Tabari
Terug naar surah 38, ayah 16

Tafseer van Saad · Saad · 38:16

وَقَالُوا۟ رَبَّنَا عَجِّل لَّنَا قِطَّنَا قَبْلَ يَوْمِ ٱلْحِسَابِ

En zij zeggen: "Onze Heer, bespoedig voor ons ons deel (van de bestraffing) vóór de Dag des Oordeels."

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Zijn woord wa-qālū rabbanā ʿajjil lanā qiṭṭanā qabla yawmi l-ḥisāb ("En zij zeiden: 'Onze Heer, bespoedig voor ons ons aandeel vóór de Dag der Afrekening'"): de Verhevene, wiens gedachtenis verheven is, zegt: deze polytheïsten die deelgenoten aan Allah toekennen, uit de Quraysh, zeiden: "O onze Heer, bespoedig voor ons onze geschriften vóór de Dag der Opstanding." Het woord al-qiṭṭ betekent in de taal van de Arabieren: het beschreven blad, het geschreven document. Daarvan is het woord van al-Aʿshā:

    En ook niet de koning al-Nuʿmān, op de dag dat ik hem ontmoette, die uit zijn gunst de schriften (al-quṭūṭ) uitdeelt en sommigen boven anderen begunstigt. (11)

    Met al-quṭūṭ bedoelt hij het meervoud van al-qiṭṭ, en dat zijn de schriftelijke toekenningen van beloningen.

    De geleerden van de uitleg (ahl al-taʾwīl) verschilden van mening over de betekenis die deze polytheïsten beoogden met hun verzoek om bespoediging van het qiṭṭ voor hen. Sommigen van hen zeiden: zij vroegen hun Heer slechts om bespoediging van hun aandeel in de bestraffing (ʿadhāb) die voor hen in het Hiernamaals is voorbereid, in dit aardse leven, zoals sommigen van hen zeiden: in kāna hādhā huwa l-ḥaqqa min ʿindika fa-amṭir ʿalaynā ḥijāratan mina l-samāʾi awi ʾtinā bi-ʿadhābin alīm ("Indien dit de waarheid van U is, laat dan stenen uit de hemel op ons regenen of breng ons een pijnlijke bestraffing").

    * Vermelding van wie dat zei:

    ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd Allāh heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, over zijn woord rabbanā ʿajjil lanā qiṭṭanā ("Onze Heer, bespoedig voor ons ons aandeel"): hij zegt: de bestraffing.

    Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, over zijn woord wa-qālū rabbanā ʿajjil lanā qiṭṭanā qabla yawmi l-ḥisāb: hij zei: zij vroegen Allah om voor hen de bestraffing te bespoedigen vóór de Dag der Opstanding.

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Ḥakkām heeft ons verteld, op gezag van ʿAnbasa, op gezag van Muḥammad ibn ʿAbd al-Raḥmān, op gezag van al-Qāsim ibn Abī Bazza, op gezag van Mujāhid, over zijn woord lanā qiṭṭanā ("voor ons ons aandeel"): hij zei: onze bestraffing.

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld, beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over zijn woord ʿajjil lanā qiṭṭanā ("bespoedig voor ons ons aandeel"): hij zei: onze bestraffing.

    Bishr heeft mij verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over zijn woord wa-qālū rabbanā ʿajjil lanā qiṭṭanā qabla yawmi l-ḥisāb: dat wil zeggen: ons deel, ons aandeel in de bestraffing vóór de Dag der Opstanding. Hij zei: dat heeft Abū Jahl gezegd: "O Allah, indien wat Muḥammad zegt waar is, fa-amṭir ʿalaynā ḥijāratan mina l-samāʾ ('laat dan stenen uit de hemel op ons regenen')…" — de rest van het vers.

    En anderen zeiden: nee, zij vroegen hun Heer juist om bespoediging van hun aandelen en hun verblijfplaatsen in het paradijs (janna), opdat zij die zouden zien en zo de werkelijkheid zouden kennen van wat Muḥammad — Allah zegene hem en geve hem vrede — hun beloofde, om er dan in te geloven en hem voor waarachtig te houden.

    * Vermelding van wie dat zei:

    Muḥammad ibn al-Ḥusayn heeft mij verteld, hij zei: Aḥmad ibn al-Mufaḍḍal heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, over zijn woord ʿajjil lanā qiṭṭanā ("bespoedig voor ons ons aandeel"): zij zeiden: toon ons onze verblijfplaatsen in het paradijs, opdat wij u volgen.

    En anderen zeiden: hun verzoek betrof hun aandeel in het paradijs, maar zij vroegen om de bespoediging daarvan voor hen in dit aardse leven.

    * Vermelding van wie dat zei:

    Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Thābit al-Ḥaddād, hij zei: ik hoorde Saʿīd ibn Jubayr zeggen over zijn woord ʿajjil lanā qiṭṭanā qabla yawmi l-ḥisāb ("bespoedig voor ons ons aandeel vóór de Dag der Afrekening"): hij zei: ons aandeel in het paradijs.

    En anderen zeiden: nee, zij vroegen hun Heer om bespoediging van het levensonderhoud (rizq).

    * Vermelding van wie dat zei:

    Muḥammad ibn ʿUmar ibn ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Ashʿath al-Sijistānī heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, op gezag van Ismāʿīl ibn Abī Khālid, over zijn woord ʿajjil lanā qiṭṭanā: hij zei: ons levensonderhoud.

    En anderen zeiden: zij vroegen dat Hij voor hen hun geschriften zou bespoedigen waarover Allah zei fa-ammā man ūtiya kitābahu bi-yamīnih ("wat betreft hem wie zijn boek in zijn rechterhand wordt gegeven") en wa-ammā man ūtiya kitābahu bi-shimālih ("en wat betreft hem wie zijn boek in zijn linkerhand wordt gegeven") — in dit aardse leven, opdat zij zouden zien of hun die in hun rechterhanden gegeven worden of in hun linkerhanden, en opdat zij zouden zien of zij van de mensen van het paradijs zijn of van de mensen van het Vuur, vóór de Dag der Opstanding — uit spot van hunnentwege met de Qurʾān en met de belofte van Allah.

    En de juiste opvatting hierin is naar mijn mening dat men zegt: het volk vroeg zijn Heer om de bespoediging van hun documenten met hun aandelen van het goede of het kwade, dat Allah Zijn dienaren beloofde hun in het Hiernamaals te geven, vóór de Dag der Opstanding, in dit aardse leven — uit spot met de waarschuwing (waʿīd) van Allah.

    En wij zeiden slechts dat het zo is, omdat het qiṭṭ datgene is wat ik beschreven heb: de geschriften met beloningen en aandelen. En Allah heeft over deze polytheïsten bericht dat zij Hem vroegen dat voor hen te bespoedigen, en daarna liet Hij dat volgen door Zijn woord tot Zijn Profeet: iṣbir ʿalā mā yaqūlūn ("verdraag geduldig wat zij zeggen"). Daaruit was het bekend dat hun verzoek aan de Profeet — Allah zegene hem en geve hem vrede — indien het niet op de wijze van spot van hunnentwege was geweest, niet iets zou zijn geweest dat door het bevel tot geduldig verdragen ervan gevolgd werd. Maar omdat het spot was en daarin een belediging school voor de Boodschapper van Allah — Allah zegene hem en geve hem vrede —, beval Allah hem het geduldig te verdragen totdat Zijn oordeel over hen tot hem zou komen. En aangezien er in zijn woord ʿajjil lanā qiṭṭanā geen verduidelijking was welke van de documenten zij bedoelden, was er geen reden om dat te richten op de betekenis dat er bepaalde betekenissen van het goede of het kwade mee bedoeld werden. Daarom zeiden wij dat hun verzoek betrekking had op wat ik vermeld heb: hun aandelen van het goede en het kwade.

    ------------------------

    De voetnoten:

    (11) Het vers is van al-Aʿshā, Maymūn ibn Qays (Dīwān, Caïro-editie, p. 33), uit een qaṣīda waarin hij al-Muḥalliq ibn Khantham ibn Shaddād ibn Rabīʿa prijst. Daarin staat "bi-ummatihi" ("door zijn gemeenschap") in plaats van "bi-niʿmatihi" ("uit zijn gunst"). En al-quṭūṭ is het meervoud van qiṭṭ, met kasra op de qāf, en dat is het document met de toekenning; en yaʾfiqu, vervoegd als yaḍribu, betekent: hij begunstigt sommige mensen boven anderen in de toekenningen. Het is een van de getuigenissen van Abū ʿUbayda in (Majāz al-Qurʾān, folio 213). Hij zei over Zijn woord van de Verhevene "rabbanā ʿajjil lanā qiṭṭanā": al-qiṭṭ is het geschrift. Hij zei: al-Aʿshā zei "wa-lā l-malik" — het vers. Al-quṭūṭ zijn de geschriften met de toekenningen; yaʾfiqu betekent: hij begunstigt en verheft. Men zegt: nāqa afiqa ("een uitmuntende kameelmerrie"), faras āfiq ("een uitmuntend paard"), wanneer men het boven andere begunstigt.

    Toon originele Arabische tekst
    وقوله ( وَقَالُوا رَبَّنَا عَجِّلْ لَنَا قِطَّنَا قَبْلَ يَوْمِ الْحِسَابِ ) يقول تعالى ذكره: وقال هؤلاء المشركون بالله من قريش: يا ربنا عجل لنا كتبنا قبل يوم القيامة. والقطّ في كلام العرب: الصحيفة المكتوبة; ومنه قول الأعشى: وَلا المَلِــكُ النُّعْمَــانُ يَـوْمَ لَقِيتُـهُ بِنِعْمَتِــهِ يُعْطِــي القُطُـوطَ وَيـأْفِقُ (11) يعني بالقُطوط: جمع القط, وهي الكتب بالجوائز. واختلف أهل التأويل في المعنى الذي أراد هؤلاء المشركون بمسألتهم تعجيل القطّ لهم, فقال بعضهم: إنما سألوا ربهم تعجيل حظهم من العذاب الذي أعد لهم في الآخرة في الدنيا, كما قال بعضهم: إِنْ كَانَ هَذَا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنَا حِجَارَةً مِنَ السَّمَاءِ أَوِ ائْتِنَا بِعَذَابٍ أَلِيمٍ . * ذكر من قال ذلك: حدثني عليّ, قال: ثنا عبد الله, قال: ثني معاوية, عن عليّ, عن ابن عباس, قوله ( رَبَّنَا عَجِّلْ لَنَا قِطَّنَا ) يقول: العذاب. حدثني محمد بن سعد, قال: ثني أبي, قال: ثني عمي, قال: ثني أبي, عن أبيه, عن ابن عباس, قوله ( وَقَالُوا رَبَّنَا عَجِّلْ لَنَا قِطَّنَا قَبْلَ يَوْمِ الْحِسَابِ ) قال: سألوا الله أن يعجل لهم العذاب قبل يوم القيامة. حدثنا ابن حميد, قال: ثنا حكام, عن عنبسة, عن محمد بن عبد الرحمن, عن القاسم بن أبي بزّة, عن مجاهد, في قوله ( لَنَا قِطَّنَا ) قال: عذابنا. حدثني محمد بن عمرو, قال: ثنا أبو عاصم, قال: ثنا عيسى; وحدثني الحارث, قال: ثنا الحسن, قال: ثنا ورقاء جميعا، عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد, قوله ( عَجِّلْ لَنَا قِطَّنَا ) قال: عذابنا. حدثني بشر, قال: ثنا يزيد, قال: ثنا سعيد, عن قتادة, قوله ( وَقَالُوا رَبَّنَا عَجِّلْ لَنَا قِطَّنَا قَبْلَ يَوْمِ الْحِسَابِ ) أي نصيبنا حظنا من العذاب قبل يوم القيامة, قال: قد قال ذلك أبو جهل: اللهمّ إن كان ما يقول محمد حقا فَأَمْطِرْ عَلَيْنَا حِجَارَةً مِنَ السَّمَاءِ ... الآية. وقال آخرون: بل إنما سألوا ربهم تعجيل أنصبائهم ومنازلهم من الجنة حتى يروها فيعلموا حقيقة ما يعدهم محمد صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم فيؤمنوا حينئذ به ويصدّقوه. * ذكر من قال ذلك: حدثني محمد بن الحسين, قال: ثنا أحمد بن المفضل, قال: ثنا أسباط, عن السديّ, قوله ( عَجِّلْ لَنَا قِطَّنَا ) قالوا: أرنا منازلنا في الجنة حتى نتابعك. وقال آخرون: مسألتهم نصيبهم من الجنة, ولكنهم سألوا تعجيله لهم في الدنيا. * ذكر من قال ذلك: حدثنا ابن بشار, قال: ثنا عبد الرحمن, قال: ثنا سفيان, عن ثابت الحدّاد, قال: سمعت سعيد بن جُبَير يقول في قوله ( عَجِّلْ لَنَا قِطَّنَا قَبْلَ يَوْمِ الْحِسَابِ ) قال: نصيبنا من الجنة. وقال آخرون: بل سألوا ربهم تعجيل الرزق. * ذكر من قال ذلك: حدثني محمد بن عمر بن عليّ, قال: ثنا أشعث السجستاني, قال: ثنا شعبة, عن إسماعيل بن أبي خالد في قوله ( عَجِّلْ لَنَا قِطَّنَا ) قال: رزقنا. وقال آخرون: سألوا أن يعجل لهم كتبهم التي قال قال الله فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ وَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِشِمَالِهِ في الدنيا, لينظروا بأيمانهم يعطونها أم بشمائلهم؟ ولينظروا من أهل الجنة هم, أم من أهل النار قبل يوم القيامة استهزاء منهم بالقرآن وبوعد الله. وأولى الأقوال في ذلك عندي بالصواب أن يقال: إن القوم سألوا ربهم تعجيل صِكاكهم بحظوظهم من الخير أو الشر الذي وعد الله عباده أن يؤتيهموها في الآخرة قبل يوم القيامة في الدنيا استهزاء بوعيد الله. وإنما قلنا إن ذلك كذلك, لأن القطّ هو ما وصفت من الكتب بالجوائز والحظوظ, وقد أخبر الله عن هؤلاء المشركين أنهم سألوه تعجيل ذلك لهم, ثم أتبع ذلك قوله لنبيه: اصْبِرْ عَلَى مَا يَقُولُونَ فكان معلوما بذلك أن مسألتهم ما سألوا النبي صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم لو لم تكن على وجه الاستهزاء منهم لم يكن بالذي يتبع الأمر بالصبر عليه, ولكن لما كان ذلك استهزاء, وكان فيه لرسول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم أذى, أمره الله بالصبر عليه حتى يأتيه قضاؤه فيهم, ولما لم يكن في قوله ( عَجِّلْ لَنَا قِطَّنَا ) بيان أيّ القطوط إرادتهم, لم يكن لما توجيه ذلك إلى أنه معني به القطوط ببعض معاني الخير أو الشرّ, فلذلك قلنا إن مسألتهم كانت بما ذكرت من حظوظهم من الخير والشر. ------------------------ الهوامش: (11) البيت للأعمش ميمون بن قيس (ديوان طبع القاهرة ص 33) من قصيدة يمدح بها المحلق بن خنثم بن شداد بن ربيعة. وفيه"بأمته" في مكان"بنعمته" . والقطوط : جمع قط بكسر القاف ، وهو الصك بالجائزة ، ويأفق كيضرب يفضل بعض الناس في الجوائز على بعض وهو من شواهد أبي عبيدة في (مجاز القرآن ، الورقة 2131) قال في قوله تعالى :" ربنا عجل لنا قطنا" القط : الكتاب قال الأعشى :"ولا الملك" البيت القطوط : الكتب بالجوائز يأفق يفضل ويعلو . يقال : ناقة أفقة ، وفرس آفق إذا فضله على غيره.