Tafseer van Het Verhaal · Al-Qasas · 28:85
Voorwaar, Degene Die de Koran voor jou tot een verplichting heeft gemaakt, zal jou zeker terugbrengen naar de plaats van de terugkeer. Zeg (O Moehammad): "Mijn Heer weet het beste wie met de Leiding is gekomen en wie degene is die in duidelijke dwaling verkeert."
Het woord over de uitleg van Zijn uitspraak, de Verhevene: إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ قُلْ رَبِّي أَعْلَمُ مَنْ جَاءَ بِالْهُدَى وَمَنْ هُوَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ (85) (Voorwaar, Hij die jou de Qurʾān heeft opgelegd, zal jou zeker terugbrengen naar een terugkeerplaats. Zeg: Mijn Heer weet het best wie met de leiding is gekomen en wie in duidelijke dwaling verkeert. (85))
De Verhevene, wiens lof verheven is, zegt: Voorwaar, Hij die jou, o Muhammad, de Qurʾān heeft neergezonden.
Zoals al-Qāsim ons heeft verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid, over Zijn uitspraak: إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ (Voorwaar, Hij die jou de Qurʾān heeft opgelegd) zei hij: Hij die jou de Qurʾān heeft gegeven.
Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden — op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid, over de uitspraak van Allah: إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ (Voorwaar, Hij die jou de Qurʾān heeft opgelegd) zei hij: Hij die hem jou heeft gegeven.
De geleerden van de uitleg verschilden van mening over de uitleg van Zijn uitspraak: لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ (zal jou zeker terugbrengen naar een terugkeerplaats). Sommigen van hen zeiden: de betekenis ervan is: tot jouw eindbestemming in het paradijs (janna).
* Vermelding van wie dat heeft gezegd:
Isḥāq ibn Ibrāhīm ibn Ḥabīb ibn al-Shahīd heeft mij verteld, hij zei: ʿAttāb ibn Bishr heeft ons verteld, op gezag van Khaṣīf, op gezag van ʿIkrima, op gezag van Ibn ʿAbbās: لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ (zal jou zeker terugbrengen naar een terugkeerplaats) zei hij: naar jouw oorsprongplaats in het paradijs.
Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Ibn Mahdī heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van een man, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās, die zei: naar het paradijs.
Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van Ibrāhīm ibn Ḥabbān, ik hoorde Abū Jaʿfar, op gezag van Ibn ʿAbbās, op gezag van Abū Saʿīd al-Khudrī: لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ (zal jou zeker terugbrengen naar een terugkeerplaats) zei hij: zijn terugkeerplaats is zijn hiernamaals, het paradijs.
Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Ibn Yamān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van al-Suddī, op gezag van Abū Mālik, over إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ (Voorwaar, Hij die jou de Qurʾān heeft opgelegd, zal jou zeker terugbrengen naar een terugkeerplaats) zei hij: naar het paradijs, om jou over de Qurʾān te ondervragen.
Abū Kurayb en Ibn Wakīʿ hebben ons verteld, zij beiden zeiden: Ibn Yamān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van al-Suddī, op gezag van Abū Ṣāliḥ, die zei: het paradijs.
Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Ibn Mahdī heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van al-Suddī, op gezag van Abū Ṣāliḥ: لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ (zal jou zeker terugbrengen naar een terugkeerplaats) zei hij: naar het paradijs.
Yaḥyā ibn Yamān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van al-Suddī, op gezag van Abū Mālik, die zei: Hij brengt jou terug naar het paradijs, en ondervraagt jou daarna over de Qurʾān.
Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Yaḥyā ibn Yamān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van Jābir, op gezag van ʿIkrima en Mujāhid, zij beiden zeiden: naar het paradijs.
Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Abū Tumayla heeft ons verteld, op gezag van Abū Ḥamza, op gezag van Jābir, op gezag van ʿIkrima en ʿAṭāʾ en Mujāhid en Abū Qazaʿa en al-Ḥasan, zij zeiden: de Dag der Opstanding.
Hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid: لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ (zal jou zeker terugbrengen naar een terugkeerplaats) zei hij: Hij brengt jou op de Dag der Opstanding.
Hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Abū Sufyān heeft ons verteld, op gezag van Maʿmar, op gezag van al-Ḥasan en al-Zuhrī, zij beiden zeiden: zijn terugkeerplaats is de Dag der Opstanding.
Muḥammad ibn ʿAmr heeft mij verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld; en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden — op gezag van Ibn Abī Najīḥ, op gezag van Mujāhid over zijn uitspraak: لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ (zal jou zeker terugbrengen naar een terugkeerplaats) zei hij: Hij brengt jou op de Dag der Opstanding.
Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: Hawdha heeft ons verteld, hij zei: ʿAwn heeft ons verteld, op gezag van al-Ḥasan, over Zijn uitspraak: لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ (zal jou zeker terugbrengen naar een terugkeerplaats) zei hij: jouw terugkeerplaats in het hiernamaals.
Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, over Zijn uitspraak: لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ (zal jou zeker terugbrengen naar een terugkeerplaats) zei hij: al-Ḥasan placht te zeggen: Ja, bij Allah, hij heeft zeker een terugkeerplaats; Allah zal hem opwekken op de Dag der Opstanding en hem het paradijs binnenleiden.
En anderen zeiden: de betekenis daarvan is: zal jou zeker terugbrengen naar de dood.
* Vermelding van wie dat heeft gezegd:
Isḥāq ibn Wahb al-Wāsiṭī heeft mij verteld, hij zei: Muḥammad ibn ʿAbd Allāh al-Zubayrī heeft ons verteld, hij zei: Sufyān ibn Saʿīd al-Thawrī heeft ons verteld, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās: لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ (zal jou zeker terugbrengen naar een terugkeerplaats) zei hij: de dood.
Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Yaḥyā ibn Yamān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van al-Suddī, op gezag van een man, op gezag van Ibn ʿAbbās, die zei: naar de dood.
Hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van Isrāʾīl, op gezag van Jābir, op gezag van Abū Jaʿfar, op gezag van Saʿīd: لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ (zal jou zeker terugbrengen naar een terugkeerplaats) zei hij: naar de dood.
Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Ibn Yamān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van al-Suddī, op gezag van iemand die Ibn ʿAbbās hoorde, die zei: naar de dood.
Abū Kurayb en Ibn Wakīʿ hebben ons verteld, zij beiden zeiden: Ibn Yamān heeft ons verteld, op gezag van Sufyān, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, die zei: naar de dood.
Ibn Bashshār heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Raḥmān heeft ons verteld, hij zei: Sufyān heeft ons verteld, op gezag van al-Aʿmash, op gezag van een man, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, over Zijn uitspraak: لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ (zal jou zeker terugbrengen naar een terugkeerplaats) zei hij: de dood.
Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: Abū Tumayla heeft ons verteld, op gezag van Abū Ḥamza, op gezag van Jābir, op gezag van ʿAdī ibn Thābit, op gezag van Saʿīd ibn Jubayr, op gezag van Ibn ʿAbbās, zij zeiden: naar de dood, of naar Mekka.
En anderen zeiden: nee, de betekenis daarvan is veeleer: zal jou zeker terugbrengen naar de plaats vanwaar jij bent vertrokken, en dat is Mekka.
* Vermelding van wie dat heeft gezegd:
Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: Yaʿlā ibn ʿUbayd heeft ons verteld, op gezag van Sufyān al-ʿUṣfurī, op gezag van ʿIkrima, op gezag van Ibn ʿAbbās: لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ (zal jou zeker terugbrengen naar een terugkeerplaats) zei hij: naar Mekka.
Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās: لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ (zal jou zeker terugbrengen naar een terugkeerplaats) zei hij: Hij zegt: zal jou zeker terugbrengen naar Mekka, zoals Hij jou daaruit heeft doen vertrekken.
Abū Kurayb heeft ons verteld, hij zei: Ibn Yamān heeft ons verteld, hij zei: Yūnus ibn Abī Isḥāq heeft ons bericht, op gezag van Mujāhid, die zei: zijn geboorteplaats in Mekka.
Ibn Wakīʿ heeft ons verteld, hij zei: mijn vader heeft ons verteld, op gezag van Yūnus ibn Abī Isḥāq, die zei: ik hoorde Mujāhid zeggen: لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ (zal jou zeker terugbrengen naar een terugkeerplaats) zei hij: naar jouw geboorteplaats in Mekka.
Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Yaḥyā ibn Wāḍiḥ heeft ons verteld, hij zei: Yūnus ibn ʿAmr — dat is Ibn Abī Isḥāq — heeft ons verteld, op gezag van Mujāhid, over Zijn uitspraak: إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ (Voorwaar, Hij die jou de Qurʾān heeft opgelegd, zal jou zeker terugbrengen naar een terugkeerplaats) zei hij: naar jouw geboorteplaats in Mekka.
Al-Ḥusayn ibn ʿAlī al-Ṣudāʾī heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft ons verteld, op gezag van al-Fuḍayl ibn Marzūq, op gezag van Mujāhid Abī al-Ḥajjāj, over Zijn uitspraak: إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ (Voorwaar, Hij die jou de Qurʾān heeft opgelegd, zal jou zeker terugbrengen naar een terugkeerplaats) zei hij: naar zijn geboorteplaats in Mekka.
Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā ibn Yūnus heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Mujāhid, die zei: naar jouw geboorteplaats in Mekka.
En het juiste woord daarover is naar mijn mening: het woord van wie zei: zal jou zeker terugbrengen naar jouw gewoonte (ʿāda) van de dood, of naar jouw gewoonte daar waar jij geboren bent. Want maʿād betekent op deze plaats: de mafʿal-vorm van ʿāda (gewoonte), niet van ʿawd (terugkeer) — tenzij iemand die de uitleg uitlegt Zijn uitspraak لَرَادُّكَ (zal jou zeker terugbrengen) richt op de betekenis van "jouw eindbestemming", in welk geval Zijn uitspraak إِلَى مَعَادٍ (naar een terugkeerplaats) zich dan richt op de betekenis van ʿawd (terugkeer), en de uitleg ervan zou zijn: voorwaar, Hij die jou de Qurʾān heeft opgelegd zal je zeker doen geraken tot dat je terugkeert naar Mekka, voor jou geopend.
Indien iemand zou zeggen: deze betekenissen die jij daarover hebt beschreven hebben wij begrepen; wat is dan de strekking van de uitleg van wie het uitlegde in de betekenis van: zal jou zeker terugbrengen naar het paradijs? — dan wordt geantwoord: de strekking van die uitleg dient ook van die aard te zijn, op deze laatstgenoemde wijze, namelijk: jouw eindbestemming dat je terugkeert naar het paradijs.
Indien iemand zou zeggen: was hij dan uit het paradijs verdreven, zodat tegen hem gezegd wordt: Wij brengen jou daarin terug? — dan wordt geantwoord: daarvoor zijn twee strekkingen. De eerste: dat indien zijn vader Ādam — moge Allah's vrede op hen beiden zijn — daaruit verdreven werd, het dan is alsof zijn nakomelingen door Allah's verdrijving van hem daaruit, ook daaruit verdreven zijn; en wie het dan binnentreedt, is het alsof hij ernaar wordt teruggebracht na de verdrijving. En de tweede: dat gezegd wordt dat hij — moge Allah's vrede en zegeningen op hem zijn — het binnentrad in de nacht waarin hij op de nachtreis werd meegevoerd, zoals overgeleverd is van hem dat hij zei: "Ik trad het paradijs binnen, en ik zag daarin een paleis, en ik zei: Voor wie is dit? En zij zeiden: Voor ʿUmar ibn al-Khaṭṭāb", en dergelijke berichten die hierover van hem zijn overgeleverd; daarna werd hij naar de aarde teruggebracht, en dan wordt tegen hem gezegd: voorwaar, Hij die jou de Qurʾān heeft opgelegd zal jou zeker terugbrengen — jouw eindbestemming naar de plaats waaruit jij uit het paradijs bent vertrokken, dat je daarheen terugkeert. Dat is, indien Allah het wil, het woord van wie dat heeft gezegd.
En Zijn uitspraak: قُلْ رَبِّي أَعْلَمُ مَنْ جَاءَ بِالْهُدَى (Zeg: Mijn Heer weet het best wie met de leiding is gekomen) — de Verhevene, wiens lof verheven is, zegt tegen Zijn Profeet Muḥammad — moge Allah's vrede en zegeningen op hem zijn: Zeg, o Muhammad, tegen deze polytheïsten (mushrikīn): Mijn Heer weet het best wie met de leiding is gekomen, waarvan degene die haar bewandelt gered wordt, en wie van ons en van jullie afgedwaald is van de rechte weg. En Zijn uitspraak: مُبِين (duidelijk) betekent: dat het voor de denkende, verstandige mens, wanneer hij erover nadenkt en het overweegt, duidelijk wordt dat het dwaling en afdwaling van de leiding is.
