Tafseer van De Familie van Imraan · Aal-i-Imraan · 3:155
Voorwaar, degenen van jullie, die omkeerden op de dag dat de meeleger elkaar (bij Oehoed) troffen: voorwaar, het was Satan die hen deed falen vanwege wat zij (aan ongerhoorzaamheid) verricht hadden. En voorzeker, Allah heeft hen zeker vergeven en Allah is Vergevensgezind, Zachtmoedig.
De uiteenzetting over de uitleg van Zijn woord: ﴿إِنَّ الَّذِينَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّيْطَانُ بِبَعْضِ مَا كَسَبُوا وَلَقَدْ عَفَا اللَّهُ عَنْهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٌ﴾ (Voorwaar, degenen onder jullie die zich afwendden op de dag dat de twee legers elkaar ontmoetten — de satan deed hen slechts uitglijden door een deel van wat zij hadden verworven. En waarlijk, Allah heeft hun vergeven. Voorwaar, Allah is Vergevingsgezind, Zachtmoedig.)
Abū Jaʿfar zei: Hiermee bedoelt Hij, verheven is Zijn lof: voorwaar, degenen die zich afkeerden van de afgodendienaren, van de metgezellen van de Boodschapper van Allah — vrede en zegeningen zij met hem — op de dag van Uḥud, en die voor hen op de vlucht sloegen.
En Zijn woord "tawallaw" (zij wendden zich af) is op het patroon "tafaʿʿalū", afgeleid van hun uitdrukking: "die-en-die keerde zijn rug toe."
En Zijn woord "op de dag dat de twee legers elkaar ontmoetten" betekent: op de dag dat het leger der afgodendienaren en dat der moslims elkaar ontmoetten bij Uḥud. "De satan deed hen slechts uitglijden," dat wil zeggen: de satan riep hen slechts op tot de misstap.
En Zijn woord "istazalla" (deed uitglijden) is op het patroon "istafʿala" van "al-zalla" (de misstap). En "al-zalla" is de zonde.
"Door een deel van wat zij hadden verworven" betekent: door een deel van de zonden die zij hadden begaan. "En waarlijk, Allah heeft hun vergeven," Hij zegt: waarlijk, Allah heeft ervan afgezien hen te straffen voor hun zonden en heeft het hun kwijtgescholden. "Voorwaar, Allah is Vergevingsgezind," hiermee bedoelt Hij: Hij bedekt de zonden van wie in Hem gelooft en Zijn boodschapper volgt, door Zijn kwijtschelding van hun bestraffing daarvoor. "Zachtmoedig," hiermee bedoelt Hij dat Hij lankmoedig is en niet haastig is in het nemen van wraak op wie Hem ongehoorzaam is en Zijn gebod overtreedt.
Vervolgens verschilden de uitleggers van mening over de identiteit van de lieden die met dit vers bedoeld werden.
Sommigen van hen zeiden: hiermee werd iedereen bedoeld die op de dag van Uḥud de rug toekeerde aan de afgodendienaren.
Vermelding van wie dat zei:
8098 — Abū Hishām al-Rifāʿī vertelde ons, hij zei: Abū Bakr ibn ʿAyyāsh vertelde ons, hij zei: ʿĀṣim ibn Kulayb vertelde ons, van zijn vader, die zei: ʿUmar hield een toespraak op vrijdag en reciteerde Āl ʿImrān — hij vond het prettig om die te reciteren wanneer hij een toespraak hield — en toen hij aankwam bij Zijn woord "Voorwaar, degenen onder jullie die zich afwendden op de dag dat de twee legers elkaar ontmoetten," zei hij: Toen het de dag van Uḥud was, versloegen wij hen, maar daarna vluchtte ik totdat ik de berg beklom. Ik zag mijzelf springen als een berggeit, terwijl de mensen riepen: "Muḥammad is gedood!" Toen zei ik: Ik zal niemand vinden die zegt "Muḥammad is gedood" of ik zal hem doden! — totdat wij ons verzamelden op de berg. Toen werd geopenbaard: "Voorwaar, degenen onder jullie die zich afwendden op de dag dat de twee legers elkaar ontmoetten," het gehele vers.
8099 — Bishr vertelde ons, hij zei: Yazīd vertelde ons, hij zei: Saʿīd vertelde ons, van Qatāda, over Zijn woord: "Voorwaar, degenen onder jullie die zich afwendden op de dag dat de twee legers elkaar ontmoetten," het gehele vers. En dat was op de dag van Uḥud. Een aantal van de metgezellen van de Boodschapper van Allah — vrede en zegeningen zij met hem — wendden zich af van het gevecht en van de Profeet van Allah op die dag. En dat was door toedoen van de satan en zijn angstaanjaging. Toen openbaarde Allah — verheven en verheerlijkt is Hij — wat jullie horen: dat Hij hun dat heeft kwijtgescholden en hun heeft vergeven.
8100 — Al-Muthannā vertelde mij, hij zei: Isḥāq vertelde ons, hij zei: ʿAbd Allāh ibn Abī Jaʿfar vertelde mij, van zijn vader, van al-Rabīʿ, over Zijn woord: "Voorwaar, degenen onder jullie die zich afwendden op de dag dat de twee legers elkaar ontmoetten," het gehele vers. En hij vermeldde iets vergelijkbaars met de uitspraak van Qatāda.
Anderen zeiden: hiermee werd slechts een specifieke groep bedoeld van degenen die op die dag de rug toekeerden. Zij zeiden: hiermee werden slechts degenen onder hen bedoeld die naar Medina terugkeerden, met uitsluiting van de anderen.
Vermelding van wie dat zei:
8101 — Muḥammad ibn al-Ḥusayn vertelde ons, hij zei: Aḥmad vertelde ons, hij zei: Asbāṭ vertelde ons, van al-Suddī, die zei: Toen zij op die dag op de vlucht sloegen, verspreidden de metgezellen van de Boodschapper van Allah — vrede en zegeningen zij met hem — zich van hem. Sommigen van hen gingen Medina binnen, en sommigen van hen begaven zich naar de top van de berg, naar de rots, en bleven daar staan. Allah — verheven en verheerlijkt is Hij — vermeldde degenen die op de vlucht sloegen en Medina binnengingen, en zei: "Voorwaar, degenen onder jullie die zich afwendden op de dag dat de twee legers elkaar ontmoetten," het gehele vers.
Anderen zeiden: dit werd veeleer geopenbaard over met name bekende mannen.
Vermelding van wie dat zei:
8102 — Al-Qāsim vertelde ons, hij zei: al-Ḥusayn vertelde ons, hij zei: Ḥajjāj vertelde mij, van Ibn Jurayj, die zei: ʿIkrima zei over Zijn woord: "Voorwaar, degenen onder jullie die zich afwendden op de dag dat de twee legers elkaar ontmoetten": dit werd geopenbaard over Rāfiʿ ibn al-Muʿallā en anderen van de Anṣār, en Abū Ḥudhayfa ibn ʿUtba en nog een andere man. Ibn Jurayj zei: en Zijn woord "de satan deed hen slechts uitglijden door een deel van wat zij hadden verworven, en waarlijk, Allah heeft hun vergeven," dat wil zeggen: doordat Hij hen niet bestrafte.
8103 — Ibn Ḥumayd vertelde ons, hij zei: Salama vertelde ons, van Ibn Isḥāq, die zei: ʿUthmān ibn ʿAffān vluchtte, en ʿUqba ibn ʿUthmān, en
