Tabari
Terug naar surah 38, ayah 5

Tafseer van Saad · Saad · 38:5

أَجَعَلَ ٱلْءَالِهَةَ إِلَٰهًۭا وَٰحِدًا ۖ إِنَّ هَٰذَا لَشَىْءٌ عُجَابٌۭ

Heeft hij de goden tot één God gemaakt? Voorwaar, dit is zeker een verbazingwekkend iets."

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    En Zijn woord ( أَجَعَلَ الآلِهَةَ إِلَهًا وَاحِدًا ) ("Heeft hij de goden tot één god gemaakt?"): Hij zegt: en deze ongelovigen, die zeiden dat Muḥammad een leugenachtige tovenaar was, zeiden: heeft Muḥammad alle aanbeden voorwerpen tot één gemaakt, die ons aller smeekbede hoort en de aanbidding kent van ieder van ons die hem aanbidt? ( إِنَّ هَذَا لَشَيْءٌ عُجَابٌ ) ("Voorwaar, dit is wel een verbazingwekkende zaak"): dat wil zeggen, dit is werkelijk een wonderlijke zaak.

    Zoals Bishr ons verteld heeft, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda ( أَجَعَلَ الآلِهَةَ إِلَهًا وَاحِدًا إِنَّ هَذَا لَشَيْءٌ عُجَابٌ ), hij zei: de polytheïsten verbaasden zich dat zij werden opgeroepen tot Allah alleen, en zeiden: hoort één god al onze behoeften?! Wij hebben hierover niet gehoord in de laatste geloofsgemeenschap.

    En de aanleiding voor wat deze polytheïsten zeiden — datgene waarover Allah van hen bericht heeft dat zij het zeiden — was dat de Boodschapper van Allah, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, tot hen zei: ("Ik vraag jullie om mij in één zaak te beantwoorden, waarmee de Arabieren zich aan jullie zullen onderwerpen en waarmee de niet-Arabieren jullie schatting zullen betalen. Zij zeiden: en wat is dat? Hij zei: jullie zeggen: er is geen god dan Allah. Op dat moment zeiden zij: ( أَجَعَلَ الآلِهَةَ إِلَهًا وَاحِدًا ), uit verbazing daarover").

    * Vermelding van wie dat zei:

    Abū Kurayb en Ibn Wakīʿ hebben ons verteld, zij beiden zeiden: Abū Usāma heeft ons verteld, hij zei: al-Aʿmash heeft ons verteld, hij zei: ʿAbbād heeft ons verteld, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās, hij zei: ("Toen Abū Ṭālib ziek werd, kwam een groep van de Quraysh bij hem binnen, onder wie Abū Jahl ibn Hishām, en zij zeiden: jouw broers zoon beschimpt onze goden, en hij doet zus en zo, en hij zegt zus en zo; zend toch iemand naar hem en houd hem tegen. Hij zond iemand naar hem, en de Profeet, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, kwam en betrad het huis, en tussen hen en Abū Ṭālib was ruimte ter grootte van de zitplaats van één man. Abū Jahl vreesde dat, als de Profeet naast Abū Ṭālib zou zitten, deze milder voor hem zou zijn, dus sprong hij op en ging op die plaats zitten. De Boodschapper van Allah, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, vond geen zitplaats dicht bij zijn oom en ging bij de deur zitten. Abū Ṭālib zei tot hem: o zoon van mijn broer, wat hebben jouw volksgenoten dat zij over jou klagen? Zij beweren dat jij hun goden beschimpt en zus en zo zegt. Zij overlaadden hem met woorden, en de Boodschapper van Allah, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, sprak en zei: 'O oom, ik wens dat zij één woord aannemen dat zij uitspreken, waarmee de Arabieren zich aan hen zullen onderwerpen en waarmee de niet-Arabieren hun de hoofdgeld voor niet-moslims (jizyah) zullen betalen.' Zij schrokken van zijn woord en uitspraak, en het volk zei: één woord? Ja, bij jouw vader, tien zelfs! Zij zeiden: en wat is dat? Abū Ṭālib zei: en welk woord is dat, o zoon van mijn broer? Hij zei: 'Er is geen god dan Allah.' Toen stonden zij verschrikt op, schudden hun gewaden uit en zeiden: ( أَجَعَلَ الآلِهَةَ إِلَهًا وَاحِدًا إِنَّ هَذَا لَشَيْءٌ عُجَابٌ ). Hij zei: en er werd geopenbaard vanaf deze plaats tot aan Zijn woord لَمَّا يَذُوقُوا عَذَابِ ('terwijl zij Mijn bestraffing nog niet geproefd hebben'"). De bewoording is van Abū Kurayb.

    Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya ibn Hishām heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Yaḥyā ibn ʿUmāra, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās, hij zei: Abū Ṭālib werd ziek, en de Boodschapper van Allah, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, kwam hem bezoeken terwijl zij om hem heen zaten, en bij zijn hoofd was een lege plaats. Abū Jahl stond op en ging daar zitten. Abū Ṭālib zei: o zoon van mijn broer, wat is er met jouw volksgenoten dat zij over jou klagen? Hij zei: o oom, ik wens dat zij één woord aannemen waarmee de Arabieren zich aan hen zullen onderwerpen en waarmee de niet-Arabieren hun de hoofdgeld voor niet-moslims (jizyah) zullen betalen. Hij zei: wat is dat? Hij zei: 'Er is geen god dan Allah.' Toen stonden zij op en zeiden: مَا سَمِعْنَا بِهَذَا فِي الْمِلَّةِ الآخِرَةِ إِنْ هَذَا إِلا اخْتِلاقٌ ('Wij hebben hierover niet gehoord in de laatste geloofsgemeenschap; dit is niets dan een verzinsel'). En de Koran werd geopenbaard: ص وَالْقُرْآنِ ذِي الذِّكْرِ ('Ṣād. Bij de Koran, vol vermaning') — vol eer — بَلِ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي عِزَّةٍ وَشِقَاقٍ ('Nee, zij die ongelovig zijn verkeren in eigendunk en tweespalt') tot aan Zijn woord ( أَجَعَلَ الآلِهَةَ إِلَهًا وَاحِدًا ).

    Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Yaḥyā ibn Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van Yaḥyā ibn ʿUmāra, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās, hij zei: Abū Ṭālib werd ziek — en daarna vermeldde hij iets dergelijks, behalve dat hij niet zei "vol eer", en hij zei: tot aan Zijn woord ( إِنَّ هَذَا لَشَيْءٌ عُجَابٌ ).

    Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van Yaḥyā ibn ʿUmāra, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, hij zei: Abū Ṭālib werd ziek. Hij zei: en de Profeet, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, kwam hem bezoeken, en bij zijn hoofd was de zitplaats van één man. Abū Jahl stond op en ging daar zitten. Zij klaagden bij Abū Ṭālib over de Profeet, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, en zeiden: hij smaadt onze goden. Hij zei: o zoon van mijn broer, wat wil je hiermee? Hij zei: 'O oom, ik wens dat zij één woord aannemen waarmee de Arabieren zich aan hen zullen onderwerpen en waarmee de niet-Arabieren hun de hoofdgeld voor niet-moslims (jizyah) zullen betalen.' Hij zei: en wat is dat? Hij zei: 'Er is geen god dan Allah.' Toen zeiden zij: ( أَجَعَلَ الآلِهَةَ إِلَهًا وَاحِدًا إِنَّ هَذَا لَشَيْءٌ عُجَابٌ ).

    Toon originele Arabische tekst
    وقوله ( أَجَعَلَ الآلِهَةَ إِلَهًا وَاحِدًا ) يقول: وقال هؤلاء الكافرون الذين قالوا: محمد ساحر كذاب: أجعل محمد المعبودات كلها واحدا, يسمع دعاءنا جميعنا, ويعلم عبادة كل عابد عبدَه منا( إِنَّ هَذَا لَشَيْءٌ عُجَابٌ ) : أي إن هذا لشيء عجيب. كما حدثنا بشر, قال: ثنا يزيد, قال: ثنا سعيد, عن قتادة ( أَجَعَلَ الآلِهَةَ إِلَهًا وَاحِدًا إِنَّ هَذَا لَشَيْءٌ عُجَابٌ ) قال: عجب المشركون أن دُعوا إلى الله وحده, وقالوا: يسمع لحاجاتنا جميعا إله واحد! ما سمعنا بهذا في الملة الآخرة. وكان سبب قيل هؤلاء المشركين ما أخبر الله عنهم أنهم قالوه, من ذلك, أن رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم قال لهم: ( أسألكم أن تجيبوني إلى واحدة تدين لكم بها العرب, وتعطيكم بها الخراج العجم ، فقالوا: وما هي؟ فقال:تقولون لا إله إلا الله, فعند ذلك قالوا: ( أَجَعَلَ الآلِهَةَ إِلَهًا وَاحِدًا ) تعجبا منهم من ذلك ). * ذكر من قال ذلك: حدثنا أبو كُرَيب وابن وكيع, قالا ثنا أبو أسامة, قال: ثنا الأعمش, قال: ثنا عباد, عن سعيد بن جُبَير, عن ابن عباس, قال: ( لما مرض أبو طالب دخل عليه رهط من قريش فيهم أبو جهل بن هشام فقالوا: إن ابن أخيك يشتم آلهتنا, ويفعل ويفعل, ويقول ويقول, فلو بعثت إليه فنهيته; فبعث إليه, فجاء النبي صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم فدخل البيت, وبينهم وبين أبي طالب قدر مجلس رجل, قال: فخشي أبو جهل إن جلس إلى جنب أبي طالب أن يكون أرق له عليه, فوثب فجلس في ذلك المجلس, ولم يجد رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم مجلسا قرب عمه, فجلس عند الباب, فقال له أبو طالب: أي ابن أخي, ما بال قومك يشكونك؟ يزعمون أنك تشتم آلهتهم, وتقول وتقول; قال: فأكثروا عليه القول, وتكلم رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم فقال: " يا عَمّ إنّي أُرِيدهُمْ عَلى كَلِمَةٍ وَاحِدةٍ يَقُولُونَهَا, تَدِينُ لَهُمْ بِها العَرَبُ, وتُؤَدِّي إلَيْهِم بِها العَجَمُ الجِزْيَةَ", ففزعوا لكلمته ولقوله, فقال القوم: كلمة واحدة؟ نعم وأبيك عَشْرًا; فقالوا: وما هي؟ فقال أبو طالب: وأيّ كلمة هي يا ابن أخي؟ قال: " لا إلَهَ إلا الله "; قال: فقاموا فزِعين ينفضون ثيابهم, وهم يقولون: ( أَجَعَلَ الآلِهَةَ إِلَهًا وَاحِدًا إِنَّ هَذَا لَشَيْءٌ عُجَابٌ ) قال: ونـزلت من هذا الموضع إلى قوله لَمَّا يَذُوقُوا عَذَابِ اللفظ لأبي كريب. حدثنا أبو كُرَيب, قال: ثنا معاوية بن هشام, عن سفيان, عن يحيى بن عمارة, عن سعيد بن جُبَير عن ابن عباس, قال: مرض أبو طالب, فأتاه رسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم يعوده, وهم حوله جلوس, وعند رأسه مكان فارغ, فقام أبو جهل فجلس فيه, فقال أبو طالب: يا ابن أخي ما لقومك يشكونك؟ قال: يا عَمّ أُرِيدُهُمْ عَلى كَلِمَةٍ تَدِينُ لَهُمْ بِهَا العَرَبُ, وتُؤَدِّي إلَيْهِمْ بِهَا العَجَمُ الجِزْيَةَ قال: ما هي؟ قال: لا إلَهَ إلا الله " فقاموا وهم يقولون: مَا سَمِعْنَا بِهَذَا فِي الْمِلَّةِ الآخِرَةِ إِنْ هَذَا إِلا اخْتِلاقٌ ونـزل القرآن: ص وَالْقُرْآنِ ذِي الذِّكْرِ ذي الشرف بَلِ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي عِزَّةٍ وَشِقَاقٍ حتى قوله ( أَجَعَلَ الآلِهَةَ إِلَهًا وَاحِدًا ) . حدثنا ابن وكيع, قال: ثنا يحيى بن سعيد, عن سفيان, عن الأعمش, عن يحيى بن عمارة, عن سعيد بن جُبَير, عن ابن عباس, قال: مرض أبو طالب, ثم ذكر نحوه, إلا أنه لم يقل ذي الشرف, وقال: إلى قوله ( إِنَّ هَذَا لَشَيْءٌ عُجَابٌ ). حدثنا ابن بشار, قال: ثنا عبد الرحمن, قال: ثنا سفيان, عن الأعمش, عن يحيى بن عمارة, عن سعيد بن جُبَير, قال: مرض أبو طالب, قال: فجاء النبي صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم يعوده, فكان عند رأسه مقعدُ رجل, فقام أبو جهل, فجلس فيه, فشَكَوا النبيّ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم إلى أبي طالب, وقالوا: إنه يقع في آلهتنا, فقال: يا ابن أخي ما تريد إلى هذا؟ قال: " يا عمّ إنَّي أُرِيدُهُمْ عَلَى كَلِمَةٍ تَدِينُ لَهُمْ بِهَا العَرَبُ, وتُؤَدِّي إلَيْهِمُ العَجَمُ الْجِزْيَةَ" قال: وما هي؟ قال: " لا إلَهَ إلا الله ", فقالوا: ( أَجَعَلَ الآلِهَةَ إِلَهًا وَاحِدًا إِنَّ هَذَا لَشَيْءٌ عُجَابٌ ).