Tabari
Terug naar surah 33, ayah 16

Tafseer van De Bondgenoten · Al-Ahzaab · 33:16

قُل لَّن يَنفَعَكُمُ ٱلْفِرَارُ إِن فَرَرْتُم مِّنَ ٱلْمَوْتِ أَوِ ٱلْقَتْلِ وَإِذًۭا لَّا تُمَتَّعُونَ إِلَّا قَلِيلًۭا

Zeg (O Moehammad): "Vluchten zal jullie niet baten. Als jullie zouden vluchten voor de dood of het doden, dan zouden jullie slechts even genieten."

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitspraak over de uitleg van Zijn woorden, de Verhevene: qul lan yanfaʿakumu al-firāru in farartum mina al-mawti awi al-qatli wa-idhan lā tumattaʿūna illā qalīlā ("Zeg: 'De vlucht zal jullie niet baten, als jullie vluchten voor de dood of het gedood worden, en dan zullen jullie slechts weinig genot hebben'") (33:16).

    De Verhevene, Wiens lof verheven is, zegt tot Zijn Profeet Muḥammad ﷺ: qul ("Zeg") — o Muḥammad — tot dezen die u toestemming vragen om zich van u af te wenden en die zeggen: "Onze huizen zijn onbeschermd": lan yanfaʿakumu al-firāru in farartum mina al-mawti awi al-qatl ("De vlucht zal jullie niet baten, als jullie vluchten voor de dood of het gedood worden") — Hij zegt: want dat, of wat Allah van beide heeft voorbeschikt, zal jullie hoe dan ook bereiken, of jullie het nu verafschuwen of liefhebben. wa-idhan lā tumattaʿūna illā qalīlā ("en dan zullen jullie slechts weinig genot hebben") — Hij zegt: en wanneer jullie vluchten voor de dood of het gedood worden, zal die vlucht van jullie niets toevoegen aan jullie levensduur en termijnen; veeleer zullen jullie in dit wereldse leven slechts genot hebben tot het tijdstip dat voor jullie is voorgeschreven, en dan komt tot jullie wat voor jullie en tegen jullie is voorgeschreven.

    En in soortgelijke bewoordingen als wat wij hierover hebben gezegd, hebben de mensen van de uitleg (ahl al-taʾwīl) zich uitgesproken.

    * Vermelding van wie dat zei:

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: qul lan yanfaʿakumu al-firāru in farartum mina al-mawti awi al-qatli wa-idhan lā tumattaʿūna illā qalīlā ("Zeg: 'De vlucht zal jullie niet baten, als jullie vluchten voor de dood of het gedood worden, en dan zullen jullie slechts weinig genot hebben'") — en de wereld in haar geheel is slechts weinig.

    Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Ibn Yamān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Manṣūr, op gezag van Abū Razīn, op gezag van Rabīʿ ibn Khuthaym: wa-idhan lā tumattaʿūna illā qalīlā ("en dan zullen jullie slechts weinig genot hebben") — hij zei: tot hun termijnen.

    Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Manṣūr, op gezag van Abū Razīn, op gezag van Rabīʿ ibn Khuthaym: wa-idhan lā tumattaʿūna illā qalīlā ("en dan zullen jullie slechts weinig genot hebben") — hij zei: wat er tussen hen en de termijn ligt.

    Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Yaḥyā en ʿAbd al-Raḥmān hebben ons verteld, zij beiden zeiden: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Manṣūr, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van Abū Razīn, op gezag van al-Rabīʿ ibn Khuthaym, hetzelfde, behalve dat hij zei: wat er tussen hen en hun termijnen ligt.

    Ibn al-Muthannā heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Jaʿfar heeft ons verteld, hij zei: Shuʿba heeft ons verteld, op gezag van Manṣūr, op gezag van Abū Razīn, dat hij over deze ayah zei: fal-yaḍḥakū qalīlan wal-yabkū kathīrā ("Laten zij dan weinig lachen en veel huilen") — hij zei: laten zij in het wereldse leven weinig lachen en veel huilen in het Vuur. En over deze ayah zei hij: wa-idhan lā tumattaʿūna illā qalīlā ("en dan zullen jullie slechts weinig genot hebben") — hij zei: tot hun termijnen. Een van deze twee overleveringen voerde hij in oplopende keten terug tot Rabīʿ ibn Khuthaym.

    Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van Abū Razīn, op gezag van al-Rabīʿ ibn Khuthaym: wa-idhan lā tumattaʿūna illā qalīlā ("en dan zullen jullie slechts weinig genot hebben") — hij zei: de termijn. En hij las tumattaʿūn ("zullen jullie genot hebben") in de nominatief en niet in de accusatief na "idhan", vanwege de wāw die ermee samengaat. Dit is omdat, wanneer er vóór "idhan" een wāw staat, de betekenis van "idhan" een achterstelling na het werkwoord wordt, alsof gezegd werd: "en al zouden zij vluchten, zouden zij slechts weinig genot hebben, dan". Soms wordt er echter wel een accusatief mee gemaakt, ook al gaat er een wāw mee samen, omdat het werkwoord is weggelaten, zodat het is alsof "idhan" aan het begin van de zin staat.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : قُلْ لَنْ يَنْفَعَكُمُ الْفِرَارُ إِنْ فَرَرْتُمْ مِنَ الْمَوْتِ أَوِ الْقَتْلِ وَإِذًا لا تُمَتَّعُونَ إِلا قَلِيلا (16) يقول تعالى ذكره لنبيه محمد صلى الله عليه وسلم: (قُلْ) يا محمد، لهؤلاء الذين يستأذنوك في الانصراف عنك ويقولون: إن بيوتنا عورة ( لَنْ يَنْفَعَكُمُ الْفِرَارُ إِنْ فَرَرْتُمْ مِنَ الْمَوْتِ أَوِ الْقَتْلِ ) يقول: لأن ذلك، أو ما كتب الله منهما واصل إليكم بكل حال، كرهتم أو أحببتم (وإذًا لا تُمَتَّعُونَ إلا قَلِيلا) يقول: وإذا فررتم من الموت أو القتل لم يزد فراركم ذلك في أعماركم وآجالكم، بل إنما تمتعون في هذه الدنيا إلى الوقت الذي كتب لكم، ثم يأتيكم ما كتب لكم وعليكم. وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة ( قُلْ لَنْ يَنْفَعَكُمُ الْفِرَارُ إِنْ فَرَرْتُمْ مِنَ الْمَوْتِ أَوِ الْقَتْلِ وَإِذًا لا تُمَتَّعُونَ إِلا قَلِيلا ) وإنما الدنيا كلها قليل. حدثنا أبو كُرَيب، قال: ثنا ابن يمان، عن سفيان، عن منصور، عن أبي رزين، عن ربيع بن خيثم (وَإذًا لا تُمَتَّعُونَ إلا قَلِيلا) قال: إلى آجالهم. حدثنا ابن بشار، قال: ثنا عبد الرحمن، قال: ثنا سفيان، عن منصور، عن أبي رزين، عن ربيع بن خيثم (وَإذًا لا تُمَتَّعُونَ إلا قَلِيلا) قال: ما بينهم وبين الأجل. حدثنا ابن بشار، قال: ثنا يحيى وعبد الرحمن قالا ثنا سفيان، عن منصور، عن الأعمش، عن أبي رزين، عن الربيع بن خيثم، مثله إلا أنه قال: ما بينهم وبين آجالهم. حدثنا ابن المثنى، قال: ثنا محمد بن جعفر، قال: ثنا شعبة، عن منصور، عن أبي رزين، أنه قال في هذه الآية: فَلْيَضْحَكُوا قَلِيلا وَلْيَبْكُوا كَثِيرًا قال: ليضحكوا في الدنيا قليلا وليبكوا في النار كثيرا. وقال في هذه الآية: (وَإذًا لا تُمَتَّعُونَ إلا قَلِيلا) قال: إلى آجالهم. أحد هذين الحديثين رفعه إلى ربيع بن خيثم. حدثنا ابن وكيع، قال: ثني أبي، عن الأعمش، عن أبي رزين، عن الربيع بن خيثم (وَإذًا لا تُمَتَّعُونَ إلا قَلِيلا) قال: الأجل. ورفع قوله: (تُمَتَّعُونَ) ولم ينصب بـ" إذًا " للواو التي معها؛ وذلك أنه إذا كان قبلها واو، كان معنى " إذًا " التأخير بعد الفعل، كأنه قيل: ولو فرّوا لا يمتَّعون إلا قليلا إذًا، وقد يُنصب بها أحيانا، وإن كان معها واو؛ لأن الفعل متروك، فكأنها لأوّل الكلام.