Tafseer van De Familie van Imraan · Aal-i-Imraan · 3:101
En hoe zouden jullie ongelovig kunnen zijn, terwijl de Verzen van Allah aan jullie voorgedragen worden, en Zijn Boodschapper onder jullie is? En hij dit (de godsdienst) van Allah stevig vasthoudt wordt zeker naar een recht Pad geleid.
De uitleg van de uitspraak van de Verhevene: "En hoe kunnen jullie ongelovig worden, terwijl aan jullie de tekenen van Allah worden voorgedragen en Zijn boodschapper onder jullie is? En wie zich aan Allah vasthoudt, die is waarlijk geleid tot een recht pad." (3:101)
Abū Jaʿfar zei: Hiermee bedoelt Hij, verheven is Zijn lof: "En hoe kunnen jullie ongelovig worden", o jullie gelovigen, na jullie geloof in Allah en Zijn boodschapper, zodat jullie op jullie hielen zouden terugkeren (afvallig worden) — "terwijl aan jullie de tekenen van Allah worden voorgedragen", dat wil zeggen: de bewijzen van Allah tegen jullie die Hij in Zijn Boek heeft neergezonden aan Zijn profeet Muḥammad, moge Allah hem zegenen en vrede schenken — "en Zijn boodschapper onder jullie is", een ander bewijs tegen jullie voor Allah, naast de verzen van Zijn Boek; dit alles roept jullie op tot de waarheid, en doet jullie de leiding en het rechte pad inzien, en verbiedt jullie de dwaling en de misleiding? Hij zegt tot hen, verheven is Zijn vermelding: wat is dan de grond van jullie verontschuldiging bij jullie Heer voor jullie ontkenning van het profeetschap van jullie profeet, en jullie terugkeren op jullie hielen, en jullie terugkeren naar de zaak van jullie jāhiliyya, indien jullie daartoe zouden terugkeren en ongelovig zouden worden, terwijl er bij hem deze duidelijke bewijzen en heldere tekenen zijn die de onjuistheid van die daad van jullie aantonen, indien jullie haar zouden verrichten? Zoals:
7533 — Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd ibn Zurayʿ heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, zijn uitspraak: "En hoe kunnen jullie ongelovig worden, terwijl aan jullie de tekenen van Allah worden voorgedragen", het vers: twee duidelijke tekenen: de aanwezigheid van de profeet van Allah, moge Allah hem zegenen en vrede schenken, en het Boek van Allah. Wat de profeet van Allah betreft, hij is heengegaan, moge Allah hem zegenen en vrede schenken. En wat het Boek van Allah betreft, Allah heeft het onder jullie laten voortbestaan als een barmhartigheid van Allah en een genade, daarin is het toegestane en het verbodene ervan, en de gehoorzaamheid aan Hem en de ongehoorzaamheid aan Hem.
* * *
Wat Zijn uitspraak "en wie zich aan Allah vasthoudt, die is waarlijk geleid tot een recht pad" betreft, hiermee wordt bedoeld: en wie zich vastklampt aan de touwen van Allah, en zich vasthoudt aan Zijn religie en de gehoorzaamheid aan Hem — "die is waarlijk geleid", Hij zegt: die is waarlijk geleid naar een duidelijk pad, en een rechte, onkromme weg, waarlangs hij rechtuit gaat naar het welbehagen van Allah, en naar de redding van de bestraffing van Allah en het verwerven van Zijn paradijs (janna), zoals:
7534 — Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, zijn uitspraak: "en wie zich aan Allah vasthoudt, die is waarlijk geleid", hij zei: hij gelooft in Allah.
* * *
De oorsprong van "al-ʿaṣm" is het beletten; alwat iets belet is dus "ʿāṣimuhu" (datgene wat het belet), en degene die zich daarmee beschermt is "muʿtaṣim bihi" (degene die zich daaraan vasthoudt). Daartoe behoort de uitspraak van al-Farazdaq:
"Ik ben de zoon van de beschermers, de Banū Tamīm, wanneer de grootste van de rampen ons treft."
En daarom wordt het touw "ʿiṣām" genoemd, en het middel waarmee een man zijn behoefte bereikt "ʿiṣām". Daartoe behoort de uitspraak van al-Aʿshā:
"Naar de man Qays leg ik de nachtreis lang af, en ik neem van elke stam waarborgen ('uṣum)."
Met "al-ʿuṣum" bedoelt hij de middelen, de middelen van bescherming en veiligheid. Men zegt daarvan: "iʿtaṣamtu bi-ḥablin min fulān" (ik hield mij vast aan een touw van die-en-die) en "iʿtaṣamtu ḥablan minhu" en "iʿtaṣamtu bihi wa-iʿtaṣamtuhu". De welsprekendste van de twee taalvormen is het invoegen van de "bāʾ", zoals Hij, machtig en verheven, heeft gezegd: "En houd je allen vast aan het touw van Allah." En er is ook gekomen: "iʿtaṣamtuhu", zoals de dichter zei:
"Wanneer jij de broederschap met het gelijke ervan vergeldt, en mij troost, en dan mijn touwen vasthoudt."
Hij zei dus: "iʿtaṣamtu ḥibāliyā" (ik hield mijn touwen vast), en hij voegde de "bāʾ" niet in. Dat is vergelijkbaar met hun uitspraak: "tanāwaltu al-khiṭām" en "tanāwaltu bi-l-khiṭām" (ik greep het halster), en "taʿallaqtu bihi wa-taʿallaqtuhu" (ik hechtte mij eraan), zoals de dichter zei:
"Ik hechtte mij aan Hind, een jong meisje met een gordel, terwijl jij — en je had haar al benaderd — niet wist wat zachtmoedigheid is."
* * *
Ik heb de betekenis van "al-hudā" (de leiding) en "al-ṣirāṭ" (het pad) reeds uiteengezet, en dat daarmee de islam bedoeld is, in wat eerder is voorafgegaan, met de bewijzen ervoor, en daarom hebben wij het bezwaarlijk gevonden het op deze plaats te herhalen.
* * *
Er is vermeld dat datgene wat werd geopenbaard met betrekking tot de oorzaak van het uiteengaan van de twee stammen, de Aws en de Khazraj, deel uitmaakte van Zijn uitspraak: "En hoe kunnen jullie ongelovig worden, terwijl aan jullie de tekenen van Allah worden voorgedragen."
*Vermelding van wie dat zei:
7535 — Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Ḥasan ibn ʿAṭiyya heeft ons verteld, hij zei: Qays ibn al-Rabīʿ heeft ons verteld, op gezag van al-Aghar ibn al-Ṣabbāḥ, op gezag van Khalīfa ibn Ḥuṣayn, op gezag van Abū Naṣr, op gezag van Ibn ʿAbbās, hij zei: De Aws en de Khazraj voerden in de jāhiliyya elke maand oorlog tussen elkaar. Terwijl zij eens zaten, brachten zij ter sprake wat er tussen hen was geweest, totdat zij toornig werden, en de een rees tegen de ander op met de wapens. Toen werd dit vers geopenbaard: "En hoe kunnen jullie ongelovig worden, terwijl aan jullie de tekenen van Allah worden voorgedragen en Zijn boodschapper onder jullie is", tot aan het einde van de twee verzen, "En gedenkt de genade van Allah aan jullie, toen jullie vijanden waren", tot aan het einde van het vers.
