Tabari
Terug naar surah 4, ayah 107

Tafseer van De Vrouwen · An-Nisaa · 4:107

وَلَا تُجَٰدِلْ عَنِ ٱلَّذِينَ يَخْتَانُونَ أَنفُسَهُمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ مَن كَانَ خَوَّانًا أَثِيمًۭا

En plait niet voor degenen die aan zichzelf verraad plegen. Voorwaar, Allah houdt niet van wie verraderlijk en zondig is.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van Zijn woord: وَلا تُجَادِلْ عَنِ الَّذِينَ يَخْتَانُونَ أَنْفُسَهُمْ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ مَنْ كَانَ خَوَّانًا أَثِيمًا (En pleit niet voor degenen die zichzelf verraden; voorwaar, Allah heeft hem niet lief die een doortrapt verrader, een zondaar is) (4:107).

    Abū Jaʿfar zei: Verheven is Zijn lof, Hij bedoelt daarmee: "en pleit niet" o Muḥammad, dat wil zeggen: voer geen verdediging = "voor degenen die zichzelf verraden", dat wil zeggen: die zichzelf onrecht aandoen, die zichzelf tot verraders maken door hun verraad jegens dat wat zij verduisterden van de bezittingen van degenen wiens bezit zij verraden hadden, en zij waren de Banū Ubayriq. Hij zegt: pleit niet voor hen tegen wie hen aanspreekt op hun rechten en op datgene waarin zij hem hebben verraden aan hun bezittingen = "voorwaar, Allah heeft hem niet lief die een doortrapt verrader, een zondaar is", Hij zegt: voorwaar, Allah heeft niet lief degene wiens hoedanigheid het is de mensen in hun bezittingen te verraden, en het begaan van zonde daarin en in andere zaken die Allah hem heeft verboden.

    * * *

    En overeenkomstig hetgeen wij daarover hebben gezegd, zeiden de uitleggers; en de overlevering van hen daarover is reeds eerder vermeld.

    10418 — Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Qatāda: "En pleit niet voor degenen die zichzelf verraden", hij zei: een man pleegde verraad jegens een oom van hem aangaande een wapenrusting, en hij wierp de beschuldiging daarvan op een jood die bij hen placht binnen te komen. De oom van de man redetwistte met zijn volk, en het was alsof de Profeet ﷺ hem verontschuldigde. Vervolgens sloot hij zich aan bij het land van het polytheïsme (al-shirk), waarop over hem werd geopenbaard: وَمَنْ يُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَى (En wie de boodschapper tegenwerkt nadat de leiding hem duidelijk is geworden) — het vers.

    * * *

    De uitleg van Zijn woord: يَسْتَخْفُونَ مِنَ النَّاسِ وَلا يَسْتَخْفُونَ مِنَ اللَّهِ وَهُوَ مَعَهُمْ إِذْ يُبَيِّتُونَ مَا لا يَرْضَى مِنَ الْقَوْلِ وَكَانَ اللَّهُ بِمَا يَعْمَلُونَ مُحِيطًا (Zij verbergen zich voor de mensen, maar zij verbergen zich niet voor Allah, terwijl Hij bij hen is wanneer zij des nachts in het geheim woorden beramen die Hem niet behagen. En Allah omvat dat wat zij doen) (4:108).

    Abū Jaʿfar zei: Verheven is Zijn lof, Hij bedoelt met Zijn woord "zij verbergen zich voor de mensen": dezen die zichzelf verraden verbergen datgene wat zij hebben begaan aan verraad, en wat zij hebben bedreven aan schande en ongehoorzaamheid = "voor de mensen", die niet bij machte zijn hun iets te berokkenen, behalve hen te gedenken met het lelijke dat zij hebben bedreven aan hun daden, en het schandelijke dat zij hebben begaan aan hun misdaad wanneer men het ontdekt, uit schaamte voor hen en uit vrees voor de lelijke faam = "maar zij verbergen zich niet voor Allah", Die op hen toeziet, voor Wie niets van hun daden verborgen blijft, en in Wiens hand de bestraffing, de afstraffing en het bespoedigen van de kwelling ligt, en Hij is er meer waardig toe dat men zich voor Hem schaamt dan voor een ander, en eerder waardig dat Hij wordt verheerlijkt door dat Hij hen niet ziet waar zij verafschuwen dat een van Zijn schepselen hen ziet = "terwijl Hij bij hen is", dat wil zeggen: en Allah is hun getuige = "wanneer zij des nachts in het geheim beramen wat Hem niet behaagt aan woorden", Hij zegt: wanneer zij des nachts datgene in elkaar zetten wat niet behaagt aan woorden, en het van zijn ware aard veranderen, en daarover liegen.

    * * *

    En wij hebben de betekenis van "al-tabyīt" reeds op een andere plaats dan deze uiteengezet, namelijk dat het elk woord of zaak is die des nachts wordt beraamd.

    En er is van sommige lieden van de stam Ṭayyiʾ overgeleverd dat "al-tabyīt" in hun taal "het verwisselen" (al-tabdīl) betekent, en men heeft van al-Aswad ibn ʿĀmir ibn Juwayn al-Ṭāʾī het volgende aangehaald, ter berisping van een man:

    Jij hebt mijn woord verdraaid (bayyatta), o ʿAbd al-Malīk — moge Allah jou doden, ondankbare slaaf!

    Met de betekenis: jij hebt mijn woord verwisseld.

    * * *

    En het is van Abū Razīn overgeleverd dat hij over de betekenis van Zijn woord "yubayyitūn" placht te zeggen: zij zetten samen.

    10419 — Muḥammad ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van Abū Razīn: "wanneer zij des nachts beramen wat niet behaagt aan woorden", hij zei: zij stellen samen wat niet behaagt aan woorden.

    10420 — Aḥmad ibn Sinān al-Wāsiṭī heeft ons verteld, hij zei: Abū Yaḥyā al-Ḥimmānī heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van Abū Razīn, op vergelijkbare wijze.

    10421 — Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: al-Thawrī heeft ons bericht, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van Abū Razīn, op dezelfde wijze.

    * * *

    Abū Jaʿfar zei: En deze opvatting is in betekenis gelijksoortig aan hetgeen wij hebben gezegd. En dat is omdat "al-taʾlīf" (het samenstellen) het ordenen en veranderen is van iets ten opzichte van wat het is, en het overbrengen ervan van zijn betekenis naar iets anders.

    * * *

    En er is gezegd: Hij bedoelde met Zijn woord "zij verbergen zich voor de mensen, maar zij verbergen zich niet voor Allah" de groep die naar de boodschapper van Allah ﷺ liep in de kwestie van de verdediging van Ibn Ubayriq en het pleidooi voor hem, overeenkomstig hetgeen wij eerder hebben vermeld van Ibn ʿAbbās en anderen.

    * * *

    = "En Allah omvat dat wat zij doen", verheven is Zijn lof, Hij bedoelt: en Allah was met betrekking tot wat dezen, die zich voor de mensen verbergen, doen aan hun misdaad, uit schaamte voor hen, namelijk hun nachtelijk beramen van wat niet behaagt aan woorden en andere van hun daden = "omvattend" (muḥīṭan), alles tellend, niets ervan blijft Hem verborgen, dat alles voor hen bewarend, totdat Hij hun daarvoor hun vergelding geeft.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله : وَلا تُجَادِلْ عَنِ الَّذِينَ يَخْتَانُونَ أَنْفُسَهُمْ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ مَنْ كَانَ خَوَّانًا أَثِيمًا (107) قال أبو جعفر: يعني بذلك جل ثناؤه: " ولا تجادل " يا محمد، فتخاصم=" عن الذين يختانون أنفسهم "، يعني: يخوّنون أنفسهم، يجعلونها خَبوَنة بخيانتهم ما خانوا من أموال من خانوه مالَه، وهم بنو أبيرق. يقول: لا تخاصم عنهم من يطالبهم بحقوقهم وما خانوه فيه من أموالهم=" إن الله لا يحب من كان خوّانًا أثيمًا "، يقول: إنّ الله لا يحب من كان من صفته خِيَانة الناس في أموالهم، وركوب الإثم في ذلك وغيره مما حرَّمه الله عليه. * * * وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل: وقد تقدم ذكر الرواية عنهم. 10418- حدثنا الحسن بن يحيى قال، أخبرنا عبد الرزاق قال، أخبرنا معمر، عن قتادة: " ولا تجادل عن الذين يختانون أنفسهم "، قال: اختان رجل عمًّا له درعًا، فقذف بها يهوديًا كان يغشاهم، فجادل عمُّ الرجل قومه، فكأن النبي صلى الله عليه وسلم عذره. ثم لحق بأرض الشرك، فنـزلت فيه: وَمَنْ يُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَى الآية. * * * القول في تأويل قوله : يَسْتَخْفُونَ مِنَ النَّاسِ وَلا يَسْتَخْفُونَ مِنَ اللَّهِ وَهُوَ مَعَهُمْ إِذْ يُبَيِّتُونَ مَا لا يَرْضَى مِنَ الْقَوْلِ وَكَانَ اللَّهُ بِمَا يَعْمَلُونَ مُحِيطًا (108) قال أبو جعفر: يعني جل ثناؤه بقوله: " يستخفون من الناس "، يستخفي هؤلاء الذين يختانون أنفسهم، ما أتَوْا من الخيانة، وركبوا من العار والمعصية (45) =" من الناس "، الذين لا يقدرون لهم على شيء، إلا ذكرهم بقبيح ما أتَوْا من فعلهم، (46) وشنيع ما ركبوا من جُرْمهم إذا اطلعوا عليه، حياءً منهم وحذرًا من قبيح الأحدوثة=" ولا يستخفون من الله " الذي هو مطلع عليهم، لا يخفى عليه شيء من أعمالهم، وبيده العقاب والنَّكال وتعجيل العذاب، وهو أحق أن يُستحى منه من غيره، وأولى أن يعظَّم بأن لا يراهم حيث يكرهون أن يراهم أحد من خلقه=" وهو معهم "، يعني: والله شاهدهم=" إذ يبيتون ما لا يرضى من القول "، يقول: حين يسوُّون ليلا ما لا يرضى من القول، فيغيِّرونه عن وجهه، ويكذبون فيه. * * * وقد بينا معنى " التبييت " في غير هذا الموضع، وأنه كل كلام أو أمرٍ أصلح ليلا. (47) وقد حكى عن بعض الطائيين أن " التبييت " في لغتهم: التبديل، وأنشد للأسود بن عامر بن جُوَين الطائي في معاتبة رجل: (48) &; 9-192 &; وَبَيَّــتَّ قَــوْلِــيَ عَبْـدَ الْمَلِيـكِ قـــاتلَكَ اللــه عَبْــدًا كَنُــودًا!! (49) بمعنى: بدَّلت قولي. * * * وروي عن أبي رزين أنه كان يقول في معنى قوله: " يبيتون "، يؤلّفون. 10419- حدثنا محمد بن بشار قال، حدثنا عبد الرحمن قال، حدثنا سفيان، عن الأعمش، عن أبي رزين: " إذ يبيتون ما لا يرضى من القول "، قال: يؤلِّفون ما لا يرضى من القول. 10420- حدثنا أحمد بن سنان الواسطي قال، حدثنا أبو يحيى الحماني، عن سفيان، عن الأعمش، عن أبي رزين بنحوه. 10421- حدثنا الحسن بن يحيى قال، أخبرنا عبد الرزاق قال، أخبرنا الثوري، عن الأعمش، عن أبي رزين، مثله. (50) * * * قال أبو جعفر: وهذا القول شبيه المعنى بالذي قلناه. وذلك أن " التأليف " هو التسوية والتغيير عما هو به، وتحويلُه عن معناه إلى غيره. * * * وقد قيل: عنى بقوله: " يستخفون من الناس ولا يستخفون من الله "، الرهطَ الذين مشوا إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم في مسألة المدافعة عن ابن أبيرق والجدال عنه، (51) على ما ذكرنا قبل فيما مضى عن ابن عباس وغيره. * * * =" وكان الله بما يعملون محيطًا " يعني جل ثناؤه: وكان الله بما يعمل هؤلاء المستخفون من الناس، فيما أتَوْا من جرمهم، حياءً منهم، من تبييتهم ما لا يرضى من القول، وغيره من أفعالهم=" محيطًا "، محصيًا لا يخفى عليه شيء منه، حافظًا لذلك عليهم، حتى يجازيهم عليه جزاءهم. (52) --------------------- الهوامش : (45) في المطبوعة في الموضعين: "ما أوتوا" ، والصواب من المخطوطة. (46) في المطبوعة في الموضعين: "ما أوتوا" ، والصواب من المخطوطة. (47) انظر ما سلف 8 : 562 ، 563. (48) في المطبوعة والمخطوطة: "... بن جرير" ، والصواب ما أثبت ، والأسود بن عامر بن جوين الطائي ، أبو عامر بن جوين الطائي ، الذي نزل به امرؤ القيس (الأغاني 8 : 90 ، 95) ، وقد ذكرهما ابن دريد في الاشتقاق: 233 وقال: "كانا سيدين رئيسين" ، وذكرهما ابن حزم في الجمهرة: 379 ، وقال في الأسود بن عامر: "شاعر" ، ثم قال: "فولد الأسود هذا: قبيصة بن الأسود ، وفد على رسول الله صلى الله عليه وسلم". (49) لم أجد البيت في مكان ، وكنت أعرفه ولكن غاب عني مكانه ، فأرجو أن أجده وألحق به بيانه في طبعة أخرى ، أو في كتاب آخر. (50) الآثار: 10419 - 10421 -"أبو رزين" هو"أبو رزين الأسدي": "مسعود بن مالك" ، مضى برقم: 4291 - 4294 ثم: 4791 - 4793. (51) في المخطوطة والمطبوعة: "بني أبيرق" ، والسياق يقتضي ما أثبت. (52) انظر تفسير"الإحاطة" و"محيط" فيما سلف 2 : 284 / 5 : 396 / 7 : 158.