Tabari
Terug naar surah 3, ayah 193

Tafseer van De Familie van Imraan · Aal-i-Imraan · 3:193

رَّبَّنَآ إِنَّنَا سَمِعْنَا مُنَادِيًۭا يُنَادِى لِلْإِيمَٰنِ أَنْ ءَامِنُوا۟ بِرَبِّكُمْ فَـَٔامَنَّا ۚ رَبَّنَا فَٱغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَكَفِّرْ عَنَّا سَيِّـَٔاتِنَا وَتَوَفَّنَا مَعَ ٱلْأَبْرَارِ

Onze Heer, voorwaar, wij hebben een oproeper gehoord die oproept tot geloof: 'Gelooft in jullie Heer,' dus geloven wij. Onze Heer, vergeef ons onze zonden en wis onze fouten uit en neem ons leven met (dat van) de vromen.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitspraak over de uitleg van Zijn woord, verheven is Hij: rabbanā innanā samiʿnā munādiyan yunādī li-l-īmāni an āminū bi-rabbikum fa-āmannā rabbanā fa-ghfir lanā dhunūbanā wa-kaffir ʿannā sayyiʾātinā wa-tawaffanā maʿa al-abrār (193)

    (Onze Heer, wij hebben een oproeper gehoord die opriep tot het geloof: "Gelooft in jullie Heer", waarop wij geloofden. Onze Heer, vergeef ons onze zonden en wis onze slechte daden van ons uit, en doe ons sterven tezamen met de vromen) (3:193).

    Abū Jaʿfar zei: De geleerden van de uitleg (ahl al-taʾwīl) hebben verschild over de uitleg van "de oproeper" (al-munādī) die Allah, verheven is Hij, in dit vers heeft vermeld.

    Sommigen van hen zeiden: "de oproeper" is op deze plaats de Koran.

    * Vermelding van wie dat heeft gezegd:

    8361 - Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Qabīṣa ibn ʿUqba heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Mūsā ibn ʿUbayda, op gezag van Muḥammad ibn Kaʿb: "innanā samiʿnā munādiyan yunādī li-l-īmāni" (wij hebben een oproeper gehoord die opriep tot het geloof), hij zei: het is het Boek; niet zij allen hebben de Profeet ﷺ ontmoet.

    8362 - Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: Manṣūr ibn Ḥakīm heeft ons verteld, op gezag van Khārija, op gezag van Mūsā ibn ʿUbayda, op gezag van Muḥammad ibn Kaʿb al-Quraẓī over Zijn woord: "rabbanā innanā samiʿnā munādiyan yunādī li-l-īmāni", hij zei: niet alle mensen hebben de Profeet ﷺ gehoord, maar de oproeper is de Koran.

    * * *

    Anderen zeiden: nee, het is Muḥammad ﷺ.

    * Vermelding van wie dat heeft gezegd:

    8363 - Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, over Zijn woord: "innanā samiʿnā munādiyan yunādī li-l-īmāni", hij zei: het is Muḥammad ﷺ.

    8364 - Yūnus heeft mij verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over Zijn woord: "rabbanā innanā samiʿnā munādiyan yunādī li-l-īmāni", hij zei: dat is de Boodschapper van Allah ﷺ.

    * * *

    Abū Jaʿfar zei: En het meest juiste van de twee uitspraken hierin is de uitspraak van Muḥammad ibn Kaʿb, namelijk dat "de oproeper" de Koran is. Want velen van hen die Allah met deze eigenschap in deze verzen heeft beschreven, behoren niet tot hen die de Profeet ﷺ hebben gezien of hem hebben aanschouwd en zo zijn roep tot Allah, gezegend en verheven is Hij, en zijn oproep hebben gehoord; veeleer is het de Koran. En dat is vergelijkbaar met Zijn woord, verheven is Zijn lof, waarin Hij bericht over de djinn toen zij het Woord van Allah aan hen voorgedragen hoorden, dat zij zeiden: innā samiʿnā qurʾānan ʿajaban * yahdī ilā al-rushd [Surah al-Jinn: 1, 2] (wij hebben een wonderbaarlijke Koran gehoord die tot het juiste leidt).

    En in dezelfde zin:

    8365 - Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn woord: "rabbanā innanā samiʿnā munādiyan yunādī li-l-īmāni", tot aan Zijn woord: "wa-tawaffanā maʿa al-abrār": zij hoorden een oproep van Allah en beantwoordden die, en zij beantwoordden die op goede wijze en hielden er geduldig aan vast. Allah bericht jullie over de gelovige onder de mensen, hoe hij sprak, en over de gelovige onder de djinn, hoe hij sprak. Wat de gelovige djinn betreft, hij zei: innā samiʿnā qurʾānan ʿajaban * yahdī ilā al-rushdi fa-āmannā bihi wa-lan nushrika bi-rabbinā aḥadan (wij hebben een wonderbaarlijke Koran gehoord die tot het juiste leidt, waarop wij erin geloofden, en wij zullen aan onze Heer niemand als deelgenoot toekennen). En wat de gelovige onder de mensen betreft, hij zei: "innanā samiʿnā munādiyan yunādī li-l-īmāni an āminū bi-rabbikum fa-āmannā rabbanā fa-ghfir lanā dhunūbanā", het vers.

    * * *

    En er is gezegd: "innanā samiʿnā munādiyan yunādī li-l-īmāni" betekent: die oproept tot het geloof (ilā al-īmān), zoals Hij, verheven is Zijn vermelding, zei: al-ḥamdu li-llāhi alladhī hadānā li-hādhā [Surah al-Aʿrāf: 43] (lof zij Allah die ons hiertoe heeft geleid) in de betekenis: die ons tot dit heeft geleid (ilā hādhā). En zoals de rajaz-dichter zei:

    "Hij openbaarde aan haar de bestendigheid, zodat zij vast kwam te staan, en Hij verstevigde haar met de stevige, vaste bergen,"

    in de betekenis: Hij openbaarde aan haar (awḥā ilayhā). En daarvan is ook Zijn woord: bi-anna rabbaka awḥā lahā [Surah al-Zalzala: 5] (omdat jouw Heer haar openbaarde).

    * * *

    En er is gezegd: het kan betekenen: wij hebben een oproeper tot het geloof gehoord, die opriep: "Gelooft in jullie Heer."

    * * *

    De uitleg van het vers is dan: Onze Heer, wij hebben een oproeper gehoord die opriep tot het geloof — Hij zegt: tot de bevestiging van U, de erkenning van Uw eenheid, het volgen van Uw Boodschapper en de gehoorzaamheid aan hem in wat hij ons heeft bevolen en verboden van hetgeen hij van bij U heeft gebracht — "fa-āmannā rabbanā" (waarop wij geloofden, onze Heer), Hij zegt: wij hebben dat dus bevestigd, o onze Heer. "fa-ghfir lanā dhunūbanā" (vergeef ons dan onze zonden), Hij zegt: bedek dan voor ons onze misstappen en stel ons er niet mee te schande op de Dag der Opstanding ten overstaan van de getuigen, door ons ervoor te bestraffen, maar wis ze van ons uit, evenals de slechte daden van ons handelen, en delg ze door Uw genade en Uw barmhartigheid jegens ons. "wa-tawaffanā maʿa al-abrār" (en doe ons sterven tezamen met de vromen), hiermee bedoelt Hij: en neem ons tot U, wanneer U ons tot U neemt, in het gezelschap van de vromen, en doe ons opstaan op hun verzamelplaats en met hen.

    * * *

    En "al-abrār" (de vromen) is het meervoud van "barr", en zij zijn degenen die Allah, gezegend en verheven is Hij, vroom hebben gediend door hun gehoorzaamheid aan Hem en hun dienst aan Hem, totdat zij Hem tevredenstelden en Hij over hen tevreden was.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : رَبَّنَا إِنَّنَا سَمِعْنَا مُنَادِيًا يُنَادِي لِلإِيمَانِ أَنْ آمِنُوا بِرَبِّكُمْ فَآمَنَّا رَبَّنَا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَكَفِّرْ عَنَّا سَيِّئَاتِنَا وَتَوَفَّنَا مَعَ الأَبْرَارِ (193) قال أبو جعفر: اختلف أهل التأويل في تأويل " المنادي" الذي ذكره الله تعالى في هذه الآية. فقال بعضهم: ا " لمنادي" في هذا الموضع، القرآن. * ذكر من قال ذلك: 8361 - حدثني المثنى قال، حدثنا قبيصة بن عقبة قال، حدثنا سفيان، عن موسى بن عبيدة، عن محمد بن كعب: " إننا سمعنا مناديًا ينادي للإيمان "، قال: هو الكتاب، ليس كلهم لقي النبي صلى الله عليه وسلم. (39) 8362 - حدثني المثنى قال، حدثنا إسحاق قال، حدثنا منصور بن حكيم، عن خارجة، عن موسى بن عبيدة، عن محمد بن كعب القرظي في قوله: " ربنا إننا سمعنا مناديًا ينادي للإيمان "، قال: ليس كل الناس سمع النبيّ صلى الله عليه وسلم، ولكن المنادي القرآن. (40) * * * وقال آخرون: بل هو محمد صلى الله عليه وسلم . * ذكر من قال ذلك: 8363 - حدثنا القاسم قال، حدثنا الحسين قال، حدثني حجاج، عن ابن جريج قوله: " إننا سمعنا مناديًا ينادي للإيمان ": قال: هو محمد صلى الله عليه وسلم. 8364 - حدثني يونس قال، أخبرنا ابن وهب قال، قال ابن زيد في قوله: " ربنا إننا سمعنا مناديًا ينادي للإيمان "، قال: ذلك رسول الله صلى الله عليه وسلم. * * * قال أبو جعفر: وأولى القولين في ذلك بالصواب، قول محمد بن كعب، وهو أن يكون " المنادي" القرآن. لأن كثيرًا ممن وصفهم الله بهذه الصفة في هذه الآيات، ليسوا ممن رأى النبي صلى الله عليه وسلم، ولا عاينه فسمعوا دعاءه إلى الله تبارك وتعالى ونداءه، ولكنه القرآن، وهو نظير قوله جل ثناؤه مخبرًا عن الجن إذ سمعوا كلام الله يتلى عليهم أنهم قالوا: إِنَّا سَمِعْنَا قُرْآنًا عَجَبًا * يَهْدِي إِلَى الرُّشْدِ [سورة الجن: 1، 2] وبنحو ذلك:- 8365 - حدثنا بشر قال، حدثنا يزيد قال، حدثنا سعيد، عن قتادة قوله: " ربنا إننا سمعنا مناديًا ينادي للإيمان " إلى قوله: " وتوفَّنَا مع الأبرار "، سمعوا دعوة من الله فأجابوها فأحسنوا الإجابة فيها، وصبروا عليها. ينبئكم الله عن مؤمن الإنس كيف قال، وعن مؤمن الجنّ كيف قال. فأما مؤمن الجن فقال: إِنَّا سَمِعْنَا قُرْآنًا عَجَبًا * يَهْدِي إِلَى الرُّشْدِ فَآمَنَّا بِهِ وَلَنْ نُشْرِكَ بِرَبِّنَا أَحَدًا وأما مؤمن الإنس فقال: " إننا سمعنا مناديًا ينادي للإيمان أن آمنوا بربكم فآمنا ربنا فاغفر لنا ذنوبنا "، الآية. * * * وقيل: " إننا سمعنا مناديًا ينادي للإيمان "، يعني: ينادي إلى الإيمان، كما &; 7-482 &; قال تعالى ذكره: الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدَانَا لِهَذَا [سورة الأعراف: 43] بمعنى: هدانا إلى هذا، (41) وكما قال الراجز: (42) أَوْحَــى لَهــا القَــرَارَ فَاسْـتَقَرَّتِ وَشَـــدَّهَا بِالرَّاسِـــيَاتِ الثُّبَّــتِ (43) بمعنى: أوحى إليها، ومنه قوله: بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحَى لَهَا [سورة الزلزلة: 5] * * * وقيل: يحتمل أن يكون معناه: إننا سمعنا مناديًا للإيمان، ينادي أن آمنوا بربكم. (44) * * * فتأويل الآية إذًا: ربنا سمعنا داعيًا يدعو إلى الإيمان= يقول: إلى التصديق بك، والإقرار بوحدانيتك، واتباع رسولك، وطاعته فيما أمرنا به ونهانا عنه مما جاء به من عندك=" فآمنا ربنا "، يقول: فصدقنا بذلك يا ربنا. =" فاغفر لنا ذنوبنا "، يقول: فاستر علينا خطايانا، ولا تفضحنا بها في القيامة على رءوس الأشهاد، بعقوبتك إيانا عليها، ولكن كفّرها عنا، وسيئات أعمالنا، فامحها بفضلك ورحمتك إيانا=" وتوفنا مع الأبرار "، (45) يعني بذلك: واقبضنا إليك إذا قبضتنا إليك، في عداد الأبرار، واحشرنا محشرهم ومعهم. * * * و " الأبرار " جمع " بَرَ"، وهم الذين برُّوا الله تبارك وتعالى بطاعتهم إياه وخدمتهم له، حتى أرضوه فرضي عنهم. (46) ---------------------------- الهوامش: (39) الأثر: 8361 -"قبيصة بن عقبة بن محمد السوائي" مضى برقم: 489 ، 2792 ، وهو ثقة معروف ، أخرج له الستة ، وتكلم بعضهم في روايته عن سفيان الثوري: بأنه يخطئ في بعض روايته ، بأنه سمع من الثوري صغيرًا. و"موسى بن عبيدة بن نشيط الربذي" ، ضعيف جدا ، مضى برقم: 1875 ، 1876 ، 3291. (40) الأثر: 8362 -"منصور بن حكيم" ، لم أعرفه ولم أجد له ترجمة ، وكذلك"خارجة" لم أعرف من يكون فيمن اسمه"خارجة" ، وأخشى أن يكون فيهما تصحيف أو تحريف. (41) انظر ما سلف 1: 169. (42) هو العجاج. (43) سلف تخريجهما في 6: 405 ، تعليق: 3. (44) انظر معاني القرآن للفراء 1: 250 ، ومجاز القرآن لأبي عبيدة 1: 111. (45) انظر مجاز القرآن لأبي عبيدة 1: 111. (46) وانظر تفسير"البر" فيما سلف 2: 8 / 3: 336 - 338 ، 556 / 4: 425 / 6: 587.