Tafseer van De in Rijen Geschaarden · As-Saaffaat · 37:55
Toen keek hij en zag hem in het midden van Djahîm (de Hel).
En Zijn uitspraak فَاطَّلَعَ فَرَآهُ فِي سَوَاءِ الْجَحِيمِ ("Toen keek hij neer en zag hem midden in het Hellevuur") betekent: toen keek hij neer in het Vuur (al-nār) en zag hem midden in het laaiende vuur (al-jaḥīm). In de uitspraak is iets weggelaten waarvan men het vermelden onnodig achtte, omdat de bewoording er reeds op wijst, namelijk: zij zeiden: ja.
En in overeenstemming met wat wij hebben gezegd over de uitleg van Zijn uitspraak فَاطَّلَعَ فَرَآهُ فِي سَوَاءِ الْجَحِيمِ ("Toen keek hij neer en zag hem midden in het laaiende vuur") hebben de uitleggers gesproken.
* Vermelding van wie dat heeft gezegd:
ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn uitspraak فِي سَوَاءِ الْجَحِيمِ ("midden in het laaiende vuur"), hij bedoelt: in het midden van het laaiende vuur.
Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās: فِي سَوَاءِ الْجَحِيمِ ("midden in het laaiende vuur"), hij bedoelt: in het midden van het laaiende vuur.
Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: ʿAbbād ibn Rāshid heeft ons verteld, op gezag van al-Ḥasan, over Zijn uitspraak فِي سَوَاءِ الْجَحِيمِ ("midden in het laaiende vuur"), hij zegt: in het midden van het laaiende vuur.
Ibn Sinān heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Ṣamad heeft ons verteld, hij zei: ʿAbbād ibn Rāshid heeft ons verteld, hij zei: ik hoorde al-Ḥasan — en hij noemde hetzelfde.
Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Sulaymān ibn Ḥarb heeft ons verteld, hij zei: Abū Hilāl heeft ons verteld, hij zei: Qatāda heeft ons verteld, over Zijn uitspraak سَوَاءِ الْجَحِيم ("het midden van het laaiende vuur"), hij zei: het midden ervan.
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, hij zei: هَلْ أَنْتُمْ مُطَّلِعُونَ ("Willen jullie neerkijken?"), hij zei: hij vroeg zijn Heer hem te laten neerkijken. Hij zei: فَاطَّلَعَ فَرَآهُ فِي سَوَاءِ الْجَحِيمِ ("Toen keek hij neer en zag hem midden in het laaiende vuur"): dat wil zeggen in het midden van het laaiende vuur.
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, op gezag van Khulayd al-ʿAṣarī, hij zei: ware het niet dat Allah hem hem deed kennen, dan zou hij hem niet hebben herkend, want zijn gelaatskleur en gestalte waren nadien veranderd. En ons is verteld dat hij neerkeek en de schedels van het volk zag, en zei: تَاللَّهِ إِنْ كِدْتَ لَتُرْدِينِ * وَلَوْلا نِعْمَةُ رَبِّي لَكُنْتُ مِنَ الْمُحْضَرِينَ ("Bij Allah, je had mij bijna te gronde gericht! En ware het niet de gunst van mijn Heer geweest, dan zou ik tot de voorgeleiden hebben behoord").
Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Ibrāhīm ibn Abī al-Wazīr heeft ons verteld, hij zei: Sufyān ibn ʿUyayna heeft ons verteld, op gezag van Saʿīd ibn Abī ʿArūba, op gezag van Qatāda, op gezag van Muṭarrif ibn ʿAbdallāh, over Zijn uitspraak فَاطَّلَعَ فَرَآهُ فِي سَوَاءِ الْجَحِيمِ ("Toen keek hij neer en zag hem midden in het laaiende vuur"), hij zei: bij Allah, ware het niet dat hij hem deed kennen, dan zou hij hem niet hebben herkend, want het Vuur had zijn gelaatskleur en gestalte veranderd.
Muḥammad ibn al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Aḥmad heeft ons verteld, hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī, over Zijn uitspraak هَلْ أَنْتُمْ مُطَّلِعُونَ ("Willen jullie neerkijken?"), hij zei: Ibn ʿAbbās placht het te reciteren: "hal antum muṭṭaliʿūnī fa-ṭṭalaʿa fa-raʾāhu fī sawāʾi l-jaḥīm" ("Willen jullie mij laten neerkijken? Toen keek hij neer en zag hem midden in het laaiende vuur"), hij zei: in het midden van het laaiende vuur.
En deze recitatie die al-Suddī op gezag van Ibn ʿAbbās heeft vermeld — namelijk dat hij in (muṭṭaliʿūn) [een verbonden voornaamwoord las] — behoort, indien zij betrouwbaar van hem is overgeleverd, tot de afwijkende (shāḏḏ) leesvormen. Dat is zo omdat de Arabieren, bij een verborgen voornaamwoord van de naamwoorden dat verbonden is aan een handelend onderwerp (een actief deelwoord), de annexatie (iḍāfa) niet verkiezen, of het nu enkelvoud of meervoud betreft. Zij zeggen vrijwel nooit "anta mukallimunī", noch "antumā mukallimānī", noch "antum mukallimūnī" of "mukallimūnanī", maar zij zeggen "anta mukallimī" (jij bent degene die met mij spreekt), "antumā mukallimāya", en "antum mukallimī". En wanneer iemand van hen dat wel zegt, zegt hij het bij wijze van vergissing, doordat hij het verwart met "anta tukallimunī", "antumā tukallimānī" en "antum tukallimūnanī", zoals de dichter zei:
En ik weet niet — en mijn vermoeden is louter vermoeden — of jij mij zult overleveren aan mijn volk, o Sharāḥ?
Zo zei hij "musliminī", maar dat is niet de juiste vorm van de bewoording; de juiste vorm is veeleer "amusliminī" [d.w.z. "amuslimī"]. Maar wanneer de bewoording uitgesproken is en niet verbonden aan het handelend onderwerp, dan annexeren zij soms wel en soms niet. Men zegt dan: "hādhā mukallimun akhāka" en "mukallimu akhīka", "hādhāni mukallimā akhīka" en "mukallimāni akhāka", "hāʾulāʾi mukallimū akhīka" en "mukallimūna akhāka". En men verkiest de annexatie enkel bij het verborgen voornaamwoord dat verbonden is aan een handelend onderwerp, omdat de twee elementen door de verbinding van het ene met het andere als één element worden.
