Tabari
Terug naar surah 35, ayah 43

Tafseer van De Schepper · Faatir · 35:43

ٱسْتِكْبَارًۭا فِى ٱلْأَرْضِ وَمَكْرَ ٱلسَّيِّئِ ۚ وَلَا يَحِيقُ ٱلْمَكْرُ ٱلسَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِۦ ۚ فَهَلْ يَنظُرُونَ إِلَّا سُنَّتَ ٱلْأَوَّلِينَ ۚ فَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ ٱللَّهِ تَبْدِيلًۭا ۖ وَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ ٱللَّهِ تَحْوِيلًا

Als hoogmoedigen op de aarde, en met een slechte list. Maar de slechte list treft niemand dan de beramers ervan. Zij wachten op niks anders dan de manier waarop de woegeren werden bestraft. Jij zult in de handelwijze van Allah nooit een verandering aantreffen en jij zult in de handelwijze van Allah nooit een afwijking aantreffen.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    Zijn woord اسْتِكْبَارًا فِي الأرْضِ ("uit hoogmoed op aarde") — Hij zegt: zij vluchtten weg uit hoogmoed op aarde en uit slechte list, en dat was omdat zij de zwakken weerhielden hem te volgen, naast hun ongeloof in hem. En de list (al-makr) is hier: het toekennen van deelgenoten aan Allah (al-shirk).

    Zoals Bishr ons verteld heeft, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: وَمَكْرَ السَّيِّئِ ("en de boze list") — en dat is shirk. De list is toegevoegd aan "het boze" (al-sayyiʾ), terwijl "het boze" een kwalificatie van de list is, zoals gezegd is إِنَّ هَذَا لَهُوَ حَقُّ الْيَقِينِ ("Voorwaar, dit is de ware zekerheid"). En er is gezegd: dat staat in de recitatie van ʿAbd Allāh als وَمَكْرًا سَيِّئًا, en daarin ligt de bevestiging van de uitspraak die wij gedaan hebben, namelijk dat "het boze" in betekenis een kwalificatie van de list is. De reciteurs van de steden hebben dat gereciteerd, met uitzondering van al-Aʿmash en Ḥamza, met een bewogen hamza in de genitief. En al-Aʿmash en Ḥamza reciteerden dat met een hamza en met verstomming van de hamza, daarbij beredenerend dat, toen de klinkerbewegingen daarin talrijk werden, het zwaar werd, zodat zij de hamza lieten verstommen, zoals de dichter zei:

    "Wanneer zij krom worden, zeg ik: metgezel, maak recht" (1)

    waarbij hij de bāʾ liet verstommen vanwege de talrijkheid van de klinkerbewegingen.

    En het juiste van de recitatie is datgene waarop de reciteurs van de steden zich houden, namelijk het bewegen van de hamza naar de genitief. En het is niet toegestaan in de Qurʾān dat men reciteert met alles wat in het Arabisch geoorloofd is, omdat de recitatie slechts datgene is waarmee de voorbije imams gereciteerd hebben en wat de voorgangers (al-salaf) overgeleverd hebben op de wijze waarop zij het overnamen van wie hen voorafgingen.

    En Zijn woord وَلا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلا بِأَهْلِهِ ("en de boze list treft niemand dan haar beoefenaars") — Hij zegt: en de boze list daalt slechts neer op haar beoefenaars, dat wil zeggen op degenen die haar beramen; en wat bedoeld wordt is enkel dat het kwaad van die list die deze mushrikīn beraamden alleen op henzelf neerdaalt.

    En Qatāda zei daarover wat Bishr ons verteld heeft, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: وَلا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلا بِأَهْلِهِ — en dat is shirk.

    En Zijn woord فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلا سُنَّةَ الأوَّلِينَ ("verwachten zij dan iets anders dan de handelwijze ten aanzien van de vroegeren?") — Hij, verheven is Zijn vermelding, zegt: verwachten deze mushrikīn uit jouw volk, o Muḥammad, iets anders dan Allahs handelwijze met hen in het nabije van deze wereld vanwege hun ongeloof in Hem, namelijk de pijnlijke bestraffing? Hij zegt: verwachten dezen iets anders dan dat Ik over hen breng — vanwege Mijn wraak over hun toekennen van deelgenoten aan Mij en hun verloochening van Mijn boodschapper — het gelijke van datgene wat Ik bracht over hun gelijken onder de gemeenschappen die hen voorafgingen?

    Zoals Bishr ons verteld heeft, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, Zijn woord فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلا سُنَّةَ الأوَّلِينَ — dat wil zeggen: de bestraffing van de vroegeren; فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِيلا ("en gij zult in de handelwijze van Allah geen verandering vinden") — Hij zegt: gij zult, o Muḥammad, in de handelwijze van Allah geen wijziging vinden.

    En Zijn woord وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَحْوِيلا ("en gij zult in de handelwijze van Allah geen verlegging vinden") — Hij zegt: en gij zult in de handelwijze van Allah ten aanzien van Zijn schepselen geen verandering vinden. Hij zegt: niemand zal dat wijzigen noch veranderen, want er is geen afwending mogelijk van Zijn beschikking.

    ------------------------

    Voetnoten:

    (1) Het vers behoort tot de bewijsverzen van al-Farrāʾ in Maʿānī al-Qurʾān (folio 267). Hij zei: en Zijn woord مكر السيئ: de list is toegevoegd aan "het boze", terwijl het hetzelfde is, zoals Hij zei: إن هذا لهو حق اليقين. En de bevestiging daarvan ligt in de overlevering van ʿAbd Allāh: ومكرًا سيئًا. En in Zijn woord مكر السيئ is de hamza in al-sayyiʾ in de genitief, maar al-Aʿmash en Ḥamza hebben haar gestold (verstomd) vanwege de talrijkheid van de klinkerbewegingen, zoals Hij zei: لا يحزنهم الفزع الأكبر; de dichter zei:

    "Wanneer zij krom worden, zeg ik: metgezel, maak recht"

    hij bedoelt: o metgezel, maak recht, waarbij hij de bāʾ stolde vanwege de talrijkheid van de klinkerbewegingen. Al-Farrāʾ zei: al-Ruwāsī heeft mij verteld, op gezag van Abū ʿAmr ibn al-ʿAlāʾ: لا يحزنهم in stollende (verstomde) vorm. Einde.

    Toon originele Arabische tekst
    وقوله (اسْتِكْبَارًا فِي الأرْضِ) يقول: نفروا استكبارًا في الأرض وخدعة سيئة، وذلك أنهم صدوا الضعفاء عن اتباعه مع كفرهم به. والمكر هاهنا: هو الشرك. كما حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة ( وَمَكْرَ السَّيِّئِ ) وهو الشرك. وأضيف المكر إلى السيئ ، والسيئ من نعت المكر كما قيل إِنَّ هَذَا لَهُوَ حَقُّ الْيَقِينِ وقيل: إن ذلك في قراءة عبد الله (وَمَكْرًا سَيِّئًا)، وفي ذلك تحقيق القول الذي قلناه من أن السيئ في المعنى من نعت المكر. وقرأ ذلك قراء الأمصار غير الأعمش وحمزة بهمزة محركة بالخفض. وقرأ ذلك الأعمش وحمزة بهمزة وتسكين الهمزة اعتلالا منهما بأن الحركات لما كثرت في ذلك ثقل، فسكَّنا الهمزة، كما قال الشاعر: إذَا اعْوَجَجْنَ قُلْتُ صَاحِبْ قَوّمِ (1) فسكن الباء لكثرة الحركات. والصواب من القراءة ما عليه قراء الأمصار من تحريك الهمزة فيه إلى الخفض وغير جائز في القرآن أن يقرأ بكل ما جاز في العربية؛ لأن القراءة إنما هي ما قرأت به الأئمة الماضية، وجاء به السلف على النحو الذي أخذوا عمن قبلهم. وقوله ( وَلا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلا بِأَهْلِهِ ) يقول: ولا ينـزل المكر السيئ إلا بأهله، يعني بالذين يمكرونه، وإنما عنى أنه لا يحل مكروه ذلك المكر الذي مكره هؤلاء المشركون إلا بهم. وقال قتادة في ذلك ما حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة ( وَلا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلا بِأَهْلِهِ ) وهو الشرك. وقوله ( فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلا سُنَّةَ الأوَّلِينَ ) يقول تعالى ذكره: فهل ينتظر هؤلاء المشركون من قومك يا محمد إلا سنة الله بهم في عاجل الدنيا على كفرهم به أليم العقاب، يقول: فهل ينتظر هؤلاء إلا أن أحل بهم من نقمتي على شركهم بي وتكذيبهم رسولي مثل الذي أحللت بمن قبلهم من أشكالهم من الأمم. كما حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة قوله ( فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلا سُنَّةَ الأوَّلِينَ ) أي: عقوبة الأولين ( فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِيلا ) يقول: فلن تجد يا محمد لسنة الله تغييرًا. وقوله ( وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَحْوِيلا ) يقول: ولن تجد لسنة الله في خلقه تبديلا يقول: لن يغير ذلك ولا يبدله؛ لأنه لا مرد لقضائه. ------------------------ الهوامش: (1) البيت من شواهد الفراء في معاني القرآن (الورقة 267) قال: وقوله (مكر السيئ): أضيف المكر إلى إلى السيئ، وهو هو. كما قال: (إن هذا لهو حق اليقين). وتصديق ذلك في رواية عبد الله: (ومكرًا سيئًا). وقوله (مكر السيئ) الهمزة في السيئ مخفوضة، وقد جزمها الأعمش وحمزة، لكثرة الحركات، كما قال: (لا يحزنهم الفزع الأكبر)؛ قال الشاعر: إذَا اعْوَجَجْـنَ قلْـتُ صَـاحبْ قَـوّمِ يريد: يا صاحبُ قوم، فجزم الباء لكثرة الحركات قال الفراء: حدثني الرواسي، عن أَبي عمرو بن العلاء: (لا يحزنهم) جزم : ا . هـ.