنَّا قَتَلْنَا الْمَسِيحَ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ . وإذ كان ذلك كذلك، فبيِّنٌ أن القوم الذين قالوا هذه المقالة، غير الذين عوقبوا بالصاعقة. وإذ كان ذلك كذلك، كان بيِّنًا انفصال معنى قوله: " فبما نقضهم ميثاقهم "، من معنى قوله: فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْ . -------------------- الهوامش : (1) انظر تفسير"الميثاق" آنفًا ص: 362 ، تعليق: 2. (2) انظر تفسير"الآيات" فيما سلف من فهارس اللغة ، مادة (أيي). (3) في المطبوعة: "وحقية ما جاؤوهم به" ، بدل ما في المخطوطة. وانظر التعليق السالف ص: 360 ، تعليق: 2. (4) انظر تفسير"قتل الأنبياء بغير حق" فيما سلف 7 : 116 ، 117 ، 446. (5) انظر تفسير"غلف" فيما سلف 2 : 324-328. (6) انظر تفسير"الطبع" فيما سلف 1 : 258. ولم يمض ذكر"الطبع" بهذا اللفظ في آية قبل هذه الآية ، ولكنه نسي ، إنما الذي مضى ما هو في معناه وهو"ختم الله على قلوبهم" ، و"الختم" هو"الطبع". (7) انظر تفسير"قليل" فيما سلف 2 : 329-331 / 8 : 439 ، 577. (8) تفسير"قليل" فيما سلف من الآيات التي أشرنا إليها ، فهو أجود مما هنا. (9) وانظر زيادة"ما" في قوله"فبما نقضهم ميثاقهم" فيما سلف 7 : 340. وترك أبي جعفر بيان ذلك هنا ، أحد الأدلة على منهاجه في اختصار هذا التفسير. (10) في المطبوعة: "بل طبع الله عليها" كنص الآية ، وهو لا يستقيم ، والصواب ما في المخطوطة.