Tabari
Terug naar surah 29, ayah 40

Tafseer van De Spin · Al-Ankaboot · 29:40

فَكُلًّا أَخَذْنَا بِذَنۢبِهِۦ ۖ فَمِنْهُم مَّنْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِ حَاصِبًۭا وَمِنْهُم مَّنْ أَخَذَتْهُ ٱلصَّيْحَةُ وَمِنْهُم مَّنْ خَسَفْنَا بِهِ ٱلْأَرْضَ وَمِنْهُم مَّنْ أَغْرَقْنَا ۚ وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلَٰكِن كَانُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ

En ieder bestraften Wij voor zijn zonde. Daarom waren er onder hen over wie Wij een storm var hagelstenen zonden en waren er onder hen die door een bliksemslag gegrepen werden. En er waren er onder hen die Wij in de aarde deden wegzinken en er waren er onder hen Wij verdronken. Allah was niet onrechtvaardig voor hen, maar zij waren onrechtvaardig voor zichzelf

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van de uitspraak van de Verhevene: Eenieder grepen Wij vanwege zijn zonde. Onder hen waren er tegen wie Wij een steenstorm zonden, en onder hen waren er die de schreeuw greep, en onder hen waren er met wie Wij de aarde deden wegzinken, en onder hen waren er die Wij deden verdrinken. En het was niet Allah die hun onrecht aandeed, maar zij deden zichzelf onrecht aan (29:40).

    De Verhevene, wiens vermelding verheven is, zegt: Wij grepen al deze gemeenschappen die Wij jou genoemd hebben, o Mohammed, met Onze bestraffing. Onder hen waren er tegen wie Wij een steenstorm (ḥāṣib) zonden: dat zijn het volk van Lūṭ, op wie Allah stenen van opeengestapelde klei deed regenen. De Arabieren noemen de razende wind die kleine steentjes, of sneeuw, of hagel, of ijzel bevat "ḥāṣib", en daarvan is de uitspraak van al-Akhṭal:

    "En voorzeker wist ik, toen de dragtige kamelinnen wegtrokken, met de schuifelende tred van de jonge struisvogels die hen de noordenwind deed neerwerpen, de doornbomen treffend met een steenstorm van haar sneeuw, totdat zij op de doornbomen overdekt blijft liggen." (1)

    En al-Farazdaq zei:

    "Voorwaarts gaande tegen de noordenwind van Syrië die ons sloeg met een steenstorm als verstrooide pluizen van uitgeplozen katoen." (2)

    En overeenkomstig hetgeen wij hierover gezegd hebben, hebben de uitleggers gesproken.

    * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, hij zei: Ibn ʿAbbās zei: Onder hen waren er tegen wie Wij een steenstorm zonden: het volk van Lūṭ.

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: Onder hen waren er tegen wie Wij een steenstorm zonden: dat zijn het volk van Lūṭ. En onder hen waren er die de schreeuw greep.

    De uitleggers verschilden van mening over wie hiermee bedoeld werden. Sommigen van hen zeiden: dat zijn Thamūd, het volk van Ṣāliḥ.

    * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, hij zei: Ibn ʿAbbās zei: En onder hen waren er die de schreeuw greep: Thamūd.

    En anderen zeiden: nee, het zijn het volk van Shuʿayb.

    * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: En onder hen waren er die de schreeuw greep: het volk van Shuʿayb.

    En het juiste standpunt hierover is dat men zegt: Allah heeft over Thamūd en het volk van Shuʿayb, de bewoners van Madyan, op een andere plaats in Zijn Boek bericht dat Hij hen door de schreeuw vernietigde. Vervolgens zei Hij, verheven is Zijn lof, tot Zijn profeet, moge Allah hem zegenen en vrede schenken: onder de gemeenschappen die Wij vernietigden waren er tegen wie Wij een steenstorm zonden, en onder hen waren er die de schreeuw greep. Hij beperkte het bericht hierover niet tot sommigen onder hen die de schreeuw greep met uitsluiting van anderen, en beide gemeenschappen — ik bedoel Thamūd en Madyan — werden door de schreeuw gegrepen. En Zijn uitspraak: En onder hen waren er met wie Wij de aarde deden wegzinken betekent daarmee Qārūn.

    En overeenkomstig hetgeen wij hierover gezegd hebben, hebben de uitleggers gesproken.

    * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, hij zei: Ibn ʿAbbās zei: En onder hen waren er met wie Wij de aarde deden wegzinken: Qārūn. En onder hen waren er die Wij deden verdrinken betekent: het volk van Nūḥ, en Farʿawn en zijn volk.

    En de uitleggers verschilden hierover van mening. Sommigen van hen zeiden: hiermee werd bedoeld: het volk van Nūḥ, vrede zij met hem.

    * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, hij zei: Ibn ʿAbbās zei: En onder hen waren er die Wij deden verdrinken: het volk van Nūḥ.

    En anderen zeiden: nee, het zijn het volk van Farʿawn.

    * Vermelding van wie dat gezegd heeft:

    Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda: En onder hen waren er die Wij deden verdrinken: het volk van Farʿawn.

    En het juiste standpunt hierover is dat men zegt: hiermee werden bedoeld het volk van Nūḥ en Farʿawn en zijn volk, omdat Allah dit niet beperkte tot een van de twee gemeenschappen met uitsluiting van de andere, en Hij had beide vernietigd voordat dit bericht over hen werd neergezonden; beide worden er dus mee bedoeld.

    En Zijn uitspraak: En het was niet Allah die hun onrecht aandeed, maar zij deden zichzelf onrecht aan zegt de Verhevene, wiens vermelding verheven is: het was niet Allah die deze gemeenschappen die Hij vernietigde zou vernietigen vanwege de zonden van anderen dan zij, zodat Hij hun onrecht zou aandoen door hen zonder rechtvaardiging te vernietigen. Integendeel, Hij vernietigde hen slechts vanwege hun zonden, en hun ongeloof jegens hun Heer, en hun loochening van Zijn gunsten aan hen, ondanks de aaneenschakeling van Zijn weldaden jegens hen en de veelheid van Zijn gaven bij hen. Maar zij deden zichzelf onrecht aan door hun handelen met de gunsten van hun Heer, en hun verkeren in Zijn weldaden terwijl zij een ander dan Hem aanbaden, en hun ongehoorzaamheid jegens Degene die hun gunsten schonk.

    ----------------------- Voetnoten:

    (1) De twee verzen zijn van al-Akhṭal, en zij zijn eerder aangehaald als bewijs op een andere plaats in de tafsīr; zie het in (15: 124).

    (2) Het vers is van al-Farazdaq, en het behoort tot de bewijsverzen van Abū ʿUbayda in Majāz al-Qurʾān (fotografische reproductie van het universiteitsexemplaar, blad nr. 185). Hij zei: Wij zonden tegen hem een ḥāṣib: dat wil zeggen een razende wind waarin steentjes zijn, en in de taal van de Arabieren kan de ḥāṣib ook van ijzel en dergelijke zijn. En al-Farazdaq zei: "Voorwaarts gaande tegen de noordenwind van Syrië ..." het vers. Einde.

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : فَكُلا أَخَذْنَا بِذَنْبِهِ فَمِنْهُمْ مَنْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِ حَاصِبًا وَمِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ وَمِنْهُمْ مَنْ خَسَفْنَا بِهِ الأَرْضَ وَمِنْهُمْ مَنْ أَغْرَقْنَا وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلَكِنْ كَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ (40) يقول تعالى ذكره: فأخذنا جميع هذه الأمم التي ذكرناها لك يا محمد بعذابنا &; 20-36 &; ( فَمِنْهُمْ مَنْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِ حَاصِبًا ) وهم قوم لُوط الذين أمطر الله عليهم حجارة من سجِّيلٍ مَنضُود، والعرب تسمي الريح العاصف التي فيها الحصى الصغار أو الثلج أو البرد والجليد حاصبا، ومنه قول الأخطل: وَلقـدْ عَلِمْـتُ إذا العِشـارُ تَرَوَّحَـتْ هَــدَجَ الرّئــالِ يَكُــبُّهُنَّ شَـمالا تَـرْمي العِضَـاهَ بحـاصِبٍ مِن ثَلْجِها حـتى يَبِيـتَ عـلى العِضَـاهِ جُفـالا (1) وقال الفرزدق: مُسْــتَقْبِلِينَ شَـمالَ الشَّـأْمِ تَضْرِبُنـا بحــاصِبٍ كَنَـدِيفِ القُطْـنِ مَنْثُـورِ (2) وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثنا القاسم، قال: ثنا الحسين، قال: ثني حجاج، عن ابن جُرَيج، قال: قال ابن عباس: ( فَمِنْهُمْ مَنْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِ حَاصِبًا ) قوم لوط. حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قَتادة ( فَمِنْهُمْ مَنْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِ حَاصِبًا ) وهم قوم لوط ( وَمِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ ). اختلف أهل التأويل في الذين عُنوا بذلك، فقال بعضهم: هم ثمود قوم صالح. * ذكر من قال ذلك: حدثنا القاسم، قال: ثنا الحسين، قال: ثني حجاج، عن ابن جُرَيج، قال: قال ابن عباس: ( وَمِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ ) ثمود. وقال آخرون: بل هم قوم شعيب. * ذكر من قال ذلك: حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قَتادة ( وَمِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ ) قوم شعيب. والصواب من القول في ذلك أن يقال: إن الله قد أخبر عن ثمود وقوم شعيب من أهل مدين أنه أهلكهم بالصيحة في كتابه في غير هذا الموضع، ثم قال جلّ ثناؤه لنبيه صلى الله عليه وسلم: فمن الأمم التي أهلكناهم من أرسلنا عليهم حاصبا، ( وَمِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ )، فلم يخصص الخبر بذلك عن بعض مَنْ أخذته الصيحة من الأمم دون بعض، وكلا الأمتين أعني ثمود ومَدين قد أخذتهم الصَّيحة. وقوله: ( وَمِنْهُمْ مَنْ خَسَفْنَا بِهِ الأرْضَ ) يعني بذلك قارون. وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. * ذكر من قال ذلك: حدثنا القاسم، قال: ثنا الحسين، قال: ثني حجاج، عن ابن جُرَيج، قال: قال ابن عباس: ( وَمِنْهُمْ مَنْ خَسَفْنَا بِهِ الأرْضَ ) قارون ( وَمِنْهُم مَّنْ أغْرَقْنا ) يعني: قوم نوح وفرعون وقومه. واختلف أهل التأويل في ذلك، فقال بعضهم: عُني بذلك: قوم نوح عليه السلام. * ذكر من قال ذلك: حدثنا القاسم، قال: ثنا الحسين، قال: ثني حجاج، عن ابن جُرَيج، قال: قال ابن عباس: ( وَمِنْهُم مَّنْ أغْرَقْنَا ) قوم نُوح. وقال آخرون: بل هم قوم فرعون. * ذكر من قال ذلك: حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قَتادة ( وَمِنْهُم مَّنْ أغْرَقْنا ) قوم فرعون. والصواب من القول في ذلك، أن يُقال: عُني به قوم نوح وفرعونُ وقومه؛ لأن الله لم يخصص بذلك إحدى الأمتين دون الأخرى، وقد كان أهلكهما قبل نـزول هذا الخبر عنهما، فهما مَعْنيتان به. وقوله: ( وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلَكِنْ كَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ) يقول تعالى ذكره: ولم يكن الله ليهلك هؤلاء الأمم الذين أهلكهم، بذنوب غيرهم، فيظلمَهم بإهلاكه إياهم بغير استحقاق، بل إنما أهلكهم بذنوبهم، وكفرهم بربهم، وجحودهم نعمه عليهم، مع تتابع إحسانه عليهم، وكثرة أياديه عندهم، ( وَلَكِنْ كَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ) بتصرّفهم في نعم ربهم، وتقلبهم في آلائه وعبادتهم غيره، ومعصيتهم من أنعم عليهم. ----------------------- الهوامش : الهوامش: (1) البيتان للأخطل، وقد سبق الاستشهاد بهما في غير هذا الموضع من التفسير انظره في (15: 124). (2) البيت للفرزدق، وهو من شواهد أبي عبيدة في مجاز القرآن (مصورة الجامعة الورقة رقم 185) قال: (أرسلنا عليه حاصبًا): أي ريحا عاصفًا فيها حصى، ويكون في كلام العرب الحاصب من الجليد ونحوه أيضًا. وقال الفرزدق: "مستقبلين شمال الشام ... " البيت. اهـ.