Tabari
Terug naar surah 3, ayah 139

Tafseer van De Familie van Imraan · Aal-i-Imraan · 3:139

وَلَا تَهِنُوا۟ وَلَا تَحْزَنُوا۟ وَأَنتُمُ ٱلْأَعْلَوْنَ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ

Voelt jullie niet vernederd en treurt niet; en jullie zijn de winnaars. indien jullie (ware) gelovigen zijn.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van Zijn woord: وَلا تَهِنُوا وَلا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ (139) ("En wordt niet zwak en wordt niet bedroefd, terwijl juist jullie de bovenliggenden zijn, als jullie gelovigen zijn" (3:139)).

    Abū Jaʿfar zei: Dit is van Allah, verheven is Zijn vermelding, een troost voor de metgezellen van de Boodschapper van Allah ﷺ om de verwondingen en het gesneuvelde dat hen bij Uḥud trof.

    Hij zei: "En wordt niet zwak en wordt niet bedroefd", o metgezellen van Muḥammad, dat wil zeggen: wordt niet zwak — door wat jullie van jullie vijand trof bij Uḥud aan gesneuvelden en verwondingen — wat betreft de jihād tegen jullie vijand en de strijd tegen hen.

    * * *

    Dit komt van de uitspraak van de spreker: "wahana fulān fī hādhā al-amr fa-huwa yahinu wahnan" (iemand werd zwak in deze zaak, en hij wordt zwak, met zwakte).

    * * *

    "En wordt niet bedroefd", en treurt niet, zodat jullie wanhopig zouden worden om de ramp die jullie die dag trof, want jullie zijn "de bovenliggenden (al-aʿlawn)", dat wil zeggen: degenen die over hen zegevieren, en aan jullie behoort de uiteindelijke uitkomst in de zege en de overwinning op hen — "als jullie gelovigen zijn (in kuntum muʾminīn)". Hij zegt: als jullie Mijn Profeet Muḥammad ﷺ geloven in wat hij jullie belooft, en in wat hij jullie meedeelt aan bericht over waartoe jullie zaak en hun zaak zal leiden, zoals:

    7884 — Al-Muthannā heeft ons verteld, hij zei: Suwayd ibn Naṣr heeft ons verteld, hij zei: Ibn al-Mubārak heeft ons bericht, op gezag van Yūnus, op gezag van al-Zuhrī, hij zei: Het sneuvelen en de verwondingen namen toe onder de metgezellen van Muḥammad ﷺ, totdat de nood ieder van hen bereikte. Toen openbaarde Allah, machtig en verheven, de Koran, en troostte daarin de gelovigen met de beste troost waarmee Hij ooit een volk van de moslims had getroost dat vóór hen was uit de voorbije gemeenschappen. Hij zei: "En wordt niet zwak en wordt niet bedroefd, terwijl juist jullie de bovenliggenden zijn, als jullie gelovigen zijn", tot aan Zijn woord: لَبَرَزَ الَّذِينَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلُ إِلَى مَضَاجِعِهِمْ ("dan zouden zij voor wie het sneuvelen was voorgeschreven zeker zijn uitgetrokken naar hun rustplaatsen").

    7885 — Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over zijn woord: "En wordt niet zwak en wordt niet bedroefd, terwijl juist jullie de bovenliggenden zijn, als jullie gelovigen zijn". Hij troost de metgezellen van Muḥammad ﷺ zoals jullie horen, en spoort hen aan tot de strijd tegen hun vijand, en verbiedt hun de onmacht en de zwakte in het achtervolgen van hun vijand op de weg van Allah.

    7886 — Muḥammad ibn Sinān heeft mij verteld, hij zei: Abū Bakr al-Ḥanafī heeft ons verteld, hij zei: ʿAbbād heeft ons verteld, op gezag van al-Ḥasan over zijn woord: "En wordt niet zwak en wordt niet bedroefd, terwijl juist jullie de bovenliggenden zijn, als jullie gelovigen zijn". Hij zei: Hij gebiedt Muḥammad, Hij zegt: "En wordt niet zwak" om voort te gaan op de weg van Allah.

    7887 — Muḥammad ibn ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, op gezag van ʿĪsā, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid over het woord van Allah, machtig en verheven: "En wordt niet zwak", dat wil zeggen: wordt niet zwak.

    7888 — Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Abū Ḥudhayfa heeft ons verteld, hij zei: Shibl heeft ons verteld, op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, iets gelijks.

    7889 — Al-Muthannā heeft mij verteld, hij zei: Isḥāq heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd Allāh ibn Abī Jaʿfar heeft ons verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van al-Rabīʿ, over zijn woord: "En wordt niet zwak en wordt niet bedroefd". Hij zegt: en wordt niet zwak.

    7890 — Al-Qāsim heeft mij verteld, hij zei: Al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj: "En wordt niet zwak". Ibn Jurayj zei: en wordt niet zwak in de zaak van jullie vijand — "en wordt niet bedroefd, terwijl juist jullie de bovenliggenden zijn". Hij zei: De metgezellen van de Boodschapper van Allah ﷺ werden in het bergdal (al-shiʿb) op de vlucht gejaagd, en zij zeiden: "Wat is er met die-en-die gebeurd? Wat is er met die-en-die gebeurd?" En zij meldden elkaar het overlijden, en zij vertelden elkaar dat de Boodschapper van Allah ﷺ gesneuveld was, zodat zij in zorg en droefenis verkeerden. En terwijl zij in die toestand verkeerden, beklom Khālid ibn al-Walīd met de cavalerie van de polytheïsten (al-mushrikīn) de berg boven hen, terwijl zij lager in het bergdal waren. Maar toen zij de Profeet ﷺ zagen, verheugden zij zich, en de Profeet ﷺ zei: "O Allah, wij hebben geen kracht behalve door U, en niemand aanbidt U in deze landstreek behalve deze groep!" Hij zei: Toen kwam een groep boogschutters van de moslims overeind, en zij beklommen (de berg) en beschoten de cavalerie van de polytheïsten, totdat Allah hen versloeg en de moslims de berg beklommen. Dat is Zijn woord: "terwijl juist jullie de bovenliggenden zijn, als jullie gelovigen zijn".

    7891 — Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Salama heeft ons verteld, op gezag van Ibn Isḥāq: "En wordt niet zwak", dat wil zeggen: wordt niet zwak — "en wordt niet bedroefd", en treurt niet om wat jullie trof — "terwijl juist jullie de bovenliggenden zijn", dat wil zeggen: aan jullie zal het uiteindelijke gevolg en de overwinning toebehoren — "als jullie gelovigen zijn", als jullie Mijn Profeet geloven in wat hij jullie van Mijnentwege bracht.

    7892 — Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: Mijn vader heeft mij verteld, hij zei: Mijn oom heeft mij verteld, hij zei: Mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, hij zei: Khālid ibn al-Walīd kwam opzetten met de bedoeling de berg boven hen te beklimmen, en de Profeet ﷺ zei: "O Allah, laat hen niet boven ons uitstijgen." Toen openbaarde Allah, machtig en verheven: "En wordt niet zwak en wordt niet bedroefd, terwijl juist jullie de bovenliggenden zijn, als jullie gelovigen zijn".

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله : وَلا تَهِنُوا وَلا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ (139) قال أبو جعفر: وهذا من الله تعالى ذكره تعزيةٌ لأصحاب رسول الله صلى الله عليه وسلم على ما أصابهم من الجراح والقتل بأحد. قال: " ولا تهنوا ولا تحزنوا "، يا أصحاب محمد، يعني: ولا تضعفوا بالذي نالكم من عدوكم بأحد، من القتل والقروح - عن جهاد عدوكم وحربهم. * * * =من قول القائل: " وهنَ فلان في هذا الأمر فهو يهنُ وَهْنًا ". * * * =" ولا تحزنوا "، ولا تأسوْا فتجزعوا على ما أصابكم من المصيبة يومئذ، فإنكم " أنتم الأعلون "، يعني: الظاهرُون عليهم، ولكم العُقبَى في الظفر والنُّصرة عليهم =" إن كنتم مؤمنين "، يقول: إن كنتم مصدِّقي نبيي محمد صلى الله عليه وسلم فيما يَعدكم، وفيما ينبئكم من الخبر عما يؤول إليه أمركم وأمرهم. كما:- 7884- حدثنا المثني قال، حدثنا سويد بن نصر قال، أخبرنا ابن المبارك، عن يونس، عن الزهري قال: كثر في أصحاب محمد صلى الله عليه وسلم القتلُ والجراح، حتى خلص إلى كل امرئ منهم البأسُ، فأنـزل الله عز وجل القرآن، فآسَى فيه المؤمنين بأحسن ما آسى به قومًا من المسلمين كانوا قبلهم من الأمم الماضية، فقال: " ولا تهنوا ولا تحزنوا وأنتم الأعلون إن كنم مؤمنين " إلى قوله: لَبَرَزَ الَّذِينَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلُ إِلَى مَضَاجِعِهِمْ . 7885- حدثنا بشر قال، حدثنا يزيد قال، حدثنا سعيد، عن قتادة، قوله: " ولا تهنوا ولا تحزنوا وأنتم الأعلون إن كنتم مؤمنين "، يعزّي أصحاب محمد صلى الله عليه وسلم كما تسمعون، ويحثهم على قتال عدوهم، وينهاهم عن العجز والوَهن في طلب عدوهم في سبيل الله. 7886- حدثني محمد بن سنان قال، حدثنا أبو بكر الحنفي قال، حدثنا عباد، عن الحسن في قوله: " ولا تهنوا ولا تحزنوا وأنتم الأعلون إن كنتم مؤمنين "، قال: يأمر محمدًا، يقول: " ولا تهنوا "، أن تمضوا في سبيل الله. (53) 7887- حدثنا محمد بن عمرو قال، حدثنا أبو عاصم، عن عيسى، عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد في قول الله عز وجل: " ولا تهنوا "، ولا تضعفوا. 7888- حدثني المثني قال، حدثنا أبو حذيفة قال، حدثنا شبل، عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد مثله. 7889- حدثني المثني قال، حدثنا إسحاق قال، حدثنا عبد الله بن أبي جعفر، عن أبيه، عن الربيع، في قوله: " ولا تهنوا ولا تحزنوا "، يقول: ولا تضعفوا. 7890- حدثني القاسم قال، حدثنا الحسين قال، حدثني حجاج، عن ابن جريج: " ولا تهنوا "، قال ابن جريج: ولا تضعفوا في أمر عدوكم، =" ولا تحزنوا وأنتم الأعلون "، قال: انهزم أصحاب رسول الله صلى الله عليه وسلم في الشِّعب، فقالوا: ما فعل فلان؟ ما فعل فلان؟ فنعى بعضهم بعضًا، وتحدَّثوا أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قد قتل، فكانوا في همّ وحزَن. فبينما هم كذلك، إذ علا خالد بن الوليد الجبلَ بخيل المشركين فوقهم، وهم أسفلُ في الشِّعب. فلما رأوا النبيّ صلى الله عليه وسلم فرحوا، وقال النبي صلى الله عليه وسلم: " اللهم لا قوة لنا إلا بك، وليس يعبدك بهذه البلدة غير هؤلاء النفر "!. قال: وثاب نفرٌ من المسلمين رُماة، فصعدوا فرموا خيل المشركين حتى هزمهم الله، وعلا المسلمون الجبلَ. فذلك قوله: " وأنتم الأعلون إن كنتم مؤمنين ". 7891- حدثنا ابن حميد قال، حدثنا سلمة، عن ابن إسحاق: " ولا تهنوا "، أي: لا تضعفوا =" ولا تحزنوا "، ولا تأسوا على ما أصابكم، (54) =" وأنتم الأعلون "، أي: لكم تكون العاقبة والظهور =" إن كنتم مؤمنين " إن كنتم صدَّقتم نبيي بما جاءكم به عني. (55) 7892- حدثني محمد بن سعد قال، حدثني أبي قال، حدثني عمي قال، حدثني أبي، عن أبيه، عن ابن عباس قال: أقبل خالد بن الوليد يريد أن يعلو عليهم الجبل، فقال النبي صلى الله عليه وسلم: " اللهم لا يعلُون علينا ". فأنـزل الله عز وجل: " ولا تهنوا ولا تحزنوا وأنتم الأعلون إن كنتم مؤمنين ". ---------------- الهوامش : (53) في المخطوطة: "وأن تمضوا" ، بزيادة "واو" ، والذي في المطبوعة أظهر. (54) في سيرة ابن هشام: "ولا تبتئسوا". (55) الأثر: 7891- سيرة ابن هشام 3: 116 ، وهو تتمة الآثار التي آخرها: 7878.