Tafseer van De Familie van Imraan · Aal-i-Imraan · 3:14
Voor de mensen is de liefde voor begeerlijke (zaken) als vrouwen aantrekkelijk gemaakt, (evenals de liefde voor) zonen, omvangrijke gouden en zilveren bezittengen, gemerkte paarden en kudden dieren en akkers. Dat is de genieting van het wereldse leven. En Allah, bij Hem is de beste terugkeer.
Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak: زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوَاتِ مِنَ النِّسَاءِ وَالْبَنِينَ وَالْقَنَاطِيرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ ("Schoongemaakt is voor de mensen de liefde voor de begeerten: vrouwen, zonen, en de opgehoopte schatten van goud en zilver" — 3:14).
Abū Jaʿfar zei: Hij, verheven is Zijn vermelding, bedoelt: schoon en aantrekkelijk gemaakt is voor de mensen de liefde voor datgene wat zij begeren — vrouwen, zonen, en al het overige wat opgesomd is. Hiermee beoogde Hij echter een berisping van de joden, die het wereldse leven en de liefde voor het leiderschap daarin verkozen boven het volgen van de Profeet ﷺ, nadat zij zijn waarachtigheid hadden leren kennen.
* * *
Al-Ḥasan placht te zeggen: Wat het schoonmaken (van het wereldse) betreft — niemand heeft het scherper gelaakt dan Degene die het geschapen heeft.
6694 — Dat heeft Aḥmad ibn Ḥāzim mij verteld; hij zei: Abū Nuʿaym heeft ons verteld; hij zei: Abū al-Ashʿath heeft ons verteld, op zijn gezag.
6695 — Ibn Ḥumayd heeft ons verteld; hij zei: Jarīr heeft ons verteld, op gezag van ʿAṭāʾ, op gezag van Abū Bakr ibn Ḥafṣ ibn ʿUmar ibn Saʿd; hij zei: ʿUmar zei: Toen geopenbaard werd: "Schoongemaakt is voor de mensen de liefde voor de begeerten", zei ik: Nu pas, o Heer, nu U het voor ons aantrekkelijk hebt gemaakt! Toen werd geopenbaard: قُلْ أَؤُنَبِّئُكُمْ بِخَيْرٍ مِنْ ذَلِكُمْ لِلَّذِينَ اتَّقَوْا عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الأَنْهَارُ ("Zeg: Zal ik jullie iets meedelen dat beter is dan dat? Voor hen die godvrezend zijn, zijn er bij hun Heer tuinen waar de rivieren onder door stromen" — Surah Āl ʿImrān 3:15), de hele ayah.
* * *
Wat "al-qanāṭīr" (de schatten) betreft, dat is het meervoud van "al-qinṭār" (een schat).
De uitleggers verschilden van mening over de waarde van de qinṭār.
Sommigen van hen zeiden: het is duizendtweehonderd ūqiyya (een gewichtsmaat).
Vermelding van wie dat zei:
6696 — Ibn Bashshār heeft ons verteld; hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld; hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Abū Ḥaṣīn, op gezag van Sālim ibn Abī al-Jaʿd, op gezag van Muʿādh ibn Jabal; hij zei: De qinṭār is duizendtweehonderd ūqiyya.
6697 — Abū Kurayb heeft ons verteld; hij zei: Abū Bakr ibn ʿAyyāsh heeft ons verteld; hij zei: Abū Ḥaṣīn heeft ons verteld, op gezag van Sālim ibn Abī al-Jaʿd, op gezag van Muʿādh — net zo.
6698 — Yūnus heeft mij verteld; hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht; hij zei: hij — dat wil zeggen Ḥafṣ ibn Maysara — heeft ons bericht, op gezag van Abū Marwān, op gezag van Abū Ṭayba, op gezag van Ibn ʿUmar; hij zei: De qinṭār is duizendtweehonderd ūqiyya.
6699 — Yaʿqūb ibn Ibrāhīm heeft mij verteld; hij zei: al-Qāsim ibn Mālik al-Muzanī heeft ons verteld; hij zei: al-ʿAlāʾ ibn al-Musayyab heeft mij bericht, op gezag van ʿĀṣim ibn Abī al-Najūd; hij zei: De qinṭār is duizendtweehonderd ūqiyya.
6700 — Ibn Bashshār heeft ons verteld; hij zei: ʿAbd al-Raḥmān ibn Mahdī heeft ons verteld; hij zei: Ḥammād ibn Zayd heeft ons verteld, op gezag van ʿĀṣim ibn Bahdala, op gezag van Abū Ṣāliḥ, op gezag van Abū Hurayra — net zo.
6701 — Zakariyyā ibn Yaḥyā al-Ḍarīr heeft mij verteld; hij zei: Shabāba heeft ons verteld; hij zei: Makhlad ibn ʿAbd al-Wāḥid heeft ons verteld, op gezag van ʿAlī ibn Zayd, op gezag van ʿAṭāʾ ibn Abī Maymūna, op gezag van Zirr ibn Ḥubaysh, op gezag van Ubayy ibn Kaʿb; hij zei: De Boodschapper van Allah ﷺ zei: De qinṭār is duizend ūqiyya plus tweehonderd ūqiyya.
* * *
Anderen zeiden: De qinṭār is duizendtweehonderd dīnār.
Vermelding van wie dat zei:
6702 — ʿImrān ibn Mūsā heeft ons verteld; hij zei: ʿAbd al-Wārith ibn Saʿīd heeft ons verteld; hij zei: Yūnus heeft ons verteld, op gezag van al-Ḥasan; hij zei: De Boodschapper van Allah ﷺ zei: De qinṭār is duizendtweehonderd dīnār.
6703 — Bishr heeft ons verteld; hij zei: Yazīd heeft ons verteld; hij zei: Yūnus heeft ons verteld, op gezag van al-Ḥasan; hij zei: De qinṭār is duizendtweehonderd dīnār.
6704 — Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld; hij zei: mijn vader heeft mij verteld; hij zei: mijn oom heeft mij verteld; hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās; hij zei: De qinṭār is duizendtweehonderd dīnār, en van zilver duizendtweehonderd mithqāl.
6705 — Mij is verteld op gezag van al-Ḥusayn; hij zei: Ik hoorde Abū Muʿādh zeggen; hij zei: ʿUbayd ibn Sulaymān heeft ons bericht; hij zei: Ik hoorde al-Ḍaḥḥāk ibn Muzāḥim zeggen: "De opgehoopte schatten" (al-qanāṭīr al-muqanṭara), dat betekent: het vele bezit aan goud en zilver; en de qinṭār is duizendtweehonderd dīnār, en van zilver duizendtweehonderd mithqāl.
* * *
Anderen zeiden: De qinṭār is twaalfduizend dirham, of duizend dīnār.
Vermelding van wie dat zei:
6706 — ʿAlī ibn Dāwūd heeft mij verteld; hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld; hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās; hij zei: De qinṭār is twaalfduizend dirham, of duizend dīnār.
6707 — al-Muthannā heeft mij verteld; hij zei: ʿAmr ibn ʿAwn heeft ons verteld; hij zei: Hushaym heeft ons bericht, op gezag van Juwaybir, op gezag van al-Ḍaḥḥāk; hij zei: De qinṭār is duizend dīnār, en van zilver (al-wariq) twaalfduizend dirham.
6708 — Bishr heeft ons verteld; hij zei: Yazīd heeft ons verteld; hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, op gezag van al-Ḥasan: dat de qinṭār twaalfduizend is.
6709 — Bishr heeft ons verteld; hij zei: Yazīd heeft ons verteld; hij zei: ʿAwf heeft ons bericht, op gezag van al-Ḥasan: De qinṭār is twaalfduizend.
6710 — Ibn Bashshār heeft ons verteld; hij zei: [...] heeft ons verteld; hij zei: ʿAwf heeft ons bericht, op gezag van al-Ḥasan: twaalfduizend.
6711 — Ibn Bashshār heeft ons verteld; hij zei: ʿAbd al-Aʿlā heeft ons verteld; hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, op gezag van al-Ḥasan — net zo.
6712 — al-Muthannā heeft mij verteld; hij zei: ʿAmr ibn ʿAwn heeft ons verteld; hij zei: Hushaym heeft ons bericht, op gezag van ʿAwf, op gezag van al-Ḥasan; hij zei: De qinṭār is duizend dīnār, het bloedgeld (diya) van één van jullie.
* * *
Anderen zeiden: het is tachtigduizend aan dirhams, of honderd raṭl (een gewichtsmaat) goud.
Vermelding van wie dat zei:
6713 — Muḥammad ibn Bashshār en Muḥammad ibn al-Muthannā hebben ons verteld; zij beiden zeiden: Yaḥyā ibn Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Sulaymān al-Taymī, op gezag van Qatāda, op gezag van Saʿīd ibn al-Musayyab; hij zei: De qinṭār is tachtigduizend.
6714 — al-Muthannā heeft mij verteld; hij zei: ʿAmr ibn ʿAwn heeft ons verteld; hij zei: Hushaym heeft ons bericht, op gezag van ʿAlī ibn Zayd, op gezag van Saʿīd ibn al-Musayyab; hij zei: De qinṭār is tachtigduizend.
6715 — Bishr heeft ons verteld; hij zei: Yazīd heeft ons verteld; hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda; hij zei: Ons werd verteld dat de qinṭār honderd raṭl goud is, of tachtigduizend aan zilver.
6716 — al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld; hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht; hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Qatāda; hij zei: De qinṭār is honderd raṭl goud, of tachtigduizend dirham aan zilver.
6717 — Aḥmad ibn Ḥāzim heeft ons verteld; hij zei: Abū Nuʿaym heeft ons verteld; hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Ismāʿīl, op gezag van Abū Ṣāliḥ; hij zei: De qinṭār is honderd raṭl.
6718 — Mūsā heeft mij verteld; hij zei: ʿAmr heeft ons verteld; hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī: De qinṭār is honderd raṭl, en dat is achtduizend mithqāl.
* * *
Anderen zeiden: De qinṭār is zeventigduizend.
Vermelding van wie dat zei:
6719 — Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld; hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld; hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over de uitspraak van Allah: "de opgehoopte schatten" (al-qanāṭīr al-muqanṭara); hij zei: De qinṭār is zeventigduizend dīnār.
6720 — al-Muthannā heeft mij verteld; hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld; hij zei: Shibl heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid — net zo.
6721 — al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld; hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht; hij zei: ʿUmar ibn Ḥawshab heeft ons bericht; hij zei: Ik hoorde ʿAṭāʾ al-Khurāsānī zeggen: Aan Ibn ʿUmar werd gevraagd over de qinṭār, en hij zei: zeventigduizend.
* * *
Anderen zeiden: het is de huid van een stier gevuld met goud.
Vermelding van wie dat zei:
6722 — Ibn Bashshār heeft ons verteld; hij zei: Sālim ibn Nūḥ heeft ons verteld; hij zei: Saʿīd al-Jurayrī heeft ons verteld, op gezag van Abū Naḍra; hij zei: De huid van een stier gevuld met goud.
6723 — Aḥmad ibn Ḥāzim heeft mij verteld; hij zei: Abū Nuʿaym heeft ons verteld; hij zei: Abū al-Ashʿath heeft ons verteld, op gezag van Abū Naḍra: De huid van een stier gevuld met goud.
* * *
Anderen zeiden: het is het vele bezit.
Vermelding van wie dat zei:
6724 — al-Muthannā heeft mij verteld; hij zei: Isḥāq heeft ons verteld; hij zei: ʿAbd Allāh ibn Abī Jaʿfar heeft ons verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van al-Rabīʿ ibn Anas; hij zei: "De opgehoopte schatten" (al-qanāṭīr al-muqanṭara) is het vele bezit, het ene op het andere gestapeld.
* * *
Sommige geleerden van de taal der Arabieren hebben vermeld dat de Arabieren de qinṭār niet begrenzen met een bekende hoeveelheid gewicht, maar zeggen: "het is een zekere hoeveelheid gewicht".
Abū Jaʿfar zei: En het hoort inderdaad zo te zijn, want als de hoeveelheid ervan bij hen begrensd was geweest, dan zou er onder de vroegere uitleggers niet al deze meningsverschillen over zijn geweest.
* * *
Abū Jaʿfar zei: Het juiste daarover is dat men zegt: het is het vele bezit, zoals al-Rabīʿ ibn Anas zei; en de hoeveelheid van zijn gewicht wordt niet willekeurig met een grens begrensd. En er is gezegd wat er gezegd is van datgene wat wij overgeleverd hebben.
* * *
Wat "al-muqanṭara" (de opgehoopte) betreft, dat is het vermenigvuldigde; alsof "al-qanāṭīr" drie zijn en "al-muqanṭara" negen. En het is zoals al-Rabīʿ ibn Anas zei: het vele bezit, het ene op het andere gestapeld, zoals:
6725 — Bishr heeft ons verteld; hij zei: Yazīd heeft ons verteld; hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: "De opgehoopte schatten van goud en zilver" — en al-muqanṭara is het vele bezit, het ene op het andere gestapeld.
6726 — Mij is verteld op gezag van al-Ḥusayn; hij zei: Ik hoorde Abū Muʿādh zeggen; hij zei: ʿUbayd ibn Sulaymān heeft ons bericht; hij zei: Ik hoorde al-Ḍaḥḥāk over Zijn uitspraak: "De opgehoopte schatten" (al-qanāṭīr al-muqanṭara), dat betekent: het vele bezit aan goud en zilver.
* * *
Anderen zeiden: de betekenis van "al-muqanṭara" is: geslagen tot dirhams of dīnārs.
Vermelding van wie dat zei:
6727 — Mūsā heeft ons verteld; hij zei: ʿAmr heeft ons verteld; hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī: Wat Zijn uitspraak "al-muqanṭara" betreft, hij zegt: het geslagene, totdat het dīnārs of dirhams werd.
* * *
En er is van de Profeet ﷺ overgeleverd over Zijn uitspraak: وَآتَيْتُمْ إِحْدَاهُنَّ قِنْطَارًا ("en jullie aan één van haar een qinṭār gegeven hebben") — een bericht dat, als de keten ervan correct zou zijn, wij niet voorbij zouden gaan naar iets anders. En dat is wat:
6728 — Ibn ʿAbd al-Raḥmān al-Barqī ons verteld heeft; hij zei: ʿAmr ibn Abī Salama heeft mij verteld; hij zei: Zuhayr ibn Muḥammad heeft ons verteld; hij zei: Abān ibn Abī ʿAyyāsh en Ḥumayd al-Ṭawīl hebben mij verteld, op gezag van Anas ibn Mālik, op gezag van de Boodschapper van Allah ﷺ: وَآتَيْتُمْ إِحْدَاهُنَّ قِنْطَارًا ("en jullie aan één van haar een qinṭār gegeven hebben" — Surah al-Nisāʾ 4:20); hij zei: duizend honderdtallen — dat wil zeggen tweeduizend.
* * *
Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak: وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ ("en de gemerkte paarden").
Abū Jaʿfar zei: De uitleggers verschilden van mening over de betekenis van "al-musawwama" (de gemerkte).
Sommigen van hen zeiden: dat zijn de grazende paarden.
Vermelding van wie dat zei:
6729 — Ibn Wakīʿ heeft ons verteld; hij zei: mijn vader heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Ḥabīb ibn Abī Thābit, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr: "de gemerkte paarden"; hij zei: de grazende, die weiden.
6730 — Ibn Bashshār heeft ons verteld; hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld; hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Ḥabīb, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr — net zo.
6731 — al-Muthannā heeft mij verteld; hij zei: Abū Nuʿaym heeft ons verteld; hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Ḥabīb, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr — net zo.
6732 — al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld; hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht; hij zei: Sufyān heeft ons bericht, op gezag van Ḥabīb ibn Abī Thābit, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr: het zijn de grazende, dat wil zeggen: de op vrije weide grazende.
6733 — Ibn Wakīʿ heeft ons verteld; hij zei: mijn vader heeft ons verteld, op gezag van Ṭalḥa al-Qannād; hij zei: Ik hoorde ʿAbd Allāh ibn ʿAbd al-Raḥmān ibn Abzā zeggen: de grazende.
6734 — Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld; hij zei: mijn vader heeft mij verteld; hij zei: mijn oom heeft mij verteld; hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās: "en de gemerkte paarden"; hij zei: de grazende.
6735 — Bishr heeft ons verteld; hij zei: Yazīd heeft ons verteld; hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, op gezag van al-Ḥasan: "en de gemerkte paarden" — de op de weide losgelaten.
6736 — Mij is verteld op gezag van ʿAmmār ibn al-Ḥasan; hij zei: Ibn Abī Jaʿfar heeft ons verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van al-Rabīʿ, over Zijn uitspraak: "en de gemerkte paarden"; hij zei: de grazende paarden.
6737 — Mij is verteld op gezag van ʿAmmār; hij zei: Ibn Abī Jaʿfar heeft ons verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Layth, op gezag van Mujāhid: dat hij placht te zeggen: de grazende paarden.
* * *
Anderen zeiden: "al-musawwama" zijn de mooie.
Vermelding van wie dat zei:
6738 — Muḥammad ibn Bashshār heeft ons verteld; hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld; hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Ḥabīb; hij zei: Mujāhid zei: "al-musawwama" zijn de welgevormde (al-muṭahhama).
6739 — al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld; hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht; hij zei: al-Thawrī heeft ons bericht, op gezag van Ḥabīb ibn Abī Thābit, op gezag van Mujāhid, over Zijn uitspraak: "en de gemerkte paarden"; hij zei: de welgevormde, mooie.
6740 — Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld; hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld; hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over Zijn uitspraak: "en de gemerkte paarden"; hij zei: de van schoonheid welgevormde.
6741 — al-Muthannā heeft mij verteld; hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld; hij zei: Shibl heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid — net zo.
6742 — al-Muthannā heeft mij verteld; hij zei: Abū Nuʿaym heeft ons verteld; hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Ḥabīb, op gezag van Mujāhid: de welgevormde.
6743 — Ibn Ḥumayd heeft ons verteld; hij zei: Abū ʿAbd al-Raḥmān al-Muqriʾ heeft ons verteld; hij zei: Saʿīd ibn Abī Ayyūb heeft ons verteld, op gezag van Bashīr ibn Abī ʿAmr al-Khawlānī; hij zei: Ik vroeg ʿIkrima over "de gemerkte paarden", en hij zei: hun merken (tasmiya) is hun schoonheid.
6744 — Yūnus heeft mij verteld; hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht; hij zei: Saʿīd ibn Abī Ayyūb heeft mij bericht, op gezag van Bashīr ibn Abī ʿAmr al-Khawlānī; hij zei: Ik hoorde ʿIkrima zeggen: "de gemerkte paarden"; hij zei: hun merken is de schoonheid.
6745 — Mūsā ibn Hārūn heeft mij verteld; hij zei: ʿAmr heeft ons verteld; hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī: "de gemerkte paarden en het vee" — de prachtige.
* * *
En een ander dan Mūsā heeft mij deze overlevering verteld op gezag van ʿAmr ibn Ḥammād; hij zei: de grazende.
* * *
Anderen zeiden: "de gemerkte paarden" zijn de van een teken voorziene (al-muʿlama).
Vermelding van wie dat zei:
6746 — ʿAlī ibn Dāwūd heeft mij verteld; hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld; hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās: "en de gemerkte paarden", dat betekent: de van een teken voorziene.
6747 — Bishr heeft ons verteld; hij zei: Yazīd heeft ons verteld; hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: "en de gemerkte paarden" — en hun merkteken is hun kleurtekening (shiya).
6748 — al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld; hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht; hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Qatāda, over Zijn uitspraak: "en de gemerkte paarden"; hij zei: de kleurtekening van de paarden op hun voorhoofden.
* * *
Weer anderen zeiden: "al-musawwama" zijn de voor de jihād gereedgemaakte.
Vermelding van wie dat zei:
6749 — Yūnus heeft mij verteld; hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht; hij zei: Ibn Zayd zei: "en de gemerkte paarden"; hij zei: de voor de jihād gereedgemaakte.
* * *
Abū Jaʿfar zei: En de juiste van deze uitspraken in de uitleg van Zijn uitspraak "en de gemerkte paarden" is: de met kleurtekeningen gemerkte, de mooie, de wie ze ziet door schoonheid betoverende. Want "al-taswīm" in de taal der Arabieren is: het merken. Zo zijn de mooie paarden gemerkt door Allah's markering van hen met schoonheid in hun kleuren, hun kleurtekeningen en hun gestalten, en zij zijn ook "al-muṭahhama" (de welgevormde). Hiertoe behoort de uitspraak van Nābigha van de Banū Dhubyān in de beschrijving van paarden:
Met slanke paarden als pijlen, gemerkt, waarop een gezelschap rijdt, gelijkend op djinns.
Hij bedoelt met "al-musawwamāt" de gemerkte. En de uitspraak van Labīd:
En in de ochtend van de vlakte van al-Qurnatayn kwamen zij tot hen, in drommen, waartussen de markering (al-taswīm) zichtbaar oplichtte.
De betekenis van de uitleg van wie dit uitlegde als "de welgevormde, de gemerkte, en de betoverende" is dus één en dezelfde.
* * *
Wat de uitspraak betreft van wie het uitlegde als "de grazende", die ging uit van de uitspraak van de spreker: "asamtu al-māshiya, fa-anā usīmuhā isāmatan" ("ik liet het vee weiden, en ik laat het weiden"), wanneer men het gras en kruiden laat begrazen, zoals Allah, machtig en verheven, zei: وَمِنْهُ شَجَرٌ فِيهِ تُسِيمُونَ ("en daarvan zijn er bomen waarbij jullie laten weiden" — Surah al-Naḥl 16:10), met de betekenis: jullie laten weiden. Hiertoe behoort de uitspraak van al-Akhṭal:
Zoals Ibn Bazʿa, of een ander net als hij — weg met jou, o zoon van de hoedster der kamelen!
Hij bedoelt daarmee: de hoedster van de kamelen. Wanneer men bedoelt dat het vee zelf graast, zegt men: "sāmat al-māshiya tasūmu sawman", en daarom zegt men "ibil sāʾima", met de betekenis: grazende. Behalve dat het in hun taal niet gangbaar is om te zeggen "sawwamtu al-māshiya" met de betekenis: ik liet het weiden; men zegt, wanneer men dat bedoelt, slechts: "asamtuhā".
* * *
Aangezien dat zo is, is het richten van de uitleg van "al-musawwama" naar de betekenis dat het "de gemerkte" is — met de betekenissen die wij eerder beschreven hebben — het juistere.
* * *
En wat betreft hetgeen Ibn Zayd zei, namelijk dat het de op het pad van Allah gereedgemaakte zijn, dat is een uitleg die ver van de betekenis van "al-musawwama" afligt.
* * *
Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak: وَالأَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ("en het vee en de akkers").
Abū Jaʿfar zei: "al-anʿām" (het vee) is het meervoud van "naʿam", en dat zijn de acht paren die Hij in Zijn Boek genoemd heeft: van schapen, geiten, runderen en kamelen.
* * *
En wat "al-ḥarth" (de akkers) betreft, dat is het gezaaide gewas.
* * *
En de uitleg van het woord is: schoongemaakt is voor de mensen de liefde voor de begeerten: vrouwen, zonen, en zus en zo, en het vee en de akkers.
* * *
Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak: ذَلِكَ مَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَاللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الْمَآبِ ("Dat is het genot van het wereldse leven, maar bij Allah is de goede terugkeer" — 3:14).
Abū Jaʿfar zei: Hij, verheven is Zijn lof, bedoelt met Zijn uitspraak "dat" alles wat in deze ayah genoemd is: vrouwen, zonen, de opgehoopte schatten van goud en zilver, de gemerkte paarden, het vee en de akkers. Hij verwees met Zijn uitspraak "dat" naar al die zaken tezamen. Dit wijst erop dat "dat" vele zaken van verschillende betekenissen kan omvatten, en dat ernaar verwezen kan worden met dit woord.
* * *
En wat betreft Zijn uitspraak "het genot van het wereldse leven", dat is een bericht van Allah dat al dat behoort tot datgene waarvan de bewoners van de wereld, terwijl zij leven, genieten; zij bereiken er hun doel mee, en maken het tot een middel in hun levensonderhoud en een aanleiding tot het vervullen van hun begeerten, waarvan de liefde voor hen aantrekkelijk gemaakt is in hun vergankelijke wereld — zonder dat het een voorziening is voor hun terugkeer (naar het Hiernamaals) en een nadering tot hun Heer, behalve dat wat op Zijn pad besteed wordt en uitgegeven wordt aan datgene wat Hij geboden heeft.
* * *
En wat betreft Zijn uitspraak "maar bij Allah is de goede terugkeer", Hij, verheven is Zijn lof, bedoelt daarmee: en bij Allah is de goede terugkeer — dat wil zeggen: de goede terugkeerplaats, zoals:
6750 — Mūsā heeft mij verteld; hij zei: ʿAmr heeft ons verteld; hij zei: Asbāṭ heeft ons verteld, op gezag van al-Suddī: "maar bij Allah is de goede terugkeer", hij zegt: de goede plaats van terugkeer, en dat is het paradijs (al-janna).
* * *
Het is een verbaal zelfstandig naamwoord (maṣdar) op het patroon van "mafʿal", afgeleid van de uitspraak van de spreker "āba al-rajulu ilaynā" ("de man keerde tot ons terug") wanneer hij terugkeert, "fa-huwa yaʾūbu iyāban wa-awbatan wa-aybatan wa-maʾāban" — behalve dat de plaats van de fāʾ ervan een hamza heeft, en de ʿayn omgezet is van de "wāw" naar de "alif" door zijn klankbeweging naar de fatḥa. Want toen zijn aandeel de beweging naar de fatḥa was, en zijn beweging overgebracht was naar de letter ervóór — die de fāʾ van het werkwoord is — werd hij omgezet en werd hij een "alif", zoals men zegt "qāla", waarbij de ʿayn van het werkwoord een "alif" werd, omdat zijn aandeel de fatḥa is. En "al-maʾāb" is als "al-maqāl", "al-maʿād" en "al-majāl" — al die zijn "mafʿal" waarvan de beweging van de ʿayn overgebracht is naar de fāʾ ervan, zodat hun wāw of yāʾ tot "alif" gemaakt wordt vanwege de fatḥa van wat eraan voorafgaat.
* * *
Abū Jaʿfar zei: Als iemand zou zeggen: hoe is gezegd "maar bij Allah is de goede terugkeer", terwijl je weet wat er die Dag bij Hem is aan pijnlijke bestraffing (ʿadhāb) en strenge vergelding?
Dan wordt geantwoord: dat heeft betrekking op een bepaalde groep mensen, en de betekenis daarvan is: en bij Allah is de goede terugkeer voor hen die hun Heer vrezen. En Hij heeft ons daarover bericht in deze ayah die erop volgt.
* * *
Als hij zou zeggen: en wat is "de goede terugkeer"? Dan wordt geantwoord: het is datgene waarmee Hij, verheven is Zijn lof, het beschreven heeft, namelijk de terugkeer naar tuinen waar de rivieren onder door stromen, eeuwig daarin verblijvend, en naar gereinigde echtgenotes en welbehagen van Allah.
