Tabari
Terug naar surah 32, ayah 27

Tafseer van De Knieling · As-Sajda · 32:27

أَوَلَمْ يَرَوْا۟ أَنَّا نَسُوقُ ٱلْمَآءَ إِلَى ٱلْأَرْضِ ٱلْجُرُزِ فَنُخْرِجُ بِهِۦ زَرْعًۭا تَأْكُلُ مِنْهُ أَنْعَٰمُهُمْ وَأَنفُسُهُمْ ۖ أَفَلَا يُبْصِرُونَ

En zien zij niet dat Wij het water (in wolken) naar het dorre land drijven, waarna Wij gewassen tevoorschijn doen komen, waarvan hun vee en zij zelf eten? Zien zij dan niet?

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van het woord van de Verhevene: Hebben zij dan niet gezien dat Wij het water naar het dorre land drijven, en daarmee gewas voortbrengen waarvan hun vee en zijzelf eten? Zien zij dan niet? (32:27)

    De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: hebben deze loochenaars van de opwekking na de dood en van de wederopstanding na de vergankelijkheid dan niet gezien dat Wij door Onze macht het water naar het droge, harde land drijven waarin geen plantengroei is? De oorsprong ervan komt van hun uitdrukking "een juruz-kameel": wanneer zij alles eet wat er is. Zo ook het juruz-land (al-arḍ al-jurūz): waarop niets overblijft of het verwoest het, naar analogie van de juraz-kameel die alles eet wat zij vindt. Daarvan komt ook hun uitdrukking voor een vraatzuchtig mens: jarūz (veelvraat). Zoals de rajaz-dichter zei:

    "Een veelvraat, een jarūz, en wanneer ..." (2)

    En daarvan wordt over het zwaard, wanneer het niets overlaat zonder het door te snijden, gezegd: een jurāz-zwaard. Er zijn hierin vier dialectvormen: arḍ juruz, en jarz, en jirz, en jurz; en de fatḥa-vorm (jarz) is van de Banū Tamīm, naar mij is overgeleverd.

    En in overeenstemming met wat wij hierover hebben gezegd, hebben de mensen van de uitleg gesproken.

    * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Ibn ʿUyayna heeft ons verteld, op gezag van ʿAmr, op gezag van Ibn ʿAbbās: het dorre land (al-arḍ al-juruz) — een land in Jemen.

    Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān ibn ʿUyayna heeft ons verteld, op gezag van ʿAmr ibn Dīnār, op gezag van Ibn ʿAbbās, hij zei: een land in Jemen.

    Hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd Allāh ibn al-Mubārak heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid: Hebben zij dan niet gezien dat Wij het water naar het dorre land drijven — hij zei: Abyan (3) en omstreken.

    Zakariyyā ibn Yaḥyā ibn Abī Zāʾida heeft mij verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq ibn ʿUmar heeft ons verteld, op gezag van Ibn al-Mubārak, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, dergelijke, behalve dat hij zei: en omstreken daarvan, van het land.

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld; beiden op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van een man, op gezag van Ibn ʿAbbās, over Zijn woord: naar het dorre land (al-arḍ al-juruz) — hij zei: het juruz-land is dat wat geen regen ontvangt behalve een regen die het niets baat, behalve hetgeen er aan vloedwater toe komt.

    Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Muḥammad ibn Yazīd heeft ons verteld, op gezag van Juwaybir, op gezag van al-Ḍaḥḥāk: naar het dorre land (al-arḍ al-juruz) — waarin geen plantengroei is.

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: Hebben zij dan niet gezien dat Wij het water naar het dorre land drijven — het stoffige.

    Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over Zijn woord: Hebben zij dan niet gezien dat Wij het water naar het dorre land drijven — hij zei: het juruz-land is dat waarin niets is, waarin geen plantengroei is. En over Zijn woord: een kale vlakte (ṣaʿīdan juruzan) — hij zei: waarop niets is, en waarin geen plantengroei en niets anders is. en daarmee gewas voortbrengen waarvan hun vee en zijzelf eten — de Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: en Wij brengen met dat water dat Wij ernaartoe drijven — ondanks zijn droogte, hardheid en de lange tijd dat het zonder water was — groen gewas voort, waarvan hun vee eet en waardoor hun lichamen en lijven gevoed worden, zodat zij ervan leven. Zien zij dan niet? — de Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: zien zij dat dan niet met hun ogen, zodat zij door het te aanschouwen zouden weten dat de macht waarmee Ik dat heb gedaan, het voor Mij niet onmogelijk maakt om daarmee de doden tot leven te wekken, hen uit hun graven op te wekken, en hen terug te brengen in de gedaanten die zij vóór hun overlijden hadden.

    ------------------

    De voetnoten:

    (2) Dit is een deel van een vers in de mashṭūr-vorm van de rajaz, aangehaald door al-Shawkānī in zijn tafsīr genaamd Fatḥ al-Qadīr (4:249), uitgave van Muṣṭafā al-Bābī al-Ḥalabī en zonen. Daar staat het vers in zijn geheel met wat erop volgt:

    "Een veelvraat, een jarūz, en wanneer hij honger heeft huilt hij, en hij eet de dadel en werpt de pit niet weg."

    Het dient als getuige bij de uitleg van het woord van de Verhevene: Hebben zij dan niet gezien dat Wij het water naar het dorre land drijven. Abū ʿUbayda zei in Majāz al-Qurʾān (folio 193-a): het juruz-land, dat wil zeggen: het droge, harde land dat geen regen heeft getroffen. Einde citaat. En al-Farrāʾ zei in Maʿānī al-Qurʾān (folio 253): de juruz is dat waarin geen plantengroei is. En men zegt van de kameel dat zij jarāz is: wanneer zij alles eet. En van de mens: dat hij jarūz is, wanneer hij vraatzuchtig is. En een jurāz-zwaard: wanneer het niets overlaat zonder het door te snijden.

    (3) Ibyan, met een kasra of fatḥa op de hamza en een sukūn op de bāʾ, en een bāʾ met fatḥa: de naam van een man uit de oude tijd. Men zegt: Dhū Abyan, en hij is degene naar wie Aden Abyan uit de landen van Jemen wordt vernoemd. Wellicht bedoelt de overleveraar van de overlevering deze plaats. (Zie al-Bakrī in al-Muʿjam.)

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : أَوَلَمْ يَرَوْا أَنَّا نَسُوقُ الْمَاءَ إِلَى الأَرْضِ الْجُرُزِ فَنُخْرِجُ بِهِ زَرْعًا تَأْكُلُ مِنْهُ أَنْعَامُهُمْ وَأَنْفُسُهُمْ أَفَلا يُبْصِرُونَ (27) يقول تعالى ذكره: أولم ير هؤلاء المكذّبون بالبعث بعد الموت، والنشر بعد الفناء، أنا بقُدرتنا نسوق الماء إلى الأرض اليابسة الغليظة التي لا نبات فيها، وأصله من قولهم: ناقة جرز: إذا كانت تأكل كلّ شيء، وكذلك الأرض الجروز: التي لا يبقى على ظهرها شيء إلا أفسدته، نظير أكل الناقة الجراز كلّ ما وجدته، ومنه قولهم للأنسان الأكول: جَرُوز، كما قال الراجز: خَبّ جَرُوزٌ وَإذَا .... (2) ومنه قيل للسيف إذا كان لا يبقي شيئا إلا قطعه سيف جراز، فيه لغات أربع: أرض جُرُز، وجَرْز، وجِرز وجُرْز، والفتح لبني تميم فيما بلغني. وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثنا ابن وكيع، قال: ثنا ابن عيينة، عن عمرو، عن ابن عباس (الأرْضِ الجُرُزِ) أرض باليمن. حدثنا ابن بشار، قال: ثنا عبد الرحمن، قال: ثنا سفيان بن عيينة، عن عمرو بن دينار، عن ابن عباس، قال: أرض باليمن. قال: ثنا عبد الرحمن، قال: ثنا عبد الله بن المبارك عن معمر، عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد (أوَلَمْ يَرَوْا أنَّا نسُوق الماء إلى الأرْضِ الجُرُزِ) قال: أبين (3) ونحوها. حدثني زكريا بن يحيى بن أبي زائدة، قال: ثنا عبد الرزاق بن عمر، عن ابن المبارك، قال: أخبرنا معمر، عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد، مثله، إلا أنه قال: ونحوها من الأرض. حدثني محمد بن عمرو، قال: ثنا أبو عاصم، قال: ثنا عيسى، وحدثني الحارث، قال: ثنا الحسن، قال: ثنا ورقاء، جميعا عن ابن أبي نجيح، عن رجل، عن ابن عباس في قوله: (إلى الأرْضِ الجُرُزِ) قال: الجرز: التي لا تمْطر إلا مطرا لا يغني عنها شيئا، إلا ما يأتيها من السيول. حدثنا ابن وكيع، قال: ثنا محمد بن يزيد، عن جُوَيبر، عن الضحاك (إلى الأرْضِ الجُرُزِ) ليس فيها نبت. حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قَتادة (أوَلَمْ يَرَوْا أنَّا نَسوقُ الماءَ إلى الأرْضِ الجُرُزِ) المغبرة. حدثني يونس، قال: أخبرنا ابن وهب، قال: قال ابن زيد في قوله: (أوَلَمْ يَرَوْا أنَّا نَسُوقُ الماءَ إلى الأرْضِ الجُرُزِ) قال: الأرض الجرز: التي ليس فيها شيء، ليس فيها نبات، وفي قوله: صَعِيدًا جُرُزًا قال: ليس عليها شيء، وليس فيها نبات ولا شيء (فنخرجُ به زرعًا تأكلُ منهُ أنعامهُمْ وَأنْفُسُهُمْ) يقول تعالى ذكره: فنخرج بذلك الماء الذي نسوقه إليها على يبسها وغلظها وطول عهدها بالماء زرعا خضرا، تأكل منه مواشيهم، وتغذّى به أبدانهم وأجسامهم فيعيشون به (أفَلا يُبْصرُونَ) يقول تعالى ذكره: أفلا يرون ذلك بأعينهم، فيعلموا برؤيتهموه أن القدرة التي بها فعلت ذلك لا يتعذّر عليّ أن أحيي بها الأموات، وأنشرهم من قبورهم، وأعيدهم بهيئاتهم التي كانوا بها قبل وفاتهم. ------------------ الهوامش : (2) هذا جزء من بيت من مشطور الرجز، أورده الشوكاني في تفسيره المسمى فتح القدير (4 : 249) طبعة مصطفى البابي الحلبي وأولاده. وهناك البيت بتمامه مع ما يليه: خَــبّ جَــرُوزٌ وَإِذَا جَــاعَ بَكَـى وَيَــأْكُلُ التَّمْــرَ وَلا يُلْقـي النَّـوَى وهو شاهد عند تفسير قوله تعالى: (أولم يروا أنا نسوق الماء إلى الأرض الجرز). قال أبو عبيدة مجاز القرآن (الورقة 193 - أ): الأرض الجرز: أي اليابسة الغليظة التي لم يصبها مطر. ا هـ. وقال الفراء في معاني القرآن (الورقة 253): الجرز التي لا نبات فيها. ويقال للناقة إنها لجراز: إذا كانت تأكل كل شيء، وللإنسان: إنه لجروز: إذا كان أكولا. وسيف جراز: إذا كان لا يبقى شيئًا إلا قطعه. (3) إبين بكسر الهمزة وفتحها وسكون الباء، وباء مفتوحة: اسم رجل كان في الزمان القديم، ويقال: ذوأبين، وهو الذي ينسب إليه عدن إبين من بلاد اليمن. فلعل راوي الأثر يريد هذا الموضع. (انظر البكري في المعجم).