Tabari
Terug naar surah 39, ayah 3

Tafseer van De Groepen · Az-Zumar · 39:3

أَلَا لِلَّهِ ٱلدِّينُ ٱلْخَالِصُ ۚ وَٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُوا۟ مِن دُونِهِۦٓ أَوْلِيَآءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَآ إِلَى ٱللَّهِ زُلْفَىٰٓ إِنَّ ٱللَّهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فِى مَا هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهْدِى مَنْ هُوَ كَٰذِبٌۭ كَفَّارٌۭ

Weet dat Allah de zuivere aanbidding toekomt. En degenen die naast Hem beschermers nemen (zeggen:) "Wij aanbidden ben slechts opdat zij ons zo dicht mogelijk tot Allah brengen." Voorwaar, Allah zal tussen hen rechtspreken over dat waarover zij van mening verschillen. Voorwaar, Allah leidt niet degene die een zeer ongelovige leugenaar is.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    En Zijn woord: ( أَلا لِلَّهِ الدِّينُ الْخَالِصُ ) (Voorwaar, aan Allah komt de zuivere godsdienst toe) — de Verhevene, wiens lof verkondigd wordt, zegt: voorwaar, aan Allah alleen komt de aanbidding en de gehoorzaamheid toe, zonder dat Hij een deelgenoot heeft, zuiver, zonder dat iemand anders met Hem daarin deelt; dat past niemand anders toe, want al wat buiten Hem is, is Zijn bezit, en het bezit moet zijn eigenaar gehoorzamen, niet hem die er niets van bezit. En zoals wij dit gezegd hebben, zo zeiden ook de mensen van de uitleg (ahl al-taʾwīl).

    * Vermelding van wie dat zei:

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, ( أَلا لِلَّهِ الدِّينُ الْخَالِصُ ) (Voorwaar, aan Allah komt de zuivere godsdienst toe): de getuigenis dat er geen god is dan Allah.

    En Zijn woord: ( وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى ) (En zij die buiten Hem beschermers hebben genomen [zeggen]: "Wij aanbidden hen slechts opdat zij ons nader tot Allah brengen") — de Verhevene, wiens lof verkondigd wordt, zegt: en zij die buiten Allah beschermers hebben genomen die zij tot hun bondgenoten maken en die zij naast Allah aanbidden, zij zeggen tegen hen: "Wij aanbidden u, o goden, slechts opdat u ons nader tot Allah brengt", als toenadering en hoge positie, en opdat u voor ons bij Hem bemiddelt in onze behoeften. En dat luidt, zoals overgeleverd is, in de lezing van Ubayy: "مَا نَعْبُدُكُمْ" (Wij aanbidden u), en in de lezing van ʿAbd Allāh: ( قالوا ما نعبدهم ) (zij zeiden: wij aanbidden hen). En dit is welluidend, omdat bij een aanhaling door middel van een uitspraak — of die nu impliciet of expliciet is — de afwezige soms behandeld wordt als de aangesprokene, en een andere keer behandeld wordt als de afwezige. En dit heb ik op zijn plaats reeds eerder toegelicht.

    Muḥammad ibn al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Aḥmad ibn al-Mufaḍḍal heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, hij zei: het luidt in de lezing van ʿAbd Allāh: "قالُوا ما نَعْبُدُهُمْ" (zij zeiden: wij aanbidden hen).

    En zoals wij dit gezegd hebben, zo zeiden ook de mensen van de uitleg.

    * Vermelding van wie dat zei:

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden — op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over Zijn woord: ( مَا نَعْبُدُهُمْ إِلا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى ) (Wij aanbidden hen slechts opdat zij ons nader tot Allah brengen): hij zei: Quraysh zegt dit over de afgodsbeelden, en zij die vóór hen waren, zeggen het over de engelen, over ʿĪsā de zoon van Maryam en over ʿUzayr.

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn woord: ( وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى ) (En zij die buiten Hem beschermers hebben genomen [zeggen]: "Wij aanbidden hen slechts opdat zij ons nader tot Allah brengen"): zij zeiden: wij aanbidden dezen slechts opdat zij ons nader brengen, slechts opdat zij voor ons bij Allah bemiddelen.

    Muḥammad heeft ons verteld, hij zei: Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, over Zijn woord: ( مَا نَعْبُدُهُمْ إِلا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى ) (Wij aanbidden hen slechts opdat zij ons nader tot Allah brengen): hij zei: het [zulfā] is een hoge positie.

    ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft ons verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn woord: ( وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى ) (En zij die buiten Hem beschermers hebben genomen [zeggen]: "Wij aanbidden hen slechts opdat zij ons nader tot Allah brengen").

    En Zijn woord: وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا أَشْرَكُوا (En als Allah het had gewild, hadden zij geen deelgenoten toegekend) — Hij, de Verhevene, zegt: als Ik het gewild had, had Ik hen allen op de rechte leiding bijeengebracht.

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over Zijn woord: ( مَا نَعْبُدُهُمْ إِلا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى ) (Wij aanbidden hen slechts opdat zij ons nader tot Allah brengen): hij zei: zij zeiden: zij zijn onze voorsprekers bij Allah, en zij zijn degenen die ons op de Dag der Opstanding nader tot Allah brengen — [doelend] op de afgodsbeelden. En al-zulfā betekent: de toenaderingen (al-qurab).

    En Zijn woord: ( إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فِي مَا هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ) (Voorwaar, Allah zal tussen hen oordelen over datgene waarover zij van mening verschillen) — de Verhevene, wiens lof verkondigd wordt, zegt: voorwaar, Allah zal op de Dag der Opstanding een beslissing vellen tussen deze partijen die in het wereldse leven buiten Allah beschermers hebben genomen, over datgene waarover zij in het wereldse leven van mening verschilden aangaande hun aanbidding van wat zij daarin aanbaden, doordat Hij hen allen in de hel (jahannam) zal laten branden, behalve hem die de godsdienst zuiver maakte voor Allah, Hem als één erkende en niets aan Hem als deelgenoot toekende.

    De Verhevene, wiens lof verkondigd wordt, zegt: ( إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي ) (Voorwaar, Allah leidt niet) — naar de waarheid en Zijn godsdienst, de islam, en naar de erkenning van Zijn eenheid, en geeft daartoe geen succes — ( مَنْ هُوَ كَاذِبٌ ) (wie een leugenaar is), die over Allah verzint, die over Hem het valse spreekt en aan Hem toeschrijft wat niet tot Zijn eigenschappen behoort, en die beweert dat Hij een kind heeft, als een verzinsel tegen Hem, ondankbaar voor Zijn gunsten en Zijn heerschappij loochenend.

    De uitleg van de uitspraak van de Verhevene: لَوْ أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَتَّخِذَ وَلَدًا لاصْطَفَى مِمَّا يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ سُبْحَانَهُ هُوَ اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ (Als Allah een kind had willen nemen, dan had Hij uit wat Hij schept uitgekozen wat Hij wilde. Geprezen zij Hij! Hij is Allah, de Ene, de Albeheerser) (4).

    Toon originele Arabische tekst
    وقوله: ( أَلا لِلَّهِ الدِّينُ الْخَالِصُ ) يقول تعالى ذكره: ألا لله العبادة والطاعة وحده لا شريك له, خالصة لا شرك لأحد معه فيها, فلا ينبغي ذلك لأحد, لأن كل ما دونه ملكه, وعلى المملوك طاعة مالكه لا من لا يملك منه شيئا. وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثنا بشر, قال: ثنا يزيد, قال: ثنا سعيد, عن قتادة ( أَلا لِلَّهِ الدِّينُ الْخَالِصُ ) شهادة أن لا إله إلا الله. وقوله: ( وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى ) يقول تعالى ذكره: والذين اتخذوا من دون الله أولياء يَتَوَلَّوْنَهُم, ويعبدونهم من دون الله, يقولون لهم: ما نعبدكم أيها الآلهة إلا لتقربونا إلى الله زُلْفَى, قربة ومنـزلة, وتشفعوا لنا عنده في حاجاتنا، وهي فيما ذُكر في قراءة أبي: " ما نَعْبُدُكُمْ", وفي قراءة عبد الله: ( قالوا ما نعبدهم ) وإنما حسن ذلك لأن الحكاية إذا كانت بالقول مضمرا كان أو ظاهرا, جعل الغائب أحيانا كالمخاطب, ويترك أخرى كالغائب, وقد بيَّنت ذلك في موضعه فيما مضى. حدثنا محمد بن الحسين, قال: ثنا أحمد بن المفضل, قال: ثنا أسباط, عن السديّ, قال: هي في قراءة عبد الله: "قالُوا ما نَعْبُدُهُمْ". وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثنا محمد بن عمرو, قال: ثنا أبو عاصم, قال: ثنا عيسى، وحدثني الحارث, قال: ثنا الحسن, قال: ثنا ورقاء جميعا، عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد, في قوله: ( مَا نَعْبُدُهُمْ إِلا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى ) قال: قريش تقوله للأوثان, ومن قبلهم يقوله للملائكة ولعيسى ابن مريم ولعزَير. حدثنا بشر, قال: ثنا يزيد, قال: ثنا سعيد, عن قتادة, قوله: ( وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى ) قالوا: ما نعبد هؤلاء إلا ليقرّبونا, إلا ليشفعُوا لنا عند الله. حدثنا محمد, قال: ثنا أحمد, قال: ثنا أسباط, عن السديّ, في قوله: ( مَا نَعْبُدُهُمْ إِلا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى ) قال: هي منـزلة. حدثني عليّ, قال: ثنا أبو صالح, قال: ثنا معاوية, عن عليّ, عن ابن عباس, في قوله: ( وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى ) . وقوله: وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا أَشْرَكُوا يقول سبحانه: لو شئت لجمعتهم على الهدى أجمعين. حدثني يونس, قال: أخبرنا ابن وهب, قال: قال ابن زيد في قوله: ( مَا نَعْبُدُهُمْ إِلا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى ) قال: قالوا هم شفعاؤنا عند الله, وهم الذين يقربوننا إلى الله زلفى يوم القيامة للأوثان, والزلفى: القُرَب. وقوله: ( إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فِي مَا هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ) يقول تعالى ذكره: إن الله يفصل بين هؤلاء الأحزاب الذين اتخذوا في الدنيا من دون الله أولياء يوم القيامة, فيما هم فيه يختلفون في الدنيا من عبادتهم ما كانوا يعبدون فيها, بأن يصليهم جميعا جهنم, إلا من أخلص الدين لله, فوحده, ولم يشرك به شيئا. يقول تعالى ذكره: ( إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي ) إلى الحق ودينه الإسلام, والإقرار بوحدانيته, فيوفقه له ( مَنْ هُوَ كَاذِبٌ ) مفتر على الله, يتقول عليه الباطل, ويضيف إليه ما ليس من صفته, ويزعم أن له ولدا افتراء عليه, كفار لنعمه, جحودا لربوبيته. القول في تأويل قوله تعالى : لَوْ أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَتَّخِذَ وَلَدًا لاصْطَفَى مِمَّا يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ سُبْحَانَهُ هُوَ اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ (4)